Zalo đang phải trả giá đắt cho sự trịnh thượng của chính mình, khi tự ý phát đi một tối hậu thư mang dáng dấp quyền lực, hoặc “đồng ý tất cả,” hoặc biến mất khỏi nền tảng sau 45 ngày.
Không phải là đồng ý vài điều khoản kỹ thuật vô hại, mà là đồng ý trao trọn đời sống riêng tư. Từ những thông tin cơ bản như số điện thoại, họ tên, giới tính, quan hệ gia đình, cho đến những dữ liệu nhạy cảm như CMND/CCCD, vị trí địa lý, hành vi sử dụng, nội dung tương tác.
Điều đáng nói là người dùng không có bất kỳ quyền lựa chọn nào. Không từ chối từng phần. Chỉ có một nút duy nhất: “Đồng ý tất cả.” Từ chối đồng nghĩa với bị xóa tài khoản sau 45 ngày.
Đó không còn là điều khoản sử dụng mà là ép buộc, là lạm quyền, là coi người dùng như một nguồn dữ liệu thô, hơn là những cá nhân có quyền riêng tư cần được tôn trọng.
Hệ quả đến rất nhanh. Làn sóng phẫn nộ bùng lên dữ dội. Người dùng công khai kêu gọi tẩy chay. Trên Google Play và App Store, Zalo hứng trọn những cơn bão đánh giá một sao. Nhiều người thẳng tay xóa tài khoản, chuyển sang Telegram, Viber, Signal…
Ngày 30/12, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG báo cáo, cung cấp hàng loạt thông tin liên quan đến việc thu thập, sử dụng dữ liệu người dùng trên Zalo. Nhưng thay vì sẵn sàng giải trình, phía VNG xin lùi lịch làm việc với lý do… chưa kịp chuẩn bị tài liệu.
Một lý do nghe qua đã thấy sự bị động và lúng túng, nhất là với một doanh nghiệp công nghệ đang nắm dữ liệu của hàng chục triệu người.
Đến ngày 31/12, trước sức ép khủng khiếp của dư luận và nguy cơ khủng hoảng pháp lý, Zalo buộc phải xuống nước. Thông báo không xóa tài khoản người dùng sau 45 ngày nếu họ không đồng ý điều khoản dịch vụ mới. Một động thái xoa dịu, nhưng rõ ràng là quá muộn.
Bởi niềm tin một khi đã rạn nứt thì rất khó hàn gắn. Người dùng có thể chưa rời đi hết, nhưng sự ngờ vực đã ở lại. Và sự ngờ vực đó mới là thứ nguy hiểm nhất đối với một nền tảng sống nhờ lòng tin.
Zalo có thể giữ lại tài khoản, nhưng không thể xóa ký ức về cách họ từng đe dọa người dùng bằng quyền lực độc quyền.
Đây là một bài học lớn, không chỉ dành cho Zalo mà cho tất cả những doanh nghiệp, những nền tảng, những tổ chức nào đang tự cho mình ở thế “không thể thay thế.” Đừng bao giờ nghĩ rằng nắm lợi thế thị trường thì có quyền coi thường khách hàng.
Bởi trong thời đại này, người dùng có thể im lặng chịu đựng, nhưng khi họ quay lưng, sự sụp đổ sẽ đến rất nhanh. Và lúc đó, mọi lời xin lỗi đều chỉ còn là sự hối hận muộn màng.
Facebook Việt Tân