Trà Mi, phóng viên đài RFA 2008-04-27
Bất chấp mọi nỗ lực can thiệp của các chính khách quốc tế, nhà nước Việt Nam vẫn tiếp tục giam giữ vô thời hạn và không cần án lệnh Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân, một người Mỹ quốc Việt.
Cùng hai người bạn cùng chí hướng với ông là Nguyễn Thế Vũ, công dân Việt Nam, và Somsak Khunmi, quốc tịch Thái, Tiến sĩ Quân bị bắt giam từ trung tuần tháng 11 năm ngoái với tội danh “khủng bố” khi họ định cổ suý các hình thức đấu tranh ôn hoà xây dựng dân chủ cho Việt Nam.
Bà Mai Hương, vợ Tiến sĩ Quân, chia sẻ những bức xúc về các mâu thuẫn, nhập nhằng trong cách hành xử của chính quyền Hà Nội liên quan đến việc giam giữ chồng bà với Ban Việt Ngữ đài RFA:
Xử lý nhập nhằng
Bà Mai Hương: Trong lá thư đề ngày 13 tháng 3 của ông Đại sứ Lê Công Phụng gửi cho hai Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ là Bà Dianne Feinstein và Bà Barbara Boxer thì ông Lê Công Phụng đã thay mặt cho Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng trả lời trường hợp của anh Quân là:
Thứ nhứt, họ bảo lanh Quân vào Việt Nam với giấy tờ giả do đó anh vi phạm luật di trú và thời gian điều tra đã kết thúc, hồ sơ của anh đã chuyển qua toà án.
Thứ hai, ông cũng nói rằng tôi được phép thăm anh Quân.
Thứ ba, họ nói là chính quyền Việt Nam luôn tạo điều kiện thuận tiện để cho Tổng Lãnh Sự Quàn Hoa Kỳ đựoc thăm viếng anh Quân. Về việc này thì qua 2 tháng vừa rồi họ không cho Tổng Lãnh Sự thăm anh Quân.
Trà Mi: Hai tháng nay đại diện Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ tại Việt Nam không được phép vào thăm anh Quân như thường lệ tức là cứ mỗi tháng một lần? Ngày đi thăm hàng tháng rơi vào ngày nào, thưa chị?
Bà Mai Hương: Lần cuối cũng mà anh Quân được thăm viếng là vào ngày 19-2-2008, như vậy họ sẽ cho thăm ảnh vào ngày 19 tháng 3 và 19 tháng 4. Nhưng từ đó đến nay chính quyền Việt Nam vẫn chưa cho phép Tổng Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ được gặp anh Quân mặc dù Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Hà Nội cũng như Tổng Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ ở Sài Gòn đã yêu cầu nhiều lần.
Trà Mi: Lý do họ đưa ra để từ chối các cuộc viếng thăm định kỳ vào các ngày 19 tháng 3 và 19 tháng 4 là gì?
Bà Mai Hương: Họ vẫn bảo cứ chờ. Họ nói là họ đợi lệnh từ Hà Nội.
Trà Mi: Điều thứ hai trong lá thư của ông Lê Công Phụng thì sao?
Bà Mai Hương: Điều mà tôi thực sự không hiểu là không có sự nhất quán từ chính quyền Việt Nam giữa Bộ Ngoại Giao và bên Công An. Về phía Bộ Ngoại Giao Việt Nam thì họ có hứa với ông Thứ Trưởng Christopher Hill là họ sẽ cấp visa cho tôi để tôi về thăm chồng tôi. Từ đó đến nay tôi có liên lạc nhiều lần với bà Phương Trần bên Tổng Lãnh Sự Quán Việt Nam ở San Francisco, nhưng lần nào bà cũng trả lời là bà không có nghe gì từ ở quê nhà.
Vào tháng 4 vừa qua thì tôi nhận được một lá thư từ ông Michael Michalak, Đại Sứ Mỹ tại Việt Nam. Ông cho biết là ông rất thông cảm với hoàn cảnh của tôi vì những lệnh trái ngược nhau từ chính quyền Việt Nam, cái kiểu trống đánh xuôi kèn thổi ngược. Và ông cũng báo cho tôi biết rằng bên công an trả lời ông Đại Sứ là họ không đồng ý cấp visa cho tôi được về Việt Nam thăm chồng tôi.
