Bạn muốn có song tịch, nghĩa là giữ cùng một lúc hai quốc tịch? Đơn giản, bạn thấy ngay tiện lợi của chuyện song tịch này, nghĩa là bạn được hưởng quyền lợi của người công dân hai nước Mỹ và Việt Nam. Tuy nhiên, nên thấy rằng hoàn toàn không có cái gì mà nhà nước CSVN dễ dàng trao cho bạn đâu.
Theo quy chế song tịch dự kiến sắp được Bộ Tư Pháp CSVN trình lên xin xét duyệt thì, bạn phải lên trình diện tòa đại sứ CSVN và đăng ký hồ sơ mỗi 5 năm. Nghĩa là, cứ mỗi 5 năm, bạn sẽ lái xe lên San Francisco, nếu bạn đang cư ngụ ở California, vào tòa tổng lãnh sự CSVN để xin mẫu đơn đăng ký định kỳ 5 năm, điền vào và ngồi chờ cán bộ phỏng vấn. Đó là những điều thấy rõ, nếu luật song tịch được duyệt lại như thế.
Theo báo SGGP điện tử ngày 3/3/2008 dẫn lời 1 viên chức tên là Trần Thất, Vụ trưởng Vụ Hành chính tư pháp, Bộ Tư pháp CSVN cho biết, trong tháng 3/2008 này, việc sửa đổi Luật Quốc tịch Việt Nam sẽ được hoàn tất để trình Chính phủ CSVN và đưa ra xem xét tại kỳ họp Quốc hội CSVN vào tháng 5-2008. Theo viên chức này, điều luật được “mọi người quan tâm nhiều là Điều 3 quy định nguyên tắc một quốc tịch sẽ được sửa đổi theo hướng mềm dẻo hơn để phù hợp với tình hình trong nước và quốc tế hiện nay.”
Bản tin SGGP ghi rằng “theo đó, nguyên tắc một quốc tịch vẫn được giữ nguyên nhưng sẽ sửa đổi theo hướng cho phép người Việt Nam định cư ở nước ngoài được giữ quốc tịch gốc là quốc tịch Việt Nam với điều kiện họ phải đăng ký định kỳ tại Cơ quan đại diện của Việt Nam tại nước ngoài, có thể 5 năm đăng ký một lần. Quá thời hạn này, nếu người Việt Nam định cư ở nước ngoài không đăng ký và không đưa ra được lý do chính đáng thì họ đương nhiên mất quốc tịch Việt Nam. Sau này, nếu họ hồi hương và muốn có quốc tịch Việt Nam thì họ phải làm các thủ tục xin trở lại quốc tịch Việt Nam”.
Tất nhiên là cán bộ sẽ thắc mắc rằng vì sao bạn lại xin giữ song tịch, trong khi mới tháng trước, bạn đã hăng hái biểu tình ủng hộ cờ vàng VNCH ở phố Bolsa khi Diễn Hành Tết. Cán bộ sẽ nói rằng trên giấy chứng nhận song tịch có in rất rõ lá cờ đỏ sao vàng.
Chưa hết, cán bộ sẽ thắc mắc rằng vì sao bạn đưa con bạn đi học Việt ngữ ở các Trung Tâm Việt Ngữ của người chống cộng giảng dạy. Cán bộ sẽ đề nghị rằng bạn nên mua chảo vệ tinh để xem truyền hình Hà Nội VTV-4 hàng ngày có dạy tiếng Việt cho trẻ em hải ngoại, và đủ thứ phim ảnh tuyên truyền.
Chưa hết, cán bộ Tòa Lãnh Sự CSVN cầm mẫu đơn đăng ký song tịch của bạn lên ngó ngó, liếc liếc, rồi cũng sẽ thắc mắc rằng vì sao bạn lại gửi con sinh hoạt Hướng Đạo hàng tuần ở các công viên Quận Cam và San Jose, vẫn chào cờ VNCH hàng tuần, mà hàng năm không chịu đưa con về VN dự trại hè “cháu ngoan Bác Hồ” để cho cháu ngó thêm một màu cờ “vĩ đại, thần thánh”…
Và đặc biệt, bạn nên nhớ, khi gia đình bạn đã đăng ký song tịch, con trai bạn có thể sẽ được gọi “đi nghĩa vụ quân sự,” có nghĩa là bị bắt lính chỉ để cho bạn khỏi kiếm chuyện, chứ chưa chắc đã là vì quê nhà gặp biến.
