Vào những ngày cuối tháng 4, đuốc Bắc Kinh đã đi qua bốn thành phố Nagano, Seoul, Bình Nhưỡng và Sài Gòn trước khi vào lãnh thổ Trung quốc. Nếu theo dõi diễn tiến tại bốn thành phố này trong ngày rước đuốc, người ta sẽ thấy được sắc thái riêng của từng quốc gia đối với ngọn đuốc Bắc Kinh.
Trước hết là tại thành phố Nagano (Nhật Bản) vào ngày 26 tháng 4, chính quyền Trung quốc biết chắc thế nào cũng có biểu tình chống đuốc Bắc Kinh ở đây nên trước đó hai ngày đã cử Bộ trưởng Ngoại giao Dương Khiết Trì sang Tokyo để yêu cầu chính phủ Nhật ra lệnh cấm không cho biểu tình trong ngày rước đuốc. Chính phủ Nhật thẳng thắng trả lời rằng chúng tôi cầu mong cuộc rước đuốc thành công nhưng không thể nào chấp nhận lời yêu cầu của quý vị về chuyện cấm dân chúng biểu tình phản đối, Nhật Bản là nước tự do dân chủ, mọi người đều có quyền biểu lộ ý kiến của mình trong ôn hòa.
Đúng như sự dự doán của mọi người, ngày rước đuốc Bắc Kinh ở Nagano đã có rất nhiều người Nhật, người Tây Tạng, người Kirgistan và người Việt tị nạn tổ chức biểu tình chống đối. Nhiều người Nhật lúc đầu không có ý định tham gia biểu tình nhưng khi biết được tin Bộ trưởng Ngoại giao Trung quốc yêu cầu chính phủ Nhật cấm biểu tình và thấy trên các trang web du sinh Trung quốc ở Nhật kêu gọi nhau hãy đi bảo vệ đuốc Bắc Kinh đã làm cho số đông người Nhật bực mình và quyết định tham gia biểu tình vào phút cuối, nâng tổng số người chống đối đuốc Bắc Kinh ở hiện trường lên đến cả mấy vạn người. Phần lớn người Nhật đi biểu tình chống đuốc Bắc Kinh ở Nagano là để ủng hộ người dân Tây Tạng và bày tỏ thái độ bực tức về chuyện yêu cầu cấm biểu tình của Bộ trưởng Ngoại giao Trung quốc.
Khi ngọn đuốc qua thành phố Seoul, chủ đề chính của cuộc biểu tình chống đối đuốc Bắc Kinh là việc lên án chính quyền Trung quốc dẫn độ người dân tị nạn Bắc Hàn về cho chính quyền cộng sản Bắc Triều Tiên. Cuộc biểu tình ở Nagano khá ôn hòa với 3.000 cảnh sát giữ an ninh, thế mà vẫn có người bị thương và bị bắt, nên chính quyền Hàn quốc đã huy động 8.000 cảnh sát vì dự đoán nó sẽ căng thẳng hơn ở Nhật Bản rất nhiều. Nguyên nhân xô xát trong các cuộc biểu tình chống đuốc Bắc Kinh tại Canberra (Úc) và Nagano (Nhật) đều do nhóm du sinh Trung quốc gây ra. Vì thế, cảnh sát Hàn quốc lập ra một đội đặc biệt để bắt ngay những du sinh Trung quốc nào dở trò bạo lực. Hơn 10 du sinh Trung quốc dở trò côn đồ đánh người biểu tình bị bắt và cảnh sát cho biết đã bị trục xuất ra khỏi Hàn quốc. Chính phủ Hàn quốc còn cho hay từ đây sẽ xét đơn thật kỹ đối với sinh viên Trung quốc muốn du học sang du học.
Đuốc Bắc Kinh qua thủ đô Bình Nhưỡng của Bắc Triều Tiên được cả mười mấy vạn người ăn mặc tươm tất, đứng hai bên đường chào đón rất là nồng nhiệt để bù lại cho những chặng đường bầm dập và ô nhục mà đuốc Bắc Kinh đã đi qua. Nồng nhiệt đến độ dị thường, nhưng cả Bình Nhưỡng và Bắc Kinh đều coi đây là một thắng lợi vẻ vang cho cuộc rước đưốc Bắc Kinh ở ngoài lãnh thổ Trung quốc.
Sài Gòn là thành phố sau cùng mà ngọn đuốc Bắc Kinh đi qua trước vào lãnh thổ Trung quốc, chính quyền cộng sản Việt Nam rất muốn tổ chức linh đình cuộc rước đuốc này để mong làm vừa lòng Trung quốc. Nhưng cuối cùng, CSVN không thực hiện được như dự tính vì lo sợ những bất cập có thể xảy ra trong cuộc rước đuốc. Những người cầm quyền ở Hà Nội đi đâu cũng nói Việt Nam là nước tự do, người dân có quyền phát biểu ý kiến của mình, nếu thật sự như thế thì tại sao lại sợ người dân biểu tình chống đối đuốc Bắc Kinh. Bảo rằng việc chống đối như thế sẽ làm tổn hại đến tình hữu nghị với Trung quốc. Chính phủ Nhật Bản, Hàn quốc và nhiều nước khác đâu có ai muốn gây căng thẳng ngoại giao với Trung quốc, nhưng không thể nào cấm dân chúng biểu tình trong ôn hòa, vì cấm là đặt quyền lợi của Trung quốc lên trên dân tộc của mình. Chỉ có một số thành phần chọn lọc và nhóm người Trung quốc la hò trong cuộc rước đuốc ở Sài Gòn, người dân bị lực lượng công an hùng hậu gạt ra xa khỏi ngọn đuốc, những người dự định biểu tình chống đối đuốc Bắc Kinh một số bị bắt, một số bị cô lập trước đó nên không có bất cập nào xảy ra trong cuộc rước đuốc, chính quyền Hà Nội tuyên bố thành công.
Việt Nam và Trung quốc tuy là những nước cộng sản còn sót lại ở trên quả đất này, nhưng giữa hai nước này có rất nhiều vấn đề về lãnh thổ, lãnh hải không giải quyết được. Ngư phủ Việt Nam thường hay bị tàu Trung quốc bắn chết, thì lý nào mà người dân Việt Nam không lên tiếng chống đối đuốc Bắc Kinh. Vậy mà nhà nước cộng sản Việt Nam ra lệnh cấm và còn đánh đập, bắt giam những người dự định biểu tình thì chẳng ai hiểu nổi, chỉ có chính quyền tay sai mới đan tâm làm chuyện này mà thôi.
Ngô Văn
