Khi người trẻ đặt hoa tại gốc cây số 55, phản ứng đầu tiên của một chính quyền tự tin lẽ ra phải là công khai sự thật. Nhưng người ta lại dọn hoa, ngăn cản tưởng niệm, cảnh báo sinh viên và chỉ lên tiếng sau khi biểu tượng đã lan từ đường phố lên Internet.
Có thể dọn một bó hoa, nhưng không thể dọn sạch câu hỏi sinh ra bó hoa ấy.
Những bó hoa của GenZ có ý nghĩa mạnh mẽ hơn cả tiếng la hét hay những hành động đập phá. Họ đang chất vấn luật pháp đã làm gì để bảo vệ cô gái 18 tuổi ấy. Và nếu những câu hỏi ấy chưa được trả lời thỏa đáng, những bó hoa sẽ còn tiếp tục lên tiếng với cơ quan điều tra, với tòa án, với Quốc hội và với cả xã hội.
Một bó hoa đặt dưới gốc cây có thể là một việc nhỏ. Nhưng khi hàng nghìn người cùng mang hoa tới nơi một nữ sinh mười tám tuổi đã chết oan, rồi hoa bị dọn đi và ngày hôm sau lại xuất hiện, việc nhỏ ấy bắt đầu mang một ý nghĩa khác.
Việc đặt hoa ở gốc cây, dù có thể gây tranh cãi về tính phù hợp, lại là một hành động có giá trị biểu tượng rất cao. Nó biến một địa điểm thành một memory site – một điểm neo của ký ức tập thể.
Trong truyền thông, biểu tượng thường lan truyền nhanh hơn lập luận. Một bó hoa, một hashtag, một bức ảnh…
Gen Z không chỉ là một nhóm tuổi đơn thuần. Đó là một hệ giá trị mới, một cách nhìn thế giới khác hẳn các thế hệ trước. Dù ở Hà Nội hay Dhaka, Seoul hay Kathmandu, họ đều đang tìm cách lên tiếng theo ngôn ngữ riêng của mình. Và có lẽ, thế giới sẽ còn phải nghe nhiều hơn từ thế hệ này trong những năm tới.
