Eo biển Hormuz Archives

TSMC sản xuất các chip hiệu năng cao cho những công ty công nghệ hàng đầu, bao gồm cả Nvidia. Trong hình: C.C. Wei, CEO của TSMC (phải), và Jensen Huang, CEO của Nvidia. Ảnh: Reuters

Eo Hormuz đóng cửa ngầm đe dọa ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan

Alvin Camba/ Nikkei Asia - Biên dịch: Phạm Ánh Minh/ Nghiên Cứu Quốc Tế 11/04/2026

Đài Loan là nơi sản xuất chip cho cả thế giới, phục vụ cho các hệ thống AI, mạng lưới phòng thủ và phương tiện chạy bằng điện. Điều quan trọng là quy trình sản xuất phụ thuộc vào một nguyên liệu hóa dầu gọi là naphtha, hiếm đến mức không bao giờ xuất hiện trong những cuộc thảo luận về chính sách chất bán dẫn, nhưng quan trọng tới mức chỉ cần thiếu nó, quá trình sản xuất sẽ trở nên đình trệ.

Eo biển Hormuz (trái) và eo biển Đài Loan. Ảnh: The Seattle Times, The Diplomat

Từ Hormuz nghĩ về eo biển Đài Loan

Hiếu Chân - Người Việt 10/04/2026

Chiến dịch quân sự của liên quân Mỹ-Israel đã vấp phải một trở ngại quan trọng: Eo biển Hormuz! Ngay trước khi ném những quả bom đầu tiên xuống Iran, các chỉ huy quân sự Mỹ đã lo ngại việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz trong một đòn phòng vệ bất đối xứng. Một chiến thuật như vậy đang được Trung Quốc cân nhắc nếu Mỹ can dự vào cuộc xâm lược Đài Loan mà Chủ Tịch Tập Cận Bình có thể khơi mào trước năm 2027.

Cảnh tượng hậu quả của một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một tòa nhà dân cư được ghi lại vào ngày 31/3/2026 tại phía Đông Tehran, Iran. Ảnh: Majid Saeedi/ Getty Images

Iran: Hồi kết nào cho cuộc chiến?

Hiếu Chân - Người Việt 01/04/2026

Các nhà phân tích thị trường dự đoán cuộc chiến Iran đang dần đi tới hồi kết và các bên đang tìm cách giảm xung đột. Tin đồn chưa được xác nhận cho rằng tổng thống Iran nói nước ông sẵn sàng kết thúc chiến tranh nếu một số yêu cầu của Tehran được đáp ứng. Nhật báo The Wall Street Journal tường thuật hôm Thứ Hai rằng Tổng Thống Donald Trump nói với các cố vấn rằng ông muốn kết thúc chiến dịch quân sự ngay cả khi eo biển Hormuz vẫn tiếp tục bị Iran phong tỏa.

Đình chiến của người Mỹ, danh dự của người Ba Tư

Trung Điền 29/03/2026

Ý niệm rằng Iran là một trung tâm lịch sử, một quốc gia từng là đế chế, một cộng đồng chính trị không chấp nhận bị xếp lại vào vai một kẻ phải nghe lệnh.

Khi xung đột được cảm nhận dưới lăng kính đó, mọi đòn đánh từ bên ngoài không chỉ làm thiệt hại phần cứng quân sự; chúng còn nuôi dưỡng một câu chuyện rất nguy hiểm ở bên trong: Iran không chỉ bị tấn công, Iran bị làm nhục. Và một dân tộc cảm thấy mình bị làm nhục thường không dễ bước vào đình chiến với tâm thế kỹ trị.

Mohammad Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran và từng là tư lệnh lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) khét tiếng. Ảnh: Courtney Bonneau/ Middle East Images/ AFP via Getty Images

Iran: Tia sáng cuối đường hầm

Hiếu Chân - Người Việt 25/03/2026

Cuộc chiến ở Iran đã bước sang ngày thứ 26 và cả thế giới đều cảm nhận được hậu quả thê thảm của nó, không chỉ trên thị trường xăng dầu và khí đốt mà hầu như ở mọi lĩnh vực kinh tế. Sau khi ra tối hậu thư 48 giờ đòi Iran phải mở eo biển Hormuz, rồi gia hạn thêm năm ngày nữa, Tổng Thống Mỹ Donald Trump dường như đang muốn giải quyết vấn đề thông qua thương lượng ngoại giao.

