rừng nguyên sinh

Việt Nam từng là một "quốc gia rừng," hiện đang đối mặt với khủng hoảng sinh thái nghiêm trọng. Lũ lụt hoành hành khắp nơi, đặc biệt miền Bắc và miền Trung. Trong ảnh: Đường Hùng Vương, Huế bị ngập lụt hôm 30/10/2025. Ảnh: FB BửuNam NguyễnPhước

Nghĩ gì về khủng hoảng rừng Việt Nam: Mâu thuẫn giữa lợi ích kinh tế ngắn hạn và bền vững sinh thái

Việt Nam, từng tự hào là một “quốc gia rừng,” hiện đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng sinh thái nghiêm trọng. Bản chất của vấn đề nằm ở sự đánh đổi đầy mâu thuẫn: Chất lượng rừng đã bị hy sinh cho những mục tiêu tăng trưởng kinh tế và thành tích hành chính tức thời. Bài phân tích này sẽ làm rõ mâu thuẫn cốt lõi đó thông qua các luận cứ khoa học, phương pháp thống kê và so sánh chặt chẽ.

Nguồn: FB Thái Hạo

Rừng và Việt Nam

Rừng nguyên sinh ở Việt Nam hiện chỉ còn 0,25%, nói cách khác là đã bị xóa sổ. Điều đáng kinh ngạc là trước 1945 con số này là khoảng 45%. Trong 30 năm tiếp theo (1945-1975) giảm xuống còn khoảng 20%. Đến năm 1990 rừng nguyên sinh gần như biến mất, chỉ còn từ 1-2%.

Báo cáo chính thức cho hay, hiện nay diện tích che phủ rừng của Việt Nam là 42%. Nhưng đây là “con số giả tạo” được làm ra do thay đổi “định nghĩa rừng” nhằm phục vụ cho mục tiêu hành chính và thành tích. Những ai đã đi từ Nam chí Bắc sẽ thấy “keo keo toàn keo…”

Nạn phá rừng tràn lan ở mức rất nghiêm trọng là một trong các nguyên nhân chính gây ra lũ lụt, sạt lở đất... đưa đến thiệt hại về nhân mạng và tài sản của dân chúng. Ảnh: Việt Nam Forestry

Quan ăn của rừng, dân rưng rưng nước mắt

Nói đến phá rừng có lẽ Việt Nam là nước duy nhất trên thế giới cho phép phá rừng ở phạm vi rộng nhưng lại rất khắt khe với người dân phá rừng trong phạm vi nhỏ hẹp vì nghèo túng hay không biết sự nghiêm trọng của phá rừng là gì. Điển hình là câu chuyện của Hồ Thị Thêm, dân tộc M’Nông bị xét xử về tội “hủy hoại rừng.”

Ảnh vệ tinh khu vực Ngã Ba Đông Dương cho thấy rừng thuộc phần đất Việt Nam (bên phải) bị tàn phá nặng nề so với Lào và Campuchia. Ảnh: Internet

Tây Nguyên đã bị bức tử như thế nào?

Để nói cho rõ rằng không chỉ hàng triệu hecta rừng Tây Nguyên đại ngàn nguyên sinh đã bị chặt phá tàn bạo trong suốt 4 thập kỷ sau 1975, mà phải nói cho đúng là Tây Nguyên với tất cả những giá trị bản sắc của nó, bao gồm văn hóa gắn liền các chủng tộc bản địa, tài nguyên, môi trường, con người… đều đang bị bức tử, phá hủy với mức độ hủy diệt bằng nhiều cách khác nhau. Trong đó, gồm cả những chính sách phát triển kinh tế một cách thiển cận, tham lam, cũng như sự yếu kém trong công tác quản lý xã hội, tài nguyên và công khai ủng hộ việc phá hoại một cách hệ thống.