Trước áp lực của Hiệp hội Kiến thiết và nhất là của Quốc hội Nhật, ngày 13 tháng 11 vừa qua, bộ Ngoại giao nước này đã cho mở một hội nghị để rà xét lại những nguyên nhân đưa đến vụ sập cầu Cần Thơ trong lúc đang xây cất. Phiên họp này được đặt dưới sự chủ tọa của ông Kimura, Phó bộ trưởng Ngoại giao Nhật và có sự tham dự của đại diện bộ Giao thông Vận tải, bộ Kinh tế Công nghiệp Nhật, đại diện ngân hàng Hiệp tác quốc tế, đại diện cơ quan Hiệp tác quốc tế, các chuyên gia, giáo sư đại học hàng đầu của Nhật trong ngành Kỹ thuật xây dựng. Nội dung bàn thảo trong phiên họp như thế nào chưa được công bố, nhưng nghị trình thì đã được đưa lên trang web của bộ Ngoại giao Nhật ngay vào ngày hôm sau (Nov, 14), theo đó thì ông Phó bộ trưởng Kimura báo cáo về chuyến đi Việt Nam của ông ta ngay sau vụ cầu Cần Thơ bị sập để thị sát và hội đàm với các lãnh đạo đảng và nhà nước CSVN, trong phần này ông Kimura cũng tường trình về tình trạng quản lý nguồn vốn ODA của Nhật viện trợ cho Việt Nam Ông Kimura còn cho biết thêm rằng đã trích 63 triệu yen (tương đương với 9000 triệu đồng Việtnam) để ủy lạo cho những nạn nhân cùng gia đình, còn vấn đề bồi thường sẽ theo sát để chỉ đạo các xí nghiệp thi hành đúng với những điều kiện mà luật pháp quy định.
Tiếp theo là ý kiến và sự thảo luận của các ủy viên liên quan đến bản báo cáo do Ủy ban điều tra từ phía nhà nước CSVN gởi đến nói về phương cách sẽ tiến hành điều tra, thảo luận về chuyện tư vấn, phân chia trách nhiệm theo điều kiện đã ký trong khế ước cũng như việc quản lý nguồn vốn viện trợ ODA cho Việt Nam. Tất cả các ủy viên tham dự hội nghị đều đồng ý phải mở thêm nhiều phiên họp nữa để bàn cho rốt ráo về những vấn đề như vùa kể trên mới có thể viết báo cáo trình lên cho Quốc hội quyết định.
Ngày 15 tháng 11 năm 2007, một số báo chí phát hành tại Việt Nam đăng tin cho hay cựu Thủ tướng Nhật, ông Koizumi, đột ngột sang thăm viếng Việt Nam, nào là đi xem Bảo tàng chứng tích chiến tranh ở thành phố Sài Gòn, tham quan địa đạo Củ Chi và ngồi chụp hình chung với ông Phan Văn Khải… Đọc đến đây, quý độc giả có thể bảo rằng chuyện ông Koizumi đi Việt Nam đâu dính dáng gì đến việc Nhật Bản bắt đầu lật sổ ra xét vụ sập cầu Cần Thơ. Xin thưa ngay, ông Koizumi chính là người đã ký giải ngân vốn ODA cho Việt Nam để xây cầu Cần Thơ lúc ông Phan Văn Khải làm Thủ tướng. Mặc dù không còn là Thủ tướng, nhưng tiếng nói của ông Koizumi vẫn có trọng lượng ở Quốc hội Nhật nên không ai nghĩ là ông ta ngẫu hứng bỏ nhiệm sở (hiện tại Quốc hội Nhật đang nhóm họp) để sang thăm Việt Nam đột xuất hầu đi tham quan Bảo tàng chứng tích chiến tranh hay địa đạo Củ Chi, hơn nữa ông Koizumi còn là bạn rất thân với Tổng thống Bush của Hoa Kỳ thì làm gì muốn đi mấy nơi đó. Suốt trong cả chuyến đi, ông Koizumi không hề có một nụ cười, mặt mày lúc nào cũng u sầu, ngoại trừ khi trò chuyện và đứng chụp hình với một số người Việt bất ngờ gặp ông ta ở Viện bảo tàng, và khi đến gặp các học sinh của trường Nhật ngữ Kaizen ở Sài Gòn.
Sự có mặt đột xuất ở Việt Nam của cựu Thủ tướng Koizumi vào thời điểm này cho thấy Nhật không thể nào coi nhẹ vụ sập cầu Cần Thơ được. Khi gặo ông Phan Văn Khải, cựu Thủ tướng Koizumi đã nói rằng: Sự cố sập nhịp cầu vừa rồi là điều rất đáng tiếc và cam kết chính phủ Nhật trong thời gian tới sẽ không để xảy ra việc đáng tiếc như vậy (câu này được đăng trên trang Tuoi Tre Online).
Nhật sẽ không để xảy ra việc đáng tiếc như vậy nghĩa là từ đây sẽ kiểm soát chặt chẽ nguồn vốn viện trợ ODA cho Việt Nam, chứ không thể để cho chính quyền Hà Nội mặc nhiên rút ruột dự án như trước đây, rồi khi xảy ra tai nạn chết người thì Nhật phải chịu trách nhiệm. Những chính trị gia lão luyện người ta không nói thẳng mà dùng những lời lẽ tế nhị để diễn đạt, không biết những người lãnh đạo CSVN có hiểu ý câu nói của ông Koizumi hay không.
Một vài bình luận gia chính trị Nhật cho rằng chuyến đi Việt Nam của ông Koizumi là do ông ta bị cắn rứt lương tâm chứ bây giờ đâu có ai lôi ông ta ra để quy tội về chuyện sập cầu Cần Thơ làm gì, nhưng chuyến đi Việt Nam của ông Koizumi cũng đáng để cho những người nắm quyền ở Nhật suy nghĩ và thận trọng hơn trong việc quyết định viện trợ.
Vụ sập cầu Cần Thơ đang làm cho chính quyền Nhật hiện tại điên đầu vì áp lực mạnh của Quốc hội và Hiệp hội kiến thiết Nhật Bản bị mất tiếng với thế giới, giá cổ phiếu của hầu hết các công ty kiến thiết Nhật vẫn tiếp tục xuống giá trên thị trường chứng khoáng Tokyo. Nguyên nhân sập cầu Cần Thơ sẽ phải được chính phủ Nhật lần lượt công bố trong thời gian sắp tới và chúng tôi luôn theo dõi để thông tin cho mọi người được biết.
