Vân Phong
Giữa bốn bức tường Trại giam số 6 ở Nghệ An, nơi thuộc diện khắc nghiệt nhất Việt Nam đang giam giữ nhiều tù chính trị. Một trong những người nổi bật đó là Đặng Đình Bách, luật sư, nhà bảo vệ môi trường, và là lương tâm của một đất nước đang trả giá quá đắt cho sự phát triển không bền vững.
Anh Bách sinh năm 1978 từng có thể chọn một sự nghiệp luật sư danh giá, giàu có và an toàn. Nhưng anh đã chọn con đường khác: Lập ra Tổ hợp Luật và Chính sách Phát triển Bền vững (LPSD), biến văn phòng luật thành pháo đài bảo vệ những dòng sông bị đầu độc, những cánh rừng bị xóa sổ, và những cộng đồng dân nghèo bị đẩy ra rìa bởi các dự án khổng lồ.
Anh đã đưa luật môi trường từ những trang giấy khô khốc vào đời sống:
Với anh, bảo vệ môi trường không phải là khẩu hiệu, mà là bảo vệ quyền được sống còn của hàng triệu con người – quyền được hít thở không khí sạch, được uống nước không độc, được nuôi con cái trên mảnh đất không còn hóa chất.
Sau khi anh đi tù, Tổ chức Sông ngòi Quốc tế (International Rivers) tiếp tục nhận được sự công nhận của quốc tế khi anh được trao giải thưởng quốc tế danh giá Roger N. Baldwin Medal of Liberty “vì cam kết không ngừng nghỉ của ông đối với môi trường.”
Ngày 24/6/2021, nhà nước đã chọn cách đơn giản nhất để bịt miệng anh: Bắt anh với cáo buộc “trốn thuế.” Một tội danh hành chính được hình sự hóa, một tổ chức phi lợi nhuận bị đối xử như tập đoàn trốn thuế chuyên nghiệp. Năm năm tù đó là giá mà anh phải trả để những dòng sông được tiếp tục im lặng chảy chất độc.
Tháng 1/2022, Nhóm Công tác Liên Hợp Quốc về Giam giữ Tùy tiện (WGAD) ra kết luận chính thức: Việc giam giữ Luật sư Đặng Đình Bách là tùy tiện, vi phạm luật pháp quốc tế. Nhưng phán quyết ấy vẫn chỉ là những con chữ trên giấy, trong khi anh Bách vẫn ngày ngày đối diện với bốn bức tường bê tông và những lần tuyệt thực để bảo vệ phẩm giá của chính mình và đồng tù.
Đặng Đình Bách không phải là người duy nhất trả giá vì dám bảo vệ hành tinh. Nhưng anh là biểu tượng sống động nhất rằng: Khi một xã hội trừng phạt người bảo vệ môi trường, thì chính xã hội ấy đang tự ký bản án tử cho tương lai của mình.
Vào Ngày Quốc TếNhân Quyền 10 tháng 12 năm nay, hãy nhớ đến anh Đặng Đình Bách– người luật sư đã chọn đứng về phía cây xanh, dòng sông, và những đứa trẻ chưa ra đời thay vì đứng về phía quyền lực và tiền bạc.
Ở Việt Nam khi quyền được sống, được thở trong bầu không khí xanh sạch đẹp cũng là một cái tội. Hãy trả tự do cho anh Đặng Đình Bách để anh trở về với dòng sông, với cánh rừng bạt ngàn bất tận!
#HumanRightsDay – #TuDoChoTNLT