Ai sẽ giám sát những người giám sát?

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Trước đêm giao thừa cuối năm 2015, nhà báo Phạm Đoan Trang viết một bức tâm thư và giới truyền thông tự do hỗ trợ lan tỏa bức thư đó. Số là, lực lượng chức năng tung lên mạng clip quan hệ nam nữ của Đoan Trang nhằm hạ nhục cô và khiến cô ngừng tranh đấu. Clip này được lực lượng chức năng tìm thấy trong laptop của cô khi họ tịch thu thiết bị nữ nhà báo.

Hành động dùng bí mật đời tư cá nhân được hiểu như một chuyện dòm qua lỗ khóa, chuyện mà những cảnh sát ở các nước văn minh không ai thèm làm. Nhà báo Phạm Đoan Trang là một tên tuổi lớn trong giới chính trị nên dễ hiểu khi cô bị lực lượng chức năng tung clip sex lên Internet. Tiếc là, đọc được bức thư và hiểu ra câu chuyện, mọi người lại càng yêu quý Đoan Trang thêm. Không những cô không bị suy sụp mà lại càng đấu tranh hăng hái hơn, mà gần nhất là tác phẩm Chính Trị Bình Dân được nhiều người yêu thích. Lực lượng chức năng gặp cảnh gậy ông đập lưng ông. Đồng thời, hành động của họ còn làm nảy sinh thêm câu hỏi hoài nghi trong dân chúng đối với họ: Ai sẽ giám sát những người giám sát?

Ở Việt Nam, bạn có thể đang bị nghe lén mọi cuộc gọi điện thoại đến và đi. Lực lượng chức năng đang làm chuyện theo dõi sóng viễn thông. Bộ Công an nghe những cuộc gọi trong nước, còn những cuộc gọi từ nước ngoài về Việt Nam thì do Bộ Quốc phòng theo dõi. Hầu hết tất cả những người có thâm niên trong ngành đều biết chuyện này. Nằm trong hệ thống đi theo dõi và rình rập người khác, nhưng bản thân họ cũng không thích bị nghe lén như vậy. Chính vì thế, công an và bộ đội Việt Nam rủ nhau mua Iphone Mỹ, gọi cho nhau hay gọi cho vợ con thì bằng Facetime để được Apple bảo đảm bí mật. Khi nhắn tin thì những người này cũng tắt sóng viễn thông nội địa của VN đi để nhắn tin bằng I-message, cũng của Iphone, qua Wifi. Tóm lại là, những nội dung kín thì họ cũng không còn tin tưởng bộ máy giám sát nữa.

Đến người của chế độ còn ghét chuyện bị theo dõi, thì đương nhiên, dân thường lại càng không.

Luật an ninh mạng mà nhà cầm quyền Việt Nam ban hành, thông qua quốc hội – bộ máy rửa luật của họ, đã được hợp thức hóa và thông qua. Tuy nhiên người ta không thể tìm thấy tính nhân văn hay tinh thần pháp luật trong luật này. Thể hiện ở chỗ, luật nhắm đến dân chúng nhưng lại không có điều luật nào đối với những người giám sát. Khi không được giám sát thì kể cả những người giám sát cũng dễ dàng bị tha hóa. Sự tha hóa ấy có khi còn xảy ra nhanh hơn và tệ hại hơn ở Việt Nam, khi những người giám sát không được chuẩn bị một nền tảng đạo đức hay một hệ quy chiếu đạo đức nào. Câu chuyện xảy ra đối với nhà báo Đoan Trang là một ví dụ điển hình cho thấy, những người giám sát ở Việt Nam chưa phải là người văn minh và không có việc gì là họ không dám làm.

Do xuất hiện một lỗ hổng lớn như vậy, Bộ luật an ninh mạng đã là một sự thất bại đối với học thuật Việt Nam nói chung và luật học nói riêng, thất bại ngay từ trên giấy. Bộ luật cần đáng lẽ ra phải hiệu đính sao cho chính những người giám sát cũng cần phải bị ràng buộc trước khi đệ trình, có như vậy mới gọi là công bằng – dân chủ và văn minh. Tuy nhiên mọi sự đã hơi muộn, khi ông Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã đặt bút ký tên vào nó quá vội vàng.

Nguồn: Bauxite Việt Nam

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”