Năm 2004, Hoa Kỳ đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia cần quan tâm đặc biệt về Tự do Tôn giáo (CPC), đến tháng 10 năm 2006 bộ Ngoại giao Mỹ rút tên Việt Nam ra khỏi danh sách này. Lý do tại sao lại rút ra ai cũng biết, không phải vì Hà Nội đã tôn trọng quyền tự do tôn giáo mà là Washington muốn coi đó như là quà tặng cho Hà Nội khi Tổng thống Bush đến Việt Nam tham dự hội nghị APEC 2006. Phải gọi đây là quà tặng vì tình trạng đàn áp tôn giáo tại Việt Nam nhiều khi còn hơn cả Trung quốc thế mà Hà Nội được xóa còn Bắc Kinh vẫn bị giữ nguyên tên trong danh sách CPC này.
Hòa thượng Thích Quảng Độ của Giáo hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất đã nói rằng không phải chỉ từ khi Hoa Kỳ đưa tên Việt Nam vào danh sách CPC mới cho thấy hành động đàn áp tôn giáo của chính quyền CSVN, việc đàn áp tôn giáo đã xảy ra ở miền Bắc trước năm 75 và sau đó là khắp cả nước. Bây giờ (2006), Hoa Kỳ rút tên Việt Nam ra khỏi danh sách CPC không có nghĩa là chế độ CSVN ngưng đàn áp tôn giáo.
Chỉ mấy tháng sau khi xóa tên Việt Nam khỏi danh sách CPC, Washington biết mình bị hớ vì tình trạng đàn áp tôn giáo tại Việt Nam ngày càng tăng chứ không giảm, hình ảnh linh mục Nguyễn Văn Lý bị biệt miệng trước tòa án Nhân dân tỉnh Thừa Thiên được một ký giả Pháp chụp và đưa lên cho cả thế giới xem đủ nói lên tất cả, chính quyền CSVN bị liệt vào danh sách CPC của lương tâm nhân loại.
Trước áp lực của dư luận thế giới và nhất là áp lực của sự thật, Hoa Kỳ đã phải tự vấn lại lương tâm của mình và quyết định gởi một phái đoàn sang Việt Nam điều tra lại về tình hình tôn giáo, dân chủ, nhân quyền. Trưởng phái đoàn là ông Michael Lewis Cromartie, Chủ Ủy ban Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ đã được ông Nguyễn Tấn Dũng tiếp vào chiều ngày 23/10/2007 và sau đó có một buổi làm việc với ông Thượng tướng, Thứ trưởng bộ Công an Nguyễn Văn Hưởng.
Đọc báo hay nghe đài ở Việt Nam lập lại những lời phát biểu của ông Dũng hay ông Hướng thấy ngang như cua và tráo trở còn hơn cả ma quỷ. Để khỏi bực mình, chúng ta không cần nhắc lại làm chi, ở dây chỉ đề cập đến sự việc chính quyền CSVN phải để cho phái đoàn Hoa Kỳ đi điều tra về tình hình tôn giáo, tình trạng nhân quyền hiện
nay ở Việt Nam. Phải có vấn đề hay ít ra là tình nghi có vấn đề người ta mới đi điều tra chứ, chẳng hạn như vụ sập cầu Cần Thơ, Nhật Bản gởi hai phái đoàn sang điều tra, nếu không sập cầu ai mà gởi phái đoàn sang điều tra làm gì. Có phái đoàn nào sang các quốc gia khác trong Hiệp hội ASEAN để điều tra tình hình tôn giáo đâu. Thà như Bắc Triều Tiên mà khỏe, vô thần thì cứ thẳng thắng nói là vô thần chứ nhập nhằng như Hà Nội muốn dấu đầu nhưng thế nào cũng bị lòi đuôi, rút cuộc chẳng lừa được ai.
Một con người điềm đạm và ngoại giao như ông Michael Lewis Cromartie mà phải nói những lời như sau thì đủ biết ông ta cũng không chịu nổi sự trân tráo của những người cầm quyền ở Hà Nội. ’’Điều mà Ủy ban quan ngại không phải là mới, mà là những vấn đề đã được Tổng thống Bush và Ngoại trưởng Condoleeza Rice nhiều lần đề cập với phía Việt Nam, đó là những tiến bộ về tự do tôn giáo gần đây của Việt Nam bị chững lại, những thông tin mà Ủy ban nhận được cho thấy có tình trạng sách nhiễu, bắt bớ
làm phiền những người đứng đầu tôn giáo, có nguy cơ làm chệch hướng những cam kết của Việt Nam về vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo’’.
Sau chuyến đi điều tra này, Ủy ban Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ sẽ báo cáo lên cho Tổng thống và Quốc hội Hoa Kỳ biết để quyết định. Nếu Hoa Kỳ đưa Việt Nam vào lại danh sách CPC là điều tốt, nhưng đó không phải là mục tiêu chính của người Việt Nam chúng ta. Mục tiêu chính yếu mà chúng ta đấu tranh là phải làm sao đòi lại cho bằng được các quyền tự do căn bản của con người trong đó có quyền về tự do tôn giáo.
