Báo Dagbladet của Na Uy cho biết công dân Na Uy gốc Việt Nguyễn Đức Thuận, 52 tuổi, hiện bị giam tại Việt Nam trong một vụ án gây nhiều tranh cãi về nhân quyền và đàn áp xuyên quốc gia.
Ông Thuận bị bắt cùng ông Trần Hiệp, công dân Úc gốc Việt, và ông Thái Công Trường Sơn. Việt Tân xác nhận ông Thuận và ông Hiệp là thành viên của tổ chức, hoạt động cho dân chủ và nhân quyền bằng phương thức ôn hòa, bất bạo động.
Trước đó, hai ông đến Campuchia để gặp gỡ một số nhà hoạt động người Việt. Sáng 18/9, họ đột ngột mất liên lạc khi đang trên đường đến khu vực Kaoh Andaet (thuộc tỉnh Takeo) gần biên giới Việt Nam. Khi cả hai không xuất hiện trên chuyến bay trở lại Bangkok, gia đình lập tức báo động và liên hệ với cơ quan ngoại giao Na Uy, Úc cùng các tổ chức quốc tế.
Sau 10 ngày im lặng, Bộ Công an Việt Nam mới thông báo ba người đã bị bắt khi bị cho là đang “nhập cảnh trái phép” từ Campuchia vào Việt Nam. Họ bị điều tra với cáo buộc khủng bố và làm giả tài liệu.
Việt Tân bác bỏ hoàn toàn lời cáo buộc này, khẳng định ông Thuận và ông Hiệp không có kế hoạch vào Việt Nam. Tổ chức cho rằng hai người đã bị bắt cóc trên lãnh thổ Campuchia, sau đó bị cưỡng ép đưa sang Việt Nam. Vợ ông Hiệp cũng phủ nhận việc chồng mình có ý định vượt biên.
Cho đến nay, chưa có một cuộc điều tra độc lập nào xác nhận hai người bị bắt ở đâu và trong hoàn cảnh nào. Khoảng trống 10 ngày trước khi Hà Nội công bố vụ bắt giữ càng làm dấy lên những câu hỏi về hành trình, tình trạng giam giữ và tính tự nguyện của các lời khai do công an công bố.
Dagbladet đặt vụ việc trong bối cảnh chính quyền Việt Nam ngày càng siết chặt không gian chính trị dưới thời Tô Lâm. Theo Human Rights Watch, ít nhất 160 tù nhân chính trị đang bị giam giữ tại Việt Nam. Các nhà hoạt động, luật sư và nhà báo độc lập thường xuyên phải đối mặt với theo dõi, đe dọa, thẩm vấn và những bản án nặng nề.
Các tổ chức nhân quyền cũng cảnh báo về sự hợp tác ngày càng sâu giữa một số chính phủ Đông Nam Á trong việc truy bắt người bất đồng chính kiến. Nhiều trường hợp trước đây cho thấy các nhà hoạt động mất tích tại quốc gia láng giềng rồi bất ngờ xuất hiện trong trại giam ở Việt Nam.
Bộ Ngoại giao Na Uy xác nhận đang dành ưu tiên cao cho vụ việc, phối hợp với phía Úc và yêu cầu được tiếp xúc trực tiếp với ông Thuận. Gia đình đặc biệt lo ngại vì ông mắc bệnh tiểu đường và cần insulin hằng ngày.
Trọng tâm lúc này không chỉ là các cáo buộc do Hà Nội đưa ra, mà còn là những câu hỏi chưa được trả lời: Ba người thực sự bị bắt ở đâu? Họ có được tiếp cận luật sư độc lập và viên chức lãnh sự hay không? Và các lời khai được công bố đã được đưa ra trong điều kiện nào?
Nguồn tham khảo: Dagbladet (Na Uy)
