02/09/2013
Luật vừa ban hành gây nhiều tranh cãi cấm những bloggers Việt Nam và những người sử dụng các trang mạng xã hội thảo luận về thời sự đã bắt đầu có hiệu lực từ ngày Chủ Nhật vừa qua giữa những phản ứng dữ dội của những nhóm ủng hộ tự do internet. Việt Nam xếp hạng 8 trong những nước tồi tệ nhất về tự do internet năm 2012, theo đánh giá của Freedom House, nhưng thứ hạng đáng than phiền này chắc sẽ còn tụt xuống nữa sau khi Nghị Định 72 cấm phố biến những tư liệu “chống” Nhà Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam hoặc “có phương hại đến an ninh quốc gia” theo những hạn chế được viết một cách mơ hồ. Những tin tức, mặc dù là chính thức, cũng bị xếp vào loại này.
Việc truy cập internet bị kiểm soát chặt chẽ trong quốc gia vùng Đông Nam Á này dưới chế độ cộng sản, và cho tới nay 46 bloggers và những nhà đấu tranh cho dân chủ đã bị bỏ tù trong năm 2013, nhiều hơn con số của cả năm 2012 – với cáo buộc tuyên truyền chống chính quyền. Gần đây, những cuộc đình công và những bất ổn xã hội đã bùng nổ tại Việt Nam trong khi nền kinh tế, có một thời tăng trưởng mạnh, đang bị tuột dốc nhanh, và những nhà đấu tranh nói rằng họ chỉ muốn gây sự chú ý tới những vấn nạn lâu đời về xã hội và chính trị như lạm phát, lạm dụng về quyền sử dụng đất đai, và tham nhũng tràn lan. Tuy nhiên, theo nghị định mới, những người sử dụng môi trường truyền thông xã hội không được đăng lại “những tin tức thông thường”, hoặc “những tin tức từ báo chí, cơ quan thông tấn, hay những trang mạng của nhà nước”, mà chỉ có thể “cung cấp hoặc trao đổi những tin tức cá nhân.”
Nhà đấu tranh cho quyền sử dụng đất đai Bùi Thị Minh Hằng, 49 tuổi, đã viết blog tại nhà ở ngoại ô Tp. HCM từ tháng 5 năm 2012 và có khoảng 10 nghìn độc giả mỗi ngày. Người mẹ của ba đứa con đã bị bỏ tù nhiều lần vì những việc bà làm và bà nói rằng những hăm dọa cũng dữ tợn. “Tôi sử dụng trang blog của tôi như là nhật ký để kể chuyện về những ngày trong tù – về những đối xử phân biệt, về những sách nhiễu và vi phạm nhân quyền ở trong tù,” bà nói với TIME. “Tôi biết là nhà cầm quyền – cơ quan an ninh – chắc chắn là đang theo dõi trang blog của tôi vì họ nghe lén điện thoại cũng như xâm nhập email của tôi. Họ theo tôi khi ra đường, xâm phạm và lục xoát nhà tôi.”
Những nhóm đấu tranh cho tự do báo chí bày tỏ sự bất bình về Nghị Định 72 và kêu gọi quốc tế gia tăng áp lực. “Nghị Định này vừa vô lý và cực kỳ nguy hiểm,” Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới đã phát biểu trong một bản tuyên bố, đồng thời cũng nói thêm rằng những luật lệ mới này “sẽ tăng cường những vũ khí luật pháp cho nhà cầm quyền.” Trong khi đó, Ủy Ban Bảo Vệ Ký Giả (CPJ) đã kêu gọi Tổng Thống Obama phải cứng rắn hơn với Hà Nội. “Chúng tôi tin rằng những quan hệ chính trị, kinh tế, đối tác chiến lược với Việt Nam trong tương lai phải dựa trên những cam kết lớn hơn về cởi mở chính trị và những tiến bộ có thể chứng minh được về tình trạng tự do báo chí,” ông Joel Simon, giám đốc điều hành của CPJ, đã nói như vậy trong một lá thư ngỏ.
Việt Nam hiện là một thành phần của Hiệp Ước Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương, do Hoa Kỳ đầu tàu – một hiệp ước về tự do thương mại bao gồm 11 nước trong vùng – và một số người gợi ý rằng sự thương thảo đang đưọc tiến hành có thể là đòn bẫy thích hợp. Ngoài ra, Hoa Kỳ đã cung cấp 595 triệu đô la cho những hoạt động cứu trợ và phát triển tại Việt Nam từ năm 2002. Đại Sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông David Shear, nói rằng trong tháng qua ông đã thảo luận “những biện pháp cụ thể” mà chính quyền của Chủ Tịch Trương Tấn Sang có thể thực hiện để cải thiện nhân quyền, bao gồm cả việc “trả tự do cho tất cả tù nhân chính trị” và “cải thiện về tự do tôn giáo.”
Ngoài những hạn chế về nội dung của những blogs và các trang mạng xã hội, Nghị Định 72 cũng quy định rằng những công ty nước ngoài muốn hoạt động trong lãnh vực internet tại Việt Nam phải đặt ít nhất là một máy chủ tại Việt Nam – một điều khoản mà mọi người cho rằng đó là một cố gắng để gia tăng sự kiểm soát của chính phủ. Một số công ty lớn nhất thế giới về lãnh vực internet, tới nay hoạt động mà không cần có sự hiện diện kỹ thuật nào tại Việt Nam, cũng đã bày tỏ sự phản đối, với lý do là gia tăng về chi phí sẽ bóp chết nhứng sáng kiến đổi mới. “Chúng tôi tin rằng nghị định sẽ ảnh hưởng xấu đên môi trường sinh thái internet tại Việt Nam,” theo phát biểu của Liên Hiệp Internet Á Châu, đại diện cho Google, Facebook, và những công ty hàng đầu về internet.
BBT-WebVT chuyển ngữ
Nguồn: Time
