Câu hỏi đặt ra là: Tướng Trung Quốc bị triệt, thì tướng Việt có lo hay không? Câu trả lời ngắn gọn là: Có!
Và không phải chỉ lo một điều, mà ít nhất có ba nỗi lo chồng lấn lên nhau, vừa mang tính địa – chính trị, vừa mang tính an ninh – quân sự, lại vừa đụng đến cân bằng quyền lực nội bộ.
Tại sao sự mất kiên nhẫn của Chủ tịch Trung Quốc với các chỉ huy quân đội nên là mối lo của các nhà hoạch định chính sách Mỹ?
Quân Đội Trung Quốc (PLA) đang trải qua một cơn chấn động mạnh khi một số chỉ huy cao cấp nhất bị thanh trừng, cách chức và điều tra. Sự kiện đó có tác động gì tới tình hình khu vực Đông Á?
Các cuộc điều tra này đồng nghĩa là Tập, trên thực tế, đã loại bỏ toàn bộ ban lãnh đạo quân đội trong một cuộc thanh trừng chưa từng có kể từ khi Mao Trạch Đông qua đời năm 1976. Dù Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập vẫn chưa chính thức bị loại khỏi Quân ủy Trung ương, nhưng những cuộc điều tra như thế này thường đi kèm với việc bị giam giữ và theo sau là quyết định cách chức chính thức.
Thông cáo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc nêu rõ, các ông Trương Hựu Hiệp, phó chủ tịch Quân ủy Trung ương; Lưu Chấn Lập, tham mưu trưởng Cục Tham mưu Liên hợp của Quân ủy Trung ương; và Chung Thiệu Quân, người từng điều hành Văn phòng Quân ủy Trung ương, bị “nghi ngờ vi phạm kỷ luật nghiêm trọng.”
Dựa trên các phân tích từ các nguồn quốc tế và Trung Quốc năm 2025, bao gồm báo cáo của RAND, CSIS, Stimson Center, và các bài viết từ Global Times (dù góc nhìn chính thức thường lạc quan), bài này liệt kê các kịch bản chính liên quan đến việc xâm lược Đài Loan từ tốt nhất đến xấu nhất cho đảng CSTQ.
Điều quan trọng không phải là ông Tô Lâm giống ông Tập Cận Bình hay ông Vladimir Putin, vì cả ba đều là độc tài chuyên chế có gốc cộng sản. Cái khác là ở chỗ ông Tô Lâm sẽ đưa Việt Nam theo đường nào, tương lai của Việt Nam sẽ là phiên bản thu nhỏ của Nga hay của Tàu?
Trọng tâm của nỗi lo là tương lai của Đài Loan – vị trí được xem là mắt xích chiến lược nhờ nằm giữa chuỗi đảo thứ nhất trên Thái Bình Dương, đóng vai trò “cửa ngõ” tiếp cận không gian an ninh của Mỹ tại khu vực. Nếu Trung Quốc giành quyền kiểm soát Đài Loan, cán cân chiến lược ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương sẽ thay đổi đáng kể theo hướng có lợi cho Bắc Kinh.
Kể từ sau khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1, câu hỏi không ít lần được đặt ra là việc liệu Mỹ có bỏ rơi Đài Loan hay không. Tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, người dân Đài Loan càng cảm thấy lo ngại hơn bao giờ hết khi mà Bắc Kinh gây sức ép với Washington sau những căng thẳng gần đây giữa Nhật Bản và Trung Quốc xung quanh vấn đề Đài Bắc.
Giống như Triệu Cao dùng phép thử hươu-ngựa để củng cố quyền lực, chính phủ của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã biến tâm lý bài Nhật thành vũ khí để duy trì sự gắn kết trong nước trong bối cảnh tăng trưởng chậm, thất nghiệp ở thanh niên tăng cao và khủng hoảng bất động sản.
Trong 13 năm nắm quyền, Tập Cận Bình đã không ngừng siết chặt kiểm soát đối với mọi đòn bẩy quyền lực ở Trung Quốc – đảng Cộng sản Trung Quốc, bộ máy nhà nước, và quân đội – đồng thời mở rộng việc giám sát vào hầu như mọi khía cạnh của xã hội. Tuy nhiên, việc ông thanh trừng chín vị tướng cấp cao gần đây, giống như những lần trước đó, cho thấy ông vẫn nhìn thấy kẻ thù ở khắp mọi nơi.
Hội nghị Trung ương 4 ĐCSTQ kết thúc hôm 23/10/2025 với hai điểm nhấn: Kế hoạch kinh tế 5 năm trong bối cảnh bất lợi và “một đợt thay đổi nhân sự quan trọng nhất kể từ 2017 tới nay.”
Trong 10 ngày qua, ít nhất 9 lãnh đạo cao cấp của quân đội bị khai trừ khỏi đảng và bị tước quân tịch vì tội tham nhũng, trong đó có hai “chuyên gia về Đài Loan” Hà Vệ Đông và Miêu Hoa.
