Một khi đất nước có được tự do dân chủ – điều kiện căn bản để có thể canh tân theo ý nguyện chung của dân tộc không phục vụ cho quyền lợi của bất cứ một đảng phái, chủ nghĩa nào – chúng ta cần nhận rõ đâu là những hướng và những yếu tố cần thiết để có thể tiến hành canh tân Việt Nam một cách tự chủ.
Lựa chọn các hướng ưu tiên, dựa trên quyền lợi của dân tộc: Không nên chạy theo ngay những dự án đầu tư thuần túy về du lịch, hay các nhà máy sản xuất kỹ nghệ, chỉ để xuất khẩu nhiều khi làm ô nhiễm môi sinh, trong lúc đất nước đang cần những dịch vụ, sản phẩm thiết yếu hơn như khai thác các lãnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, vốn Việt Nam có nhiều tài nguyên, cũng như các lãnh vực có ảnh hưởng dài hạn đến các thế hệ tương lai như giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường sinh sống.
Chính phủ dân chủ tương lai cần tham khảo ngay các chuyên viên người Việt trong và ngoài nước, có sẵn những nghiên cứu trước về nhu cầu canh tân, dựa trên mức cung cầu nội địa, hướng về nhu cầu phóng chiếu trong tương lai hơn là về nhu cầu thuần túy về xuất cảng để có ngoại tệ. Ngoài ra nhu cầu tạo ra một niềm tin mới và ổn định xã hội qua việc kêu gọi mọi người tham gia tích cực, kể cả những người trong guồng máy cộng sản cũ, vào nỗ lực canh tân một cách hòa đồng, cũng phải là một hướng ưu tiên cho sự phát triển bền vững.
Tập trung nhân, tài, vật lực theo nhu cầu của dân tộc: Dân tộc Việt Nam với gần 100 triệu người trong nước và hơn 4 triệu người tại hải ngoại đều có khả năng thu thập nhanh chóng các kỹ thuật tiên tiến, giỏi tay nghề trên nhiều lãnh vực xây dựng, cần cù, tháo vát và cầu tiến. Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, chúng ta cần khai thác cơ hội để có thể ứng dụng ngay các kỹ thuật sản xuất, cách thức quản trị, kiểm phẩm hiện đại nhất mà không phải trải qua giai đoạn gỡ bỏ hay chuyển tiếp từ những gì đang có.
Ngoài ra nhu cầu tạo ra một niềm tin mới và ổn định xã hội qua việc kêu gọi mọi người tham gia tích cực, kể cả những người trong guồng máy cộng sản cũ, vào nỗ lực canh tân một cách hòa đồng, cũng phải là một hướng ưu tiên cho sự phát triển bền vững.
Về mặt nhân dụng, cần kêu gọi những đóng góp quan trọng của hải ngoại với hơn 500.000 chuyên viên, kỹ sư, đã tốt nghiệp tại các trường đại học Tây phương và đang làm việc trong những ngành nghề tiên tiến. Một số chương trình huấn luyện, đào tạo cho một số đông cần được tiến hành nhằm chuyển tiếp từ một xã hội không thuận lợi cho sự sáng tạo cá nhân, một xã hội mà hàng ngũ cầm quyền hoàn toàn vô trách nhiệm trước những thất bại, những vi phạm về quyền con người, nơi mà những tiếng nói đối lập, phản bác bị bóp nghẹt, thành một xã hội mà sáng tạo, trách nhiệm, đóng góp vào tập thể chung được xiển dương. Trong lãnh vực này, cần kêu gọi sự đóng góp ít nhiều vô vị lợi của giới chuyên viên hải ngoại, chắc chắn sẽ tự nguyện đóng góp để đất nước vươn lên.
Về mặt tài chánh, cần kêu gọi sự đóng góp, vay mượn của khối người Việt tại hải ngoại qua hình thức công khố phiếu cho nhu cầu canh tân đất nước, số tiền vay mượn này sẽ được trả lại trong một thời gian ngắn khi đất nước bắt đầu thật sự cất cánh.
Đây sẽ là một hình thức đóng góp cụ thể thể hiện tình đoàn kết, liên đới trong cộng đồng dân tộc. Số tiền này sẽ giúp làm giảm số tiền mà Việt Nam cần vay mượn ở các định chế quốc tế về tài chánh hay qua hình thức viện trợ song phương, với ít nhiều điều kiện đáp trả sau đó.
Ngoài ra, việc tiến hành nhanh chóng việc thu hồi tài sản phi pháp tại Việt Nam hay chôn dấu tại các quốc gia tây phương, của các thành phần lãnh đạo cộng sản cũ đã chạy trốn ra hải ngoại, cũng sẽ mang lại một số tài chánh đáng kể nhằm đền bù các nạn nhân và canh tân đất nước.
Lãnh đạo cần làm gương để có thể vận động người dân chấp nhận một số lựa chọn khó khăn trong thời gian đầu. Giảm thiểu tối đa các chi tiêu xa xỉ của guồng máy cầm quyền (lương bổng, di chuyển, biệt thự, tiệc tùng..) để dồn tất cả tài nguyên quốc gia cho các hướng ưu tiên, để cho Việt Nam sớm cất cánh hẳn và hội nhập vào hàng ngũ các quốc gia tiên tiến một cách nhanh nhất.
Người lãnh đạo cần có sự gần gũi với người dân, thấu hiểu các khó khăn hàng ngày, đồng cảm, làm những gì mình đã nói và có những ứng xử tương ứng với điều kiện của đất nước. Với một tinh thần trong sáng, thanh liêm, cần kiệm để tạo lại niềm tin, phấn chấn nơi người dân, vốn đã sống chịu đựng hơn nửa thế kỷ trong một xã hội băng hoại vì một chế độ độc tài dối trá, phi nhân.
Khi có được sự tự chủ về canh tân đất nước, chính phủ sẽ có được điều kiện để tiến hành các kế hoạch canh tân ưu tiên theo từng giai đoạn, phục vụ cho quyền lợi của người dân, hơn là chỉ phục vụ cho lợi nhuận về tài chánh, và không bỏ rơi các yếu tố về công bằng xã hội, về sự liên đới cần có trong một cộng đồng dân tộc tiến bộ và nhân bản.
Kỹ sư Nguyễn Ngọc Bảo
XEM THÊM: