Sau 250 năm, điều đáng ngưỡng mộ nhất ở nước Mỹ không phải là sức mạnh quân sự, quy mô kinh tế hay ảnh hưởng toàn cầu. Điều đáng ngưỡng mộ nhất là khả năng giữ được niềm tin rằng con người có thể thay đổi số phận của mình, và rằng một quốc gia cũng có thể học hỏi, sửa sai và tái tạo chính mình. Từ nhận thức ấy, tôi không thể không nhìn về Việt Nam.
Trong chính trị, đôi khi một lời kêu gọi có sức tố cáo mạnh hơn cả một bản cáo trạng. Khi người đứng đầu chế độ liên tục nhấn mạnh sự cần thiết phải cải cách giáo dục, phải xây dựng một xã hội tử tế, phải tháo gỡ những điểm nghẽn thể chế và phải chăm lo tốt hơn cho đời sống nhân dân, điều đó vô hình trung đặt ra một câu hỏi rất đơn giản: Ai là người đã quản lý những lĩnh vực ấy trong hơn tám thập niên qua?
Trung Quốc đang tìm mọi cách để chia rẽ và tấn công các quốc gia khác, hòng một mình làm chủ cả vùng Biển Đông rộng lớn, mặc dù Trung Quốc chẳng có lý do hợp pháp nào để khẳng định chủ quyền của mình. Hiện nay, với cách phản đối các cuộc đàm phán phân định biển giữa Nhật Bản và Philippines, Bắc Kinh đang dùng “lý lẽ chủ quyền” làm cái cớ để biến một thủ tục pháp lý song phương bình thường thành công cụ mở rộng yêu sách của mình sang vùng biển phía Đông Đài Loan.
Ngày 16/6/2026, với sự đồng thuận lưỡng đảng mạnh mẽ, Thượng viện Hoa Kỳ đã chính thức thông qua Nghị quyết số 444. Văn kiện lên án ông Tập Cận Bình, Tổng Bí thư và Chủ tịch Trung Quốc, vạch rõ hàng loạt chính sách độc đoán và vi phạm nhân quyền của ĐCSTQ dưới sự lãnh đạo của ông.
Nghị quyết 444 được đánh giá là một trong những văn bản pháp lý có ngôn từ cứng rắn nhất từ trước đến nay của lập pháp Hoa Kỳ nhắm vào cá nhân nhà lãnh đạo cao cấp nhất của Trung Quốc.
Từ sau năm 1954 ở miền Bắc và sau năm 1975 trên phạm vi cả nước, người dân đã từng nghe đủ mọi khẩu hiệu hùng tráng: “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội,” “làm chủ tập thể,” “đưa cả nước tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội”… Nhưng chính vì đã nghe quá nhiều nên người ta có quyền đặt câu hỏi: Tại sao sau gần tám mươi năm xây dựng chủ nghĩa xã hội, hôm nay lại phải quay về xây dựng từng “phường xã hội chủ nghĩa”?
Những ngày gần đây, trên mạng xã hội lại lan truyền thông tin về sự ra đi của ông Nguyễn Tất Trung – người mà nhiều nguồn tư liệu ngoài luồng từ lâu vẫn cho là con trai ruột của Hồ Chí Minh với bà Nông Thị Xuân. Tin tức ấy, dù chưa được báo chí chính thống xác nhận, vẫn tạo nên một làn sóng bình luận đáng chú ý.
Chúng ta thấy tâm điểm của căng thẳng Biển Đông mới nhất nằm gần Philippines, nhưng những làn sóng chấn động đã lan rộng khắp nhiều quốc gia xung quanh.
Đặc biệt, với hai sự kiện diễn ra vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6 đã tác động vào tình hình Biển Đông rất lớn.
Các lời chứng cho thấy đàn áp xuyên quốc gia không chỉ là câu chuyện của từng cá nhân riêng lẻ. Đây là một trong những phương thức mà nhà cầm quyền áp dụng nhằm tạo ra tâm lý sợ hãi, khiến những tiếng nói phản biện, bất đồng chính kiến phải tự kiểm duyệt hoặc im lặng, ngay cả khi họ đang sinh sống bên ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Sự kiện Trịnh Xuân Thanh bị bắt cóc tại Berlin (Đức) vào năm 2017 vẫn trở thành chủ đề gây tranh cãi lớn mỗi khi được nhắc đến. Trong tuần này, những sự kiện đàn áp xuyên quốc gia như vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh sẽ lại được rọi đèn tại Quốc Hội Âu Châu (European Parliament – EP).
Việt Tân và các đối tác sẽ tiếp tục lên tiếng về vấn đề đàn áp xuyên quốc gia mà chế độ Tô Lâm đang thực hiện.
Điều cần gieo hôm nay không phải là sự tuyệt vọng mà là sự tỉnh thức. Xã hội dân sự cần hiểu rõ những thách thức của thời đại mới để tự bảo vệ mình tốt hơn.
Nhưng đồng thời, những người cầm quyền cũng cần nhận thức rằng một quốc gia muốn trường tồn không thể chỉ dựa vào camera, dữ liệu và thuật toán. Sự ổn định lâu dài không thể được xây dựng bằng nỗi sợ hãi mà phải được xây dựng bằng lòng tin.
Một thập kỷ sau Phán quyết Trọng tài Biển Đông, câu hỏi quan trọng nhất không còn là liệu Trung Quốc có tuân thủ phán quyết hay không, bởi rõ ràng là họ không tuân thủ. Câu hỏi quan trọng hiện nay là liệu phán quyết có làm thay đổi cục diện chiến lược và pháp lý ở Biển Đông hay không, và câu trả lời đang ngày càng nghiêng về hướng “Có.”
Điều khiến dư luận chú ý nhất không nằm ở chuyện ông [cựu Đại tá công an] Nguyễn Như Phong phản đối dự án. Điều gây sốc nằm ở chỗ ông đặt ra câu hỏi mà hàng triệu người dân đang âm thầm tự hỏi nhưng không dám “mở miệng”: Rốt cuộc ai đang chỉ đạo ai? Chính quyền đang điều hành doanh nghiệp hay doanh nghiệp đang điều hành chính quyền?
