January 31, 2026

Václav Havel trong bài phát biểu công khai đầu tiên trên cương vị tổng thống, trên ban công trong sân của Lâu đài Praha. Ảnh: Culture Watch

Suy tư của một công dân sau đại hội XIV: Sống trong dối trá, hay sống trong sự thật?

Václav Havel (nhà bất đồng chính kiến người Séc và sau này trở thành tổng thống Cộng hòa Séc) kể lại câu chuyện người bán rau: Mỗi sáng treo tấm bảng khẩu hiệu mà trong lòng không tin, chỉ vì “ai cũng làm vậy” và làm thế thì an toàn; Havel gọi đó là “sống trong dối trá,” một hệ thống tồn tại không phải nhờ chân lý, mà nhờ việc mọi người cùng diễn như thể nó đúng.

Các thái tử đảng - “Con vua rồi lại làm vua”

Kỳ 3: Con lãnh đạo làm lãnh đạo – Tập quyền, chính danh và giới hạn chịu đựng của xã hội

Không có nghị quyết nào ghi rõ giới hạn chịu đựng của xã hội. Nhưng lịch sử cho thấy giới hạn ấy tồn tại rất thật. Người dân có thể chấp nhận quyền lực mạnh, kỷ luật cứng, thậm chí bất công cục bộ. Nhưng họ khó chấp nhận một cảm giác kéo dài rằng: Cơ hội không dành cho mình, cũng không dành cho con mình. Khi cảm giác ấy lan rộng, chính danh không mất ngay; nó chỉ mỏng dần, như nền đất bị khoét rỗng. Và khi có biến cố, dù nhỏ, nền đất ấy sẽ không còn sức chống chịu.