Ủy Ban Giải Nobel Hòa Bình làm mọi người ngỡ ngàng vào ngày thứ Sáu – khi bỏ qua những nhân vật tiếng tăm như Đức Giáo Hoàng Francis, Thủ tướng Đức Angela Merkel – để trao giải cho nhóm Bộ Tứ Đối Thoại Quốc Gia Tunisian (Tunisian National Dialogue Quartet) vì “những đóng góp có tính quyết định vào việc xây dựng nền dân chủ đa nguyên tiếp theo sau cuộc Cách Mạng Hoa Lài năm 2011.”
Nhóm này chuyên chú vào việc mở ra đối thoại giữa các thành phần khác biệt trong xã hội Tunisian.
Bản tuyên bố của Ủy Ban Nobel cho biết, “Nhóm Bộ Tứ được thành lập vào mùa hè năm 2013 khi tiến trình dân chủ hóa có cơ nguy sụp đổ vì những vụ ám sát chính trị và bất ổn xã hội tràn lan. Nhóm này lập ra một tiến trình chính trị khác có tính ôn hòa vào thời điểm quốc gia này bên bờ vực thẳm của nội chiến. Nhóm đóng vai trò then chốt để giúp cho Tunisia trong vòng vài năm thiết lập được một hệ thống chính quyền hiến pháp bảo đảm những quyền căn bản cho tất cả mọi người, bất kể phái tính, lập trường chính trị, tín ngưỡng.
Nhóm Bộ Tứ bao gồm một công đoàn lao động, một liên minh các ngành nghề, một tổ chức nhân quyền và một nhóm luật sư.
Một giải thưởng để cổ võ cho Mùa Xuân Á-Rập đang chùn bước
Ở bình diện rộng lớn hơn, giải thưởng lần này của Ủy Ban Nobel dường như là một nỗ lực để cổ võ cho Mùa Xuân Á-Rập, khởi đi từ Tunisia vào Tháng Mười Hai năm 2010.
Mùa Xuân Á-Rập hé nở với hy vọng và lý tưởng, và lan rộng khắp vùng Trung Đông và Bắc Phi. Nhưng những lý tưởng đó bị sa lầy trong thực tế phủ phàng ở nhiều quốc gia – đặc biệt là tại Syria, nơi mà cuộc nổi dậy chống lại chế độ của Bashar al-Assad đã biến dạng thành một cuộc nội chiến tàn khốc đưa đẩy hàng loạt cơn sóng tỵ nạn qua Âu châu.
Ủy Ban Nobel giữ bí mật rất khéo. Giới quan sát thời cuộc không bao giờ nghĩ đến nhóm Tunisia có xác suất thắng giải. Người ta nghĩ đến Đức Giáo Hoàng Francis vì lời kêu gọi của Ngài cho bình đẳng kinh tế trên thế giới, hoặc Thủ tướng Merkel vì dũng khí của bà khi mở rộng vòng tay đón nhận người tỵ nạn từ Trung Đông, nơi mà Mùa Xuân Á-Rập mở ra nhiều hy vọng trước đó.
Trong tuyên bố của Ủy Ban Nobel có nhắc đến, “Mùa Xuân Á-Rập xuất phát từ Tunisia trong khoảng 2010-2011, nhưng nhanh chóng lan qua một số quốc gia khác tại Bắc Phi và Trung Đông. Tại những quốc gia này, cuộc tranh đấu cho dân chủ và quyền căn bản đã khựng lại hoặc bị thoái lui.”
Mùa Xuân Á-Rập bắt đầu khi một người bán hàng rong ở Tunisia có tên là Tarek el-Tayeb Mohamed Bouaziz tự thiêu vào ngày 17 tháng Mười Hai năm 2010 để phản đối công an xách nhiễu. Trước sự phẫn nộ bùng dậy của quần chúng, Tổng thống Zine el Abidine Ben Ali, nắm quyền lực trong suốt 23 năm trời, rời bỏ chức quyền tháng Giêng kế đó.
Trong vòng vài năm, các lãnh tụ tại Ai Cập, Yemen và Libya cũng bị tước quyền cai trị. Quần chúng biểu tình khắp nơi tại các quốc gia trong vùng Trung Đông và Bắc Phi, kể cả Syria.
Tuy nhiên đạp đổ những trật tự cũ dễ hơn là xây lại cái mới. Tính đến năm 2013, như Ủy Ban Nobel có ghi nhận, “tiến trình dân chủ hóa có cơ nguy sụp đổ vì những vụ ám sát chính trị và bất ổn xã hội tràn lan.” Công của nhóm Bộ Tứ, theo Ủy Ban là, “lập ra một tiến trình chính trị khác có tính ôn hòa vào thời điểm quốc gia này bên bờ vực thẳm của nội chiến.”
Radio Chân Trời Mới – Hoàng Thuyên tóm lược theo nguồn CNN
Nguồn: CNN
