Nguyễn Ngọc Bảo
Chiến thuật tâm lý chiến của các kênh truyền thông hải ngoại (như VOA, RFA, BBC Tiếng Việt, và các kênh YouTube của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, Canada, Châu Âu) trong tháng 3/2026 đang tập trung vào việc “ánh xạ” (mirroring) các diễn biến cuộc chiến Iran vào bối cảnh chính trị – xã hội Việt Nam.
Mục tiêu cốt lõi là phá vỡ niềm tin vào sự ổn định vĩnh cửu của thể chế độc tài Cộng sản hiện tại. Dưới đây là phân tích về các chiến thuật này:
1. Chiến thuật “Sụp đổ dây chuyền” (hiệu ứng Domino)
Các kênh truyền thông độc lập ngoài Việt Nam đang nỗ lực xây dựng một bối cảnh thế giới đang bước vào kỷ nguyên “thanh lọc độc tài.”
Cách kết nối: Lập luận rằng Iran là “thành trì” của trục độc tài Nga – Iran – Trung Quốc – Bắc Triều Tiên. Nếu một mắt xích thần quyền kiên cố như Tehran có thể sụp đổ chỉ sau vài tuần không kích và nổi dậy, thì các chế độ dựa trên sự đàn áp tương tự cũng không còn có thể an toàn.
Thông điệp tâm lý: “Không có gì là vĩnh viễn.” Điều này đánh vào tâm lý an phận của một bộ phận người dân và gây hoang mang cho đội ngũ cán bộ cấp thấp và trung tại Việt Nam.
2. Chiến thuật “Tài sản phi pháp sẽ bị tịch thu”
Tận dụng thông tin từ Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent về việc đóng băng tài sản giới lãnh đạo Iran, các kênh truyền thông độc lập thực hiện chiến dịch so sánh:
Nội dung: Đưa ra các bằng chứng về việc quan chức CSVN cũng đang tẩu tán tài sản, cho con cái du học và định cư tại Hoa Kỳ/ G7 – tương tự như giới lãnh đạo Iran đang bị Hoa Kỳ trừng phạt.
Mục tiêu: Kích động sự phẫn nộ về bất công xã hội, đặc biệt khi người dân trong nước đang phải gánh chịu giá xăng dầu tăng vọt và lạm phát do hệ lụy chiến tranh. Câu hỏi được đặt ra là: “Tại sao dân phải chịu khổ trong khi lãnh đạo chuẩn bị ‘hạ cánh an toàn’ ở xứ người, với số tài sản phi pháp, đến từ tham nhũng, cướp đoạt tài sản của người khác?”
3. Chiến thuật “Hạ thấp” công nghệ Nga/ Trung Quốc
Khai thác tối đa hình ảnh bầy đàn drone và ưu thế vượt trội các vũ khí công nghệ cao (nhiễu điện tử, hỏa tiễn chính xác tầm xa, chiến đấu cơ tàng hình, …) của liên quân Mỹ – Israel để tấn công vào niềm tự hào quân sự đối với các đàn anh Nga – Trung Quốc trong trục độc tài:
So sánh lực lượng: Nhấn mạnh rằng các loại vũ khí hiện đại nhất của Nga (mà Việt Nam cũng đang sở hữu nhiều) như S-300, S-400, radar Trung Quốc đã trở nên vô dụng trước công nghệ vượt trội của Hoa Kỳ.
Tâm lý chiến với quân đội: Thông điệp gửi đến binh lính Quân đội nhân dân Việt Nam là: “Vũ khí Nga hay Trung Quốc không còn hữu hiệu để bảo vệ chế độ trước công nghệ phương Tây. Đừng hy sinh tính mạng cho một hệ thống lỗi thời.”
4. Chiến thuật “Chủ quyền và sự lệ thuộc”
Đây là đòn tâm lý đánh vào tinh thần dân tộc:
Kết nối Trung Quốc: Cáo buộc rằng khi Iran yếu đi hay sụp đổ, Trung Quốc sẽ rảnh tay hơn để gây áp lực lên Việt Nam ở Biển Đông. Chỉ trích chính sách “du dây” của Việt Nam là tự tước đi lá chắn an ninh từ Hoa Kỳ, tác động bất lợi lên giao thương với Hoa Kỳ, Nhật, Hàn Quốc, Úc, Ấn Độ,…
Thông điệp: “Muốn bảo vệ chủ quyền, phải thay đổi thể chế để đứng hẳn về phía thế giới tự do, thay vì làm ‘con tin’ trong cuộc tranh chấp giữa các cường quốc.”
5. Sử dụng công nghệ AI và truyền thông phi tập trung
Hướng dẫn người dân trong nước cách sử dụng các ứng dụng điện thư an toàn để xây dựng mạng lưới thông tin luồn lách qua được kiểm duyệt.
Chiến thuật “Vết dầu loang”: Thay vì phát nội dung trực tiếp dễ bị chặn, họ chia sẻ các đoạn video ngắn trên TikTok/ Reels với nội dung ẩn dụ, sử dụng AI dịch sang tiếng Việt để vượt qua các bộ lọc từ khóa của Ban Tuyên giáo.
Phản ứng đối trọng từ trong nước
Bộ Công an và Ban Tuyên giáo Việt Nam đã nhận diện được các chiến thuật này. Trong các báo cáo nội bộ đầu tháng 3/2026, họ đã gọi đây là “Diễn biến hòa bình phiên bản 2.0”:
Tăng cường định danh: Bắt buộc định danh tài khoản mạng xã hội để ngăn chặn việc chia sẻ thông tin từ các kênh hải ngoại.
Chiến dịch “chống tin giả”: Sử dụng hệ thống báo chí chính thống để nhấn mạnh sự hỗn loạn, tang tóc tại Iran nhằm gây tâm lý sợ hãi sự thay đổi.
Tuy nhiên nỗ lực kìểm duyệt thất bại, gặp rất nhiều khó khăn qua việc gần 2 triệu người Việt đi xuất khẩu lao động có khả năng tuôn thông tin về cuộc chiến Iran về cho gia đình, người thân trong Việt Nam.
Tóm lại:
Cuộc chiến tâm lý hiện nay không còn là những bài viết dài trên web, mà là cuộc đấu về niềm tin và công nghệ. Truyền thông độc lập tại hải ngoại đang vận dụng sự sụp đổ sắp tới của chế độ thần quyền tại Iran thành một “tấm gương soi” cho tương lai của Việt Nam, tạo ra một niềm hy vọng cho những người quan tâm đến đất nước.-