Ông Lê Công Phụng nói là chồng tôi vào Việt Nam vi phạm luật di trú, nhưng tội danh mà họ buộc cho anh Quân vẫn là tội danh khủng bố. Mới đây nhứt tôi đã tìm được một luật sư cho anh Quân ở Việt Nam thì vị luật sư này đã liên lạc được với bên công an, thì họ xác nhận là hồ sơ anh Quân đã chuyển qua tòa án, thưa chị.
Quốc Hội Mỹ bắt đầu lên tiếng can thiệp
Trà Mi: Tức có nhiều sự mâu thuẫn trong trường hợp anh Quân hiện nay, không có cái gì rõ ràng cả. Ngoài ra chị có được thông tin gì hoặc lời hứa hẹn gì từ phía Bộ Ngoại Giao hay Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ không?
Bà Mai Hương: Bên Bộ Ngoại Giao cũng như ông Đại Sứ qua thư thì họ luôn luôn nói rằng chuyện anh Quân là chuyện hàng đầu và họ luôn nhức nhở điều đó rất thường xuyên đối với chính quyền Việt Nam .
Trà Mi: Thế vừa rồi trường hợp anh Nguyễn Viết Trung là một công dân tại Việt Nam, cũng là một người bị bắt chung với anh Quân, tuy anh Nguyễn Viết Trung thì không mấy được can thiệp nhưng anh cũng đã được trả tự do. Đây có là một dấu hiệu cho chị hy vọng về trường hợp của chồng mình, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân, hay không?
Bà Mai Hương: Việc chính quyền Việt Nam trả tự do cho anh Trung thì cũng cho tôi rất nhiều hy vọng cũng như là sau chuyến đi vận động cho anh Quân tại Washington D.C. thì tôi cũng đã có rất nhiều hy vọng vào tháng 5 này sẽ có cuộc đối thoại cấp cao về nhân quyền giữa chính quyền Việt Nam và chính quyền Hoa Kỳ.
Nếu tới lúc đó anh Quân chưa được thả ra thì họ sẽ đặt vấn đề đó lên bàn thảo trong cuộc đối thoại này. Và tôi cũng được biết là Dân biểu Dan Lungren, Dân biểu Zoe Lofgren và Dân biểu Ileana Ros-Lehtinen đã đệ trình nghị quyết mang số 1048 của Hạ Viện Quốc Hội nhằm đòi hỏi chính quyền Hoa Kỳ phải có một số biện pháp tạo áp lực đến chính quyền Việt Nam buộc họ phải trả tự do cho anh Quân cũng như một số các nhà dân chủ trong nước như là Linh mục Nguyễn Văn Lý, Luật sư Lê Thị Công Nhân, Luật sư Nguyễn Văn Đài, ông Huỳnh Nguyên Đạo, v. v… , thì tôi nhận thấy là mình có rất nhiều hy vọng, mặc dù là thời điểm tháng 5 đã gần kề.
Trà Mi: Trước những mâu thuẫn nhập nhằng trái ngược của chính quyền Hà Nội, nếu chị có một cơ hội được trình bày nguyện vọng của mình với chính phủ Việt Nam, với những người đang giam giữ anh Quân thì chị sẽ nói gì?
Bà Mai Hương: Tôi mong là chính quyền Việt Nam phải thấy rõ là chồng tôi không làm điều gì hết, những hoạt động của anh là những hoạt động ôn hoà không hể gây hại cho ai, vì vậy họ phải sớm trả tự do cho chồng tôi cũng như cho các nhà dân chủ đấu tranh ôn hoà khác, thưa chị.
Trà Mi: Về cái tội danh khủng bố hay về cáo buộc là vi phạm luật di trú của Việt Nam mà chính quyền Hà Nội đưa ra, chị có ý kiến gì?
Bà Mai Hương: Về cái tội danh khủng bố thì tôi nghĩ rằng chính quyền Việt Nam không có đủ bằng chứng để buộc chồng tôi là khủng bố vì thực sự anh không có vũ khí, không làm điều gì hết. Về cái tội danh di trú thì qua luật lệ của Việt Nam tôi cũng có tìm hiểu và thấy đó là một tội danh nhẹ thôi. Tôi nghĩ là họ nên giải quyết theo luật pháp của chính quyền Việt Nam, tức là đưa ra xét xử công khai.
