Bao cấp cũ kiểm soát người dân bằng tem phiếu, hộ khẩu, lý lịch, công an khu vực và tổ dân phố. Bao cấp mới kiểm soát người dân bằng căn cước công dân gắn chip, dữ liệu dân cư, camera, tài khoản số, hóa đơn điện tử, giấy phép hành nghề, chế tài hành chính, kiểm soát mạng xã hội và các mạng lưới an ninh cắm sâu xuống tận cấp xã…
Điều bi hài nằm ở chỗ, cùng lúc nhà nước liên tục nói về “kinh tế tri thức,” “cách mạng công nghiệp 4.0,” “AI,” “quốc gia số,” thì nền quản trị thực tế lại vận hành theo tinh thần rất… phong kiến: Cứ gom hết quyền về cho quan chức quản là yên tâm nhất. Có cảm giác như trong mắt cấu trúc quyền lực hiện nay, chuyên môn là thứ cần được quản thúc chứ không phải cần được tôn trọng. Càng là lĩnh vực có tính độc lập cao thì càng phải đưa vào vòng kiểm soát.
Một quốc gia muốn vươn lên không thể xây dựng thịnh vượng trên hàng nhái, phần mềm lậu, thương mại vùng xám và những đường dây nhập lậu được dung dưỡng qua nhiều năm. Muốn bước vào chuỗi giá trị cao hơn, Việt Nam phải có sản phẩm thật, doanh nghiệp thật, năng lực sản xuất thật, luật pháp thật và một biên giới thật sự được kiểm soát.
Vì vậy, đã đến lúc Việt Nam phải coi việc xây dựng một khu vực kinh tế tư nhân mạnh là huyết mạch của canh tân kinh tế, chứ không phải là phần phụ trang trí cho những khẩu hiệu mơ hồ về “kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa.”
Đáng chú ý, trong các chuyến thăm và tuyên bố chung hơn một năm qua giữa lãnh đạo Việt Nam và Trung Quốc, bao gồm cả chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Bắc Kinh gần đây (14 – 17/4/2026), vấn đề Biển Đông vẫn được nêu theo hướng “kiểm soát bất đồng, duy trì hòa bình và ổn định,” không có đề cập riêng rẽ, cụ thể đến hoạt động bồi đắp tại từng thực thể như Đá Hải Sâm…
Nền kinh tế Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy một nghịch lý rõ nét: Các con số báo cáo vĩ mô đạt mức tăng trưởng khá cao cho một nền kinh tế bậc trung của thế giới, nhưng áp lực chi phí sinh hoạt và chất lượng sống của người dân, đặc biệt là tầng lớp lao động phổ thông, vẫn đang bị đè nặng bởi lạm phát và sự phân hóa giàu nghèo.
Một năm trước, trong dịp đánh dấu 50 năm ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông Tô Lâm, khi ấy đang ở vị trí quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam, đưa ra một thông điệp nghe rất đẹp: “khép lại quá khứ, tôn trọng khác biệt, hướng tới tương lai.”
Nhưng một năm đã trôi qua. Nhìn lại, câu hỏi không còn là thông điệp ấy có hay hay không mà là nó có thật hay không?
Ngày 30/4 hàng năm không chỉ là một cột mốc thời gian. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, nó là vết cắt đi vào lịch sử, để lại những đường sẹo dài trong ký ức dân tộc. Hơn năm mươi năm ấy, mỗi khi tháng Tư trở lại, người ta vẫn thấy lòng mình chùng xuống — không chỉ vì quá khứ, mà còn vì hiện tại.
ACAT đặc biệt lo ngại cho nhà hoạt động đất đai Cấn Thị Thêu cùng hai con trai là Trịnh Bá Phương và Trịnh Bá Tư, cũng như nhà bảo vệ môi trường Kitô giáo Lê Đình Lượng.
Chúng ta tuyệt đối không bao giờ chấp nhận việc phẩm giá của các tù nhân tại Việt Nam bị chà đạp. Hãy để lòng can đảm của những con người bị tước đoạt tự do chỉ vì dấn thân cho nhân quyền trở thành nguồn cảm hứng cho chúng ta.
“Gen toàn trị” không chỉ là mong muốn kiểm soát xã hội, mà còn là cách tư duy đặt quyền lực lên trên tính nhất quán của pháp quyền. Hội chứng tự mâu thuẫn xuất hiện khi cùng lúc nói đến cải cách, nhưng lại thiết kế chính sách theo hướng gia tăng kiểm soát; nói đến pháp quyền, nhưng để hành pháp vượt khung lập pháp; nói đến phục vụ dân, nhưng tạo ra những điểm nghẽn hành chính do chính những quy định “tréo giò” của chính quyền dựng lên.
Dưới đây là tình hình quần đảo Hoàng Sa chiếm đóng bởi Trung Quốc và vùng tranh chấp bãi Hoàng Nham thuộc chủ quyền Philippines, dựa trên báo cáo tình báo mở, hình ảnh vệ tinh từ AMTI – CSIS, Reuters, WSJ, ABC News và các nguồn độc lập khác (cập nhật đến tháng 4/2026).
Khẳng định kiểu “phát triển quan hệ Việt Nam – Trung Quốc là lựa chọn chiến lược, có ý nghĩa toàn cục và lâu dài…” dần trở nên lạm phát. Lần này cũng vậy. Truyền thông nhấn mạnh kim ngạch thương mại kỷ lục, hợp tác hạ tầng, AI, mạng 5G, đổi mới sáng tạo… Nhưng về bản chất, quan hệ Trung – Việt vẫn vận hành trên nền tảng cũ: Hợp tác kinh tế nhiều mặt song hành với nghi kỵ chiến lược sâu sắc.
Dưới đây là phần phân tích các khó khăn mà đảng Cộng Sản Việt Nam và hệ thống chính trị đang đối diện khi triển khai bộ tứ Nghị quyết (57, 59, 66, 68) của Bộ Chính trị (ban hành cuối 2024 – đầu 2025). Tập trung vào các lãnh vực: Giáo dục – đào tạo, tự do thông tin, tín dụng, khu vực kinh tế vô hình (tài sản vô hình), bảo vệ quyền lợi công nhân (công đoàn độc lập) và lương bổng.
