Tokyo, ngày 8/11/2026 – Ngay sau khi ông Tô Lâm – Chủ tịch nước kiêm Tổng Bí thư Đảng CSVN – đến Nhật Bản, bắt đầu chuyến thăm chính thức đầu tiên trên cương vị hiện nay, đại diện các đoàn thể và tổ chức thuộc Cộng đồng Người Việt Tự do tại Nhật Bản (FVCJ) đã tổ chức các hoạt động phản đối tại Tokyo.
Thành phần tham gia FVCJ gồm Ủy ban Liên lạc Người tị nạn Việt Nam tại Nhật Bản, Hiệp hội Người Việt tại Nhật Bản và Chi bộ Nhật Bản của Đảng Việt Tân.
1. Cộng đồng người Việt tại Nhật Bản tuyên đọc kháng thư trước Đại sứ quán CSVN ở Tokyo nhân chuyến thăm cấp nhà nước của Tô Lâm
Các đại diện đã tập trung trước Đại sứ quán Việt Nam để công khai tuyên đọc kháng thư gửi ông Tô Lâm. Nội dung kháng thư đặc biệt nhấn mạnh vụ bắt cóc ba nhà hoạt động Nguyễn Đức Thuận, Trần Hiệp và Thái Công Trường Sơn tại Campuchia, cưỡng bức đưa vào Việt Nam ngày 18/9/2026 và giam giữ đến nay với cáo buộc “nhập cảnh trái phép với ý định thực hiện hành vi khủng bố.”
Thư cũng dẫn lại nội dung thư của tổ chức Human Rights Watch (HRW) gửi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 1/11/2026, trong đó cảnh báo tình trạng đàn áp nhân quyền tại Việt Nam ngày càng nghiêm trọng trong thập niên qua. Đáng chú ý, đây cũng là giai đoạn ông Tô Lâm giữ chức bộ trưởng Công an, từ năm 2016 đến năm 2024.
Theo những số liệu được nêu trong thư của HRW, hiện có hơn 160 tù nhân chính trị đang bị giam giữ tại Việt Nam. Riêng trong chín tháng đầu năm 2026, ít nhất 31 nhà hoạt động bị kết án tù dài hạn và ít nhất 46 người khác bị bắt giữ vì lên tiếng chỉ trích chính quyền.
Kháng thư nêu nội dung đáng chú ý khác là cáo buộc hoạt động theo dõi và đe dọa những người bất đồng chính kiến ngay tại Nhật Bản, nơi hiện có gần 700.000 người Việt Nam sinh sống và làm việc. Những biện pháp bị tố cáo bao gồm theo dõi, ghi hình người tham gia các sinh hoạt cộng đồng tự do để nhận diện và lập hồ sơ; gọi điện, nhắn tin đe dọa; gây áp lực lên thân nhân của họ tại Việt Nam; thậm chí sử dụng hộ chiếu và các giấy tờ lãnh sự làm công cụ gây sức ép.
Trên cơ sở những cáo buộc nêu trên, cộng đồng người Việt tại Nhật Bản đưa ra bốn yêu cầu chính.
Thứ nhất, nhà cầm quyền Việt Nam phải công khai thông tin về ba nhà hoạt động Thuận, Hiệp, Sơn bị bắt cóc tại Campuchia và hiện bị giam giữ tại Việt Nam, đồng thời bảo đảm quyền được tiếp xúc với luật sư, gia đình và cơ quan lãnh sự;
Thứ hai, trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho ba nhà hoạt động nói trên cùng hơn 160 tù nhân chính trị đang bị giam giữ;
Thứ ba, chấm dứt mọi hành vi đàn áp, đe dọa và sách nhiễu những người bất đồng chính kiến, cả trong nước lẫn ở nước ngoài;
Thứ tư, chấm dứt các hành vi bắt cóc và truy bắt người trên lãnh thổ quốc gia khác; hủy bỏ những bản án xét xử vắng mặt và việc gán nhãn khủng bố đối với các tổ chức hoạt động ôn hòa.
Hoạt động tuyên đọc kháng thư diễn ra đúng thời điểm ông Tô Lâm bắt đầu chuyến thăm Nhật Bản, qua đó thể hiện sự phản đối của Cộng đồng Người Việt Tự do tại Nhật Bản đối với tình trạng nhân quyền và các biện pháp đàn áp chính trị tại Việt Nam.
Đáng chú ý, cuộc biểu tình lần này có sự tham gia của nhiều đồng hương từ các địa phương xa. Một số người đã vượt quãng đường khoảng 600 km từ vùng Kansai đến Tokyo để tham gia hoạt động.
Đặc biệt, Luật sư Vũ Đức Khanh từ Canada cũng có mặt và phát biểu.
2. Tuyên đọc thư kiến nghị gửi Thủ tướng Takachi trước Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản về tình trạng đàn áp xuyên quốc gia
Cùng ngày diễn ra hoạt động phản đối trước Đại sứ quán Việt Nam như đã nêu trên, đại diện Cộng đồng Người Việt Tự do tại Nhật Bản (FVCJ) đã tập trung trước Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản và tuyên đọc thư kiến nghị gửi Thủ tướng Takaichi cùng Chính phủ Nhật Bản.
Nội dung trọng tâm của thư kiến nghị là yêu cầu Chính phủ Nhật Bản quan tâm đến tình trạng theo dõi, đe dọa và sách nhiễu những người Việt Nam bất đồng chính kiến ngay trên lãnh thổ Nhật Bản.
Thư kiến nghị cho biết, tính đến cuối tháng 6/2026, số người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản đã lên tới 693.750 người, trở thành cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại quốc gia này. Trong số đó có cả những công dân Nhật Bản gốc Việt.
Theo FVCJ, nếu một cơ quan an ninh nước ngoài tiến hành giám sát, đe dọa và gây sức ép đối với những người đang sinh sống, làm việc tại Nhật Bản, đây không chỉ là vấn đề nhân quyền mà còn liên quan trực tiếp đến chủ quyền và an ninh quốc gia của Nhật Bản.
Thông điệp được FVCJ gửi đến Chính phủ Nhật Bản là quan hệ hữu nghị và hợp tác Việt Nam – Nhật Bản cần được xây dựng trên nền tảng pháp quyền, tôn trọng nhân quyền và các giá trị dân chủ. Theo cộng đồng này, sự im lặng trước những hành vi vi phạm các nguyên tắc đó không thể là nền tảng cho một quan hệ đối tác bền vững.
