Đỗ Hiếu, phóng viên đài RFA
2008-08-26
Phần Âm Thanh
Tin cho biết tàu vũ trang của Trung Quốc nguỵ trang tàu đánh cá mang hỏa tiễn bắt đầu lui tới khu vực lãnh hải Việt Nam mà trước đây công ty BP của Anh thăm dò dầu khí nhưng đã rời đi sau khi bị Trung Quốc cảnh cáo.
Liệu sự kiện này có gì liên quan đến việc đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam họp báo ở Hà Nội hồi tuần trước, tuyên bố Hoa Kỳ không muốn ai can thiệp vào công việc của các công ty Mỹ ở Việt Nam?
Vùng biển nhiều tranh chấp
Giới thạo tin tại Washington nói với đài Á Châu Tự Do rằng trong thời gian gần đây nhiều tàu đánh cá của Trung Quốc lảng vảng quanh khu vực mà trước đây công ty BP của Anh thăm dò dầu khí theo hợp đồng với Việt Nam.
Nguồn tin được đánh giá là đáng tin cậy nói thêm những tàu này là tàu quân sự vũ trang giả dạng tầu đánh cá, xuất hiện ở vùng Vịnh Bắc Bộ thuộc chủ quyền của Việt Nam.
Tin cũng nói trong số những chiếc đang hoạt động giám sát ở khu vực Vịnh Bắc Bộ, có cả những chiếc trang bị tên lửa tầm ngắn, có thể là loại để chống chiến hạm.
Tin không cho biết rõ thời gian của hành động này, là trước hay sau khi đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam tuyên bố rằng Hoa Kỳ chắc chắn không muốn một ai can thiệp vào những doanh vụ của các công ty Mỹ đang thực hiện các hợp đồng thương mại.
Đại sứ Michael Michalak tuyên bố điều này trong cuộc họp báo hôm thứ tư 20 tháng 8 vừa qua tại Hà Nội, theo tin báo South China Morning Post loan tải cuối tuần trước, trong đó trích dẫn phát biểu của nhà ngoại giao Mỹ nói rằng chuyện muốn làm ăn với ai, làm ăn ở nơi nào là tuỳ thụôc vào quyết định của các công ty.
Báo chí quốc tế ở Việt Nam còn bận chạy vào miền Nam để đưa tin vụ một ca sĩ Anh vô đạo đức vừa được Việt Nam thả tù và trục xuất về Anh Quốc, trong khi báo chí Việt Nam đều im tiếng, vì Nhà nước Hà Nội không muốn gặp rắc rối với Trung Quốc.
Hiển nhiên vị đại sứ Hoa Kỳ đã nói lên quan điểm của Mỹ về việc Trung Quốc phản đối công ty ExxonMobile ký hợp đồng sơ khởi với Việt Nam cho việc thăm dò dầu khí ở ngoài khơi bờ biển phía Nam Việt Nam.
Trung Quốc nhìn nhận đã nói chuyện và muốn ExxonMobile ngưng hợp đồng đó, nếu không muốn bị Bắc Kinh loại khỏi các thương vụ tương lai.
Quan điểm của Hoa Kỳ
Không phải đến nay Hoa Kỳ mới xác nhận quan điểm về vấn đề này. Hôm 28 tháng 7 năm nay, phát biểu với đài Á Châu Tự Do, phát ngôn viên bộ ngoại giao Hoa Kỳ đã ngỏ ý phản đối mọi ý đồ của Trung Quốc nhằm gây áp lực với ExxonMobile để công ty này bỏ hợp đồng với Việt Nam.
Trong chuyến công du của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng sang Hoa Kỳ hồi tháng Sáu vừa rồi, PetroVietnam đã ký kết hợp đồng vừa nói với ExxonMobile, một đại công ty khai thác và sản xuất dầu khí của Hoa Kỳ.
Hợp đồng cho phép hai công ty Việt Mỹ hợp tác thăm dò tiềm năng dầu khí ở các lô khai thác ngoài khơi miền Trung và miền Nam Việt Nam, trên cả một giải biển Đông rộng lớn mà Trung Quốc khăng khăng giành lấy chủ quyền, dù Việt Nam nhiều lần tái xác định chủ quyền của mình, với rất nhiều chứng cứ lịch sử.
Về những lô dầu khí mà công ty BP của Anh đã thăm dò trước đây rồi phải ngưng lại khi bị Trung Quốc phản đối, báo South China Morning Post cho biết trong mấy tuần gần đây các nguồn tin từ những công ty dầu khí quốc tế của Anh, Pháp, Nga như BP, Total và Gazprom đều mạnh mê xác nhận là vẫn muốn đẩy mạnh sự thực hịên những hợp đồng đã có và sẽ ký với Việt Nam.
Tuy nhiên các công ty này cũng nói họ thấy rõ sự chú tâm của Trung Quốc đến vùng biển đầy tiềm năng dầu khí của Việt Nam ở vùng lãnh hải phía Nam nước Việt.
Họ cũng ngỏ ý quan ngại, giống như ExxonMobile, rằng sự phản đối của Trung Quốc sẽ gây khó khăn cho những quyết định thương mại trong tương lai, vì tầm quan trọng của thị trường Trung Quốc rộng lớn.
Cùng với ExxonMobile của Hoa Kỳ, các công ty Anh Pháp Nga vừa kể nói rằng họ tin tưởng ở căn bản pháp lý của việc Việt Nam xác nhận chủ quyền trên các vùng biển đã ký hợp đồng với ExxonMobile và BP, chiếu theo Công Ước Liên Hiệp Quốc về luật biển.
Một viên chức lãnh đạo của một trong các công ty này nói với South China Morning Post rằng các hợp đồng đã ký vói Việt Nam hoàn toàn hợp pháp, và họ đều chờ xem thái độ hăm doạ của Trung Quốc đi xa đến đâu.
Trước khi có tin tàu quân sự Trung Quốc giả dạng đánh cá lảng vảng gần nơi BP từng thăm dò với Việt Nam, thì họ cho là sự đe doạ đó vẫn chỉ trong phạm vi thương mại.
Phía Mỹ, đại sứ Michalak còn cho biết Washington hài lòng về tính cách pháp lý trong các hoạt động của ExxonMobile, một công ty được cho là có mối liên lạc quan hệ chặt chẽ với chính phủ Mỹ.
Ông còn nhắc các ký giả quốc tế và quốc nội ở Việt Nam về lời tuyên bố của Tổng thống Hoa Kỳ với Thủ tướng Việt Nam, xác nhận Washington ủng hộ sự toàn vẹn lãnh thổ cùng chủ quyền quốc gia của Việt Nam.
Bản thông cáo chung vừa nêu phản ảnh phần nào chính sách ngoại giao mà hai nước cùng hiểu ngầm với nhau, chính sách huớng theo mục tiêu thương mại và ý muốn của cả hai trong vấn đề cân bằng mối quan hệ với Trung Quốc. Bài báo đăng tải trên tờ South China Morning Post không nói gì đến tin tàu vũ trang của Trung Quốc giả dạng tàu đánh cá, mang hoả tiễn lảng vảng quanh các mỏ dầu khí tưong lai mà Ðài Á Châu Tự Do chúng tôi thu thập được, nhưng tờ báo này cho rằng đến nay thì tuy đòi nhận chủ quyền, dường như Bắc Kinh vẫn chưa làm mọi việc theo ý họ.
