Trong lúc tại Hội trường Ba Đình, các đại biểu Quốc Hội đưa Chánh án Tòa Án Nhân Dân Tối Cao và Viện trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao lên bàn mổ trong giờ thảo luận về bản báo cáo công tác cả nhiệm kỳ của hai cơ quan này, thì tại Huế, linh mục Nguyễn Văn Lý đã bị đem ra xét xử. Không phải chỉ trong kỳ họp thứ 11 này, tức là kỳ họp cuối cùng của Quốc Hội khóa XI, những người trách nhiệm ngành tư pháp và kiểm sát mới bị hạch hỏi; mà trong các kỳ họp trước, các đại biểu Quốc Hội cũng đã chất vấn gay gắt và góp ý cho những cán bộ mặt chai, mày đá này.
Hiện tượng đang tràn lan từ hàng mấy chục năm nay tại Việt Nam là tình trạng các tòa án CSVN đã đưa ra hàng trăm ngàn bản án oan sai. Nếu con số “hàng trăm nghìn” này không do chính các đại biểu Quốc Hội đưa ra thì dù là những người chống cộng cực đoan cũng không ai có thể tưởng tượng ra được. Thông tấn xã CSVN, trong bản tường thuật phiên thảo luận của Quốc Hội ngày 27/03/2007 mới đây đã viết: “Với con số hàng trăm nghìn đơn thư xin giám đốc thẩm hoặc tái thẩm, Đại biểu Nguyễn Đình Xuân đặt vấn đề: Tại sao một vụ án đã được xử 2 lần, tức là sơ thẩm, phúc thẩm vẫn phải xử giám đốc thẩm. Có vụ phải xử 6-7 lần, trong khi càng xử nhiều thì lòng tin người dân càng lung lay”.
Tất cả những chuyện bê bối của chế độ CSVN gây ra đều được họ biện bác và đưa ra lý do. Người ta còn nhớ, lần trước bị cật vấn cũng tại diễn đàn Quốc Hội, ông chánh án tòa án nhân dân tối cao đã cãi chầy, cãi cối là ngành thẩm phán thiếu người và ông phải vơ bèo gạt tép. Vì phải vơ vét những thành phần tạp nham, nên khả năng luật pháp cũng như xét xử đương nhiên là hạn chế, nếu không muốn nói là không có. Cũng vì thế mà đại biểu Xuân đã nói thẳng là: “đạo đức, phẩm chất của một bộ phận cán bộ làm công tác xét xử có vấn đề”. Nữ đại biểu Nguyễn Thị Hoài Thu, đơn vị Kiên Giang thì bốp chát ngay là chánh án và kiểm sát đi “rung cây, nhát khỉ”, hăm dọa các đương sự liên can đến vụ án để khảo tiền đút lót. Bị xét xử oan ức, người dân thượng tố, khiếu nại, chỉ nhận được sự lạnh lùng, khinh miệt của bọn kiểm sát và chánh án vô lương tâm. Chính hiện trạng bê bối của nền tư pháp CSVN đã khai sinh ra phong trào khiếu kiện vượt hệ thống.
Hỏi đảng CSVN có biết tình trạng này không? Họ biết quá đi chứ. Nhưng họ cố tình duy trì tình trạng này với nhiều lý do. Thứ nhất để họ dễ dàng chỉ thị cho tòa án phải kết án như thế nào đối với một số đối tượng. Cán bộ đảng tham nhũng bị dân khiếu kiện thì phải ưu tiên chạy tội cho cán bộ và xử ép nguyên đơn. Những ai xúc phạm đến cán bộ, đến đảng thì dù có lý cũng phải xử thành có tội. Để tăng cường quyền hành cho bộ máy tư pháp, công cụ trấn áp của đảng, CSVN đã làm rất nhiều bộ luật, mà tất cả đều có một đặc tính chung là đi ngược lại, hoặc hạn chế những điều ghi trong bản Hiến Pháp của họ, nhất là những điều khoản về quyền của công dân. Hiến pháp ghi tự do báo chí thì có luật báo chí để trói buộc báo chí. Hiến pháp ghi tự do cư trú thì có luật hộ khẩu. Hiến pháp ghi tự do tôn giáo thì có pháp lệnh hạn chế sinh hoạt tôn giáo, v.v…
Hà Nội khoe được sự giúp đỡ của nước Cộng Hòa Pháp để xây dựng nền luật pháp cho CSVN. Chính phủ Pháp còn lập cả cái gọi là “nhà pháp luật” tại Hà Nội. Cũng nên biết rằng, nền luật pháp của nước Pháp là một nền luật pháp lạc hậu nhất thế giới vì nó vẫn còn xây dựng trên bộ luật của hoàng đế Napoléon, cách đây hơn 200 năm. Lúc thực dân Pháp cai trị thuộc địa Đông Dương, họ đã áp dụng luật pháp này đối với dân ta. Nay, đúng là CSVN đã và đang nhờ những hậu duệ của bọn thực dân làm luật hầu cai trị dân ta.
Một nền luật pháp vi hiến, cộng với một tập đoàn cán bộ tư pháp gồm tòa án và viện kiểm sát vừa thiếu, vừa yếu, vừa thối nát đã khiến cho nhân dân không thể tin được vào nền công lý của CSVN. Vụ xét xử linh mục Nguyễn Văn Lý cùng 4 nhà dân chủ khác là các ông Nguyễn Phong, Nguyễn Bình Thành, bà Lê Thị Lệ Hằng và cô Hoàng Thị Anh Đào là điển hình của sự bất chấp các nguyên tắc tố tụng, đồng thời nói lên tính chất vi hiến, phạm pháp của chính ngành tư pháp của CSVN. Tội danh của những người bị cáo đều là tội do CSVN quy chụp một cách bỉ ổi. Tuy tuyên bố là phiên tòa sẽ xét xử công khai, nhưng trong phòng xử chỉ có hội đồng xét xử, các bị cáo và những tên công an đội lốt thường dân. Thân nhân, gia đình, chồng con bị cáo không được vào phòng xử. Bị sức ép của quốc tế, CSVN bắt buộc phải chấp nhận sự có mặt của một số phóng viên nước ngoài và đại diện ngoại giao của một số nước. Nhưng những người này cũng không được vào phòng xét xử mà phải ở một phòng kế bên theo dõi cuộc xử án qua màn ảnh truyền hình. Trong suốt phiên tòa, linh mục Lý luôn bị còng hai tay. Không có một luật sư nào biện hộ cho các bị cáo.
Quả thật CSVN không còn biết nhục là gì khi để phóng viên nước ngoài và đại diện ngoại giao chứng kiến cái cảnh xử án còn tệ hại hơn thời thực dân xử án những người Việt Nam yêu nước. Lương tâm nhân loại và lương tâm Việt Nam không thể chấp nhận được cái nền công lý cường quyền của CSVN. Càng không chấp nhận được bản án của cái tòa án man rợ này. Vì vậy, như lời phát biểu của linh mục Phan Văn Lợi, một chiến sĩ dân chủ, đồng chí hướng với cha Lý, bản án 8 năm tù đối với cha Lý, 6 năm tù đối với ông Nguyễn Phong, 5 năm tù đối với ông Nguyễn Bình Thành, 2 năm tù đối với cô Hoàng Thị Anh Đào và 18 tháng tù đối với bà Lê Thị Lệ Hằng là bản án đáng nguyền rủa.