Trong cuộc phỏng vấn nhan đề “Luật Quốc Tịch VN nên sửa đổi như thế nào để phù hợp với Việt kiều?” trên đài RFA, phóng viên Trường Văn đã phỏng vấn Thạc sĩ Nguyễn Thi Yên – Phó Trưởng Khoa Luật Quốc Tế kiêm Tổ Trưởng Tổ Bộ Môn Công Pháp Quốc Tế, Trường Đại Học Luật Sài Gòn. Trong đó, bà Yên cho biết, trích:
“…Trường Văn: Thưa, có nhiều ý kiến cho rằng những người Việt Nam định cư ở nước ngoài và con cái của họ vẫn có quốc tịch Việt Nam theo như luật quốc tịch hiện hành, như vậy thì những người trẻ đó có phải thi hành những nghĩa vụ đối với nhà nước Việt Nam, như là nghĩa vụ quân sự, hay không?
Bà Nguyễn Thị Yên: Theo cái tuyên ngôn của Điều 3 là một, thứ hai là cái quy định từ Điều 7 đến Điều 19 thì trong trường hợp cha mẹ là công dân Việt Nam cư trú ở ngoài lãnh thổ Việt Nam hay là trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam và sinh con ra ở ngoài lãnh thổ Việt Nam hay là ở trong lãnh thổ Việt Nam thì đứa trẻ đó đương nhiên có quốc tịch Việt Nam. Vậy thì nếu như theo lý thuyết này là nó có hai quốc tịch đấy.
Thực tế ra thì hiện nay nếu như các em đó mà vẫn cư trú ở bên Mỹ thì trên thực tế chưa bao giờ nhà nước gọi họ về để đi thi hành nghĩa vụ quân sự. Nhưng mà nếu như mà theo quy định của luật thì về mặt pháp lý là vẫn phải thi hành những nghĩa vụ quân sự ở Việt Nam và là một cái quyền công dân của Việt Nam.
Nếu như giữa Việt Nam và Mỹ không thoả thuận với nhau một điều ước quốc tế quy định rõ về vấn đề này thì về mặt pháp lý thì nó vẫn có nghĩa vụ đó đó anh, nhưng mà về mặt thực tế tôi chưa thấy một hiện tượng nào là đang ở bên Mỹ mà bị gọi về Việt Nam để thi hành nghĩa vụ quân sự trong trường hợp người có hai quốc tịch đó anh.
Nếu mà xét về mặt lý thì họ vẫn có quyền đó anh. Và đặc biệt nếu mà tình trạng chiến tranh xảy ra họ tổng động viên các đối tượng đó ngay lập tức luôn, tôi nghĩ như vậy. Nhưng mà trong thời bình này thì cái trường hợp ấy trên thực tế chắc cũng không xảy ra…” (hết trích)
Bà Yên nói, xin nhắc lại, “Nếu mà xét về mặt lý thì họ vẫn có quyền đó anh. Và đặc biệt nếu mà tình trạng chiến tranh xảy ra họ tổng động viên các đối tượng đó ngay lập tức luôn, tôi nghĩ như vậy. Nhưng mà trong thời bình này thì cái trường hợp ấy trên thực tế chắc cũng không xảy ra…” Chắc không xảy ra.
Bạn hãy xem trường hợp Nguyễn Tiến Trung. Trên nguyên tắc, “chắc cũng không xảy ra.” Ai cũng nghĩ thế. Và điều đó, thực tế chỉ đúng, khi anh Trung chưa gia nhập Đảng Dân Chủ VN của cụ Hoàng Minh Chính. Nhưng khi đã vào rồi thì chuyện laị khác, là ưu tiên đi nghĩa vụ quân sự thôi… dù rằng anh Trung trong một ưu tiên khác, và thủ tục gọi Trung đi laị rất là sai trái và thiếu cả hồ sơ “thâm nhập” cần thiết.
Đó là chưa nói tới chuyện khác. Thí dụ, khi bạn về thăm VN. Nếu bạn ở trong diện bị “đối tượng cần triệt hạ”, thì bạn có thể bị hạch hỏi về chuyện đóng thuế gì đó. Đây cũng là nghĩa vụ của người công dân. Thuế à? Chưa nghe tới chuyện này, nhưng có trời mà biết nổi nhà nước CSVN suy tính các nước cờ kinh dị nào.
Trần Khải
