Vấn đề không nằm ở việc bảo hiểm [xe máy] có cần thiết hay không – về nguyên tắc quản lý rủi ro, câu trả lời gần như là có. Vấn đề nằm ở chỗ: Khi tai nạn xảy ra, quy trình bồi thường có thực sự dễ tiếp cận? Mức chi trả có đủ để san sẻ tổn thất? Và quan trọng hơn, người dân có tin rằng tờ bảo hiểm ấy sẽ đứng về phía mình khi cần?
Những hình ảnh cảnh sát giao thông Hà Nội “hóa trang,” lẩn khuất quanh các quán nhậu, tay cầm bộ đàm chờ người dân rời quán để báo chốt chặn xử phạt, không chỉ gây bức xúc mà còn gợi lên một cảm giác rất rõ ràng: Đây không còn là thực thi pháp luật vì an toàn cộng đồng, mà là săn mồi.
Ai cũng biết rằng luật lệ phải nghiêm mới duy trì được tinh thần tôn trọng luật pháp của mọi người. Song khi áp dụng luật pháp, cũng cần lý tới điều kiện xã hội của chúng ta ngày nay: một hệ thống giao thông còn quá yếu kém, đường sá chật hẹp, không gánh nổi một lưu lượng xe cộ ngày một gia tăng, sự bất ổn là điều khó tránh.
Có thể khẳng định, Nghị định 168 được ban hành chỉ để cài cắm các lợi ích của ngành công an và đẩy đa số dân nghèo vào cảnh bế tắc, khi mà cuộc sống của họ vốn dĩ đã rất khó khăn với đồng lương còm cõi. Vì lẽ đó, quan điểm của đảng Việt Tân:
– Cần phải xóa bỏ ngay lập tức Nghị định 168. Chính quyền thực sự của dân là phải tạo điều kiện để người dân làm ăn, sinh sống chứ không phải khiến họ bất an, hoảng hốt ngay cả trong lúc tham gia giao thông…
Những câu chuyện và phản ứng trên mạng xã hội, đặc biệt là TikTok nền tảng vốn ít bị chính quyền kiểm duyệt hơn so với Facebook đã cho thấy những tác động không mong muốn của nghị định này đến đời sống người dân, đặc biệt là tầng lớp lao động nghèo, tài xế, và tiểu thương.
Việc Nghị định 168 và 176 có hiệu lực gần như lập tức đã không cho xã hội đủ thời gian để chuẩn bị, người dân không có cơ hội để điều chỉnh thói quen, cũng như nhà nước không có điều kiện để giải quyết vấn đề liên quan cơ sở hạ tầng.
Chưa có sự chuẩn bị thế mà đã đè người dân ra phạt có hợp lý?
Trong thời gian gần đây, các quy định xử phạt vi phạm giao thông theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP à các văn bản liên quan đã gây nhiều tranh cãi về tính hợp pháp, minh bạch và tác động xã hội.
Những vấn đề chính bao gồm mức phạt quá cao, cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe, quy trình thưởng người báo cáo vi phạm, thẩm quyền xử lý vi phạm và việc hạn chế giám sát bằng ghi âm, ghi hình.
Tai nạn giao thông, một vấn nạn nghiêm trọng ở Việt Nam, đã cướp đi gần 10 ngàn sinh mạng chỉ trong năm 2024. Do vậy, việc ban hành Nghị định 168 được Cục Cảnh sát Giao thông cho là “cần thiết” vì mức phạt cũ “không đủ mức răn đe.”
Tuy nhiên, ở Việt Nam, xung quanh vấn đề xử phạt lỗi vi phạm giao thông còn một hiện tượng phổ biến nữa chưa được đề cập tới là “giải quyết tại chỗ” hay “nộp phạt tại chỗ” bằng tiền mặt, một hình thức nhận hối lộ của lực lượng cảnh sát giao thông đối với người vi phạm.
Cục Cảnh sát Giao thông thuộc Bộ Công an mới đây cho biết, sẽ có lực lượng Cảnh sát Giao thông (CSGT) hóa trang, mặc thường phục, thường xuyên di chuyển, bí mật nắm tình hình để ghi nhận vi phạm trên các tuyến đường không có hệ thống camera giám sát. Từ đó thông tin cho lực lượng làm nhiệm vụ công khai để xử lý.
Ngay sau khi thông tin này được truyền thông nhà nước loan tải, một số độc giả đặt câu hỏi: “Rồi xảy ra tình trạng giả giả thật thật. Là người dân bình thường ai sẽ phân biệt được đâu là CSGT thật, đâu là CSGT giả. Sao không tìm cách cho người dân có ý thức hơn khi tham gia giao thông để hạn chế nhất vấn đề xử phạt?”…
Theo nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương được Quốc hội thông qua chiều ngày 10/11 vừa qua, Bộ Công an được hưởng 85% số thu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông năm 2022, 15% còn lại dành cho các địa phương để chi cho các lực lượng khác tại địa phương tham gia đảm bảo an toàn giao thông.
Theo thống kê của Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), năm 2022, lực lượng cảnh sát giao thông đã xử lý hơn 2.800.000 trường hợp vi phạm giao thông đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa. Số tiền phạt thu được là hơn 4.100 tỷ đồng.
“Tôi không hiểu sao một chuyên án đã được lên kế hoạch từ trước mà họ lại dừng xe của người dân lại để chặn bắt tội phạm như vậy, một việc làm phải nói là hết sức ngu xuẩn.
Nếu họ nói là họ đã lên chuyên án thì họ có tính đến trường hợp đảm bảo an toàn cho người dân hay không? Nhiệm vụ của công an là bảo vệ dân chúng nhưng bây giờ công an lại mang dân ra làm lá chắn thì có phải là các ông không coi trọng mạng sống của người ta hay không….”
Chỉ trong tháng 4/2022, hàng chục công an phường tại TP.HCM và Bình Dương đã bị truy tố, điều chuyển công tác do lạm dụng quyền lực cá nhân bất chấp pháp luật. Cụ thể là 13 công an tại phường Phú Thọ Hoà, Quận Tân Phú đã nhận tiền của nhóm người vi phạm trong việc mua bán, tàng trữ sử dụng chất ma tuý và một trung uý tại Công an phường Tân An, tỉnh Bình Dương tự lập chốt “bắt” người vi phạm giao thông “chi tiền” cho mình.