Thủ Tướng Đức Friedrich Merz: “Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi, chúng tôi không gây ra cuộc chiến đó.” Ảnh minh họa: Sean Gallup/ Getty Images

Mỹ và NATO: ‘Tình nghĩa đôi ta có thế thôi?’

Hiếu Chân - Người Việt 18/03/2026

Cơn giận dữ của ông Trump làm cho nhiều người lo sợ Mỹ sẽ rút ra khỏi NATO và khi ấy tổ chức này sẽ mất đi sức mạnh vốn có, thậm chí có thể tan rã. Hôm Chủ Nhật 15/3, ông Trump cảnh báo các đồng minh NATO phải đối mặt với “một tương lai vô cùng tồi tệ” nếu họ không giúp bảo đảm an ninh ở eo biển Hormuz: “Nếu họ không đáp ứng, hoặc đáp ứng một cách tiêu cực, tôi nghĩ đó sẽ là điều rất tồi tệ cho tương lai của NATO,” ông nói với báo The Financial Times.

Một số điểm nghẽn lớn trên các tuyến vận tải năng lượng toàn cầu. Ảnh: The Economist - Source: EIA

Từ Eo biển Hormuz nghĩ về chiến lược phát triển của Việt Nam

Lý Thái Hùng 15/03/2026

Khi Hoa Kỳ và Israel tấn công Iran vào ngày 28 tháng 2 năm 2026, nhiều người ban đầu coi đây chỉ là một cuộc khủng hoảng một lần nữa của Trung Đông, khu vực vốn đã quen với chiến tranh, xung đột và bất ổn. Nhưng rất nhanh chóng, sự kiện này đã làm lộ ra một thực tế lớn hơn rất nhiều cho thấy là địa chính trị của thế kỷ 21 đang xoay quanh các tuyến hàng hải và các điểm nghẽn năng lượng của đại dương.

Eo biển Hormuz: Gót chân Achilles của Hoa Kỳ trong cuộc chiến Iran

Trung Điền 10/03/2026

Trong cuộc chiến Iran hiện nay, Hoa Kỳ và Israel cũng đang đối mặt với một “gót chân Achilles” tương tự. Không phải ở bầu trời Trung Đông, nơi không quân Mỹ thống trị tuyệt đối. Không phải ở công nghệ quân sự, nơi Washington vượt xa Tehran. Điểm yếu đó nằm ở địa lý mà cụ thể là Eo biển Hormuz.

Khói lửa vẫn tiếp tục bốc lên ở các vị trí bị không kích tại thủ đô Tehran, Iran, hôm 3/3/2026, Ảnh minh họa: Majid Saeedi/ Getty Images

Về đâu Iran?

Hiếu Chân - Người Việt 04/03/2026

Nhiều người tin rằng, Mỹ và Israel ra tay là để xóa bỏ chế độ thần quyền độc tài, đem lại tự do dân chủ cho xứ Ngàn Lẻ Một Đêm, đồng thời cảnh tỉnh các chế độ chuyên chế khác ở Nga, Trung Quốc, Cu Ba, Bắc Hàn, Việt Nam… Nhưng những diễn biến thực tế, cùng với tính toán chiến lược của các bên, dường như cho thấy một bức tranh khác. Và câu hỏi “Iran sẽ về đâu sau cuộc chiến này” vẫn chưa có lời đáp.

Iran đang rơi vào tình huống “tiến thoái lưỡng nan”

Trung Điền 03/03/2026

Đối với một nhà nước xây dựng tính chính danh trên huyền thoại kháng chiến chống Mỹ và Israel, việc không trả thù được người giáo chủ bị sát hại là điều gần như không thể tưởng tượng. Nhưng trả thù như thế nào lại lại là câu hỏi khiến Iran rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.