Chỉ Thị 58 Về Công Nghệ Thông Tin Nghiền Nát Trên 12 Ngàn Tỷ Đồng

Ngô Văn

Ngày 3/1/2002, tức là cách đây trên 5 năm, trong phiên họp đầu tiên của Ban chỉ đạo chương trình hành động thực hiện Chỉ thị 58 về công nghệ thông tin (CNTT) do Bộ chính trị đảng CSVN đưa ra (10/2000) đã lên kế hoạch là làm sao từ đây cho đến năm 2005, CNTT ở Việt Nam hàng năm phải đạt tốc độ phát triển từ 20% đến 25%, đào tạo thêm 50.000 chuyên gia phần mềm (software) và phấn đấu để tỷ lệ người sử dụng Internet đạt 4%-5% dân số, cao gấp 3 lần so với hiện nay (tức là thời điểm năm 2002). Ngoài ra, kế hoạch còn đưa ra 28 dự án nhằm cung ứng CNTT vào tất cả các lĩnh vực hành chính và kinh tế của Việt Nam.

Sau 5 năm thực hiện, kế hoạch thất bại nhưng nhà nước CSVN vẫn cường điệu cho rằng ở một mặt nào đó nó vẫn thành công và nêu 9 cái gọi là thành công đó ra như sau:

1/ Có được một hệ thống tổ chức chỉ đạo và quản lý nhà nước đối với lĩnh vực CNTT.
2/ Môi trường pháp lý cho ứng dụng và phát triển CNTT được cải thiện.
3/ Ứng dụng CNTT trong các cơ quan đảng, nhà nước đã có bước phát triển mới.
4/ Ứng dụng CNTT đã trở thành yếu tố quan trọng trong sản xuất, kinh doanh.
5/ Ứng dụng CNTT đã trở thành yếu tố phục vụ cộng đồng.
6/ Công nghiệp phần mềm phát triển.
7/ Công nghiệp phần cứng ổn dịnh.
8/ Nguồn nhân lực CNTT phát triển nhanh.
9/ Mạng thông tin quốc gia phát triển nhanh với nhiều loại hình dịch vụ.

Chưa cần rọi đèn vào từng điểm một, chín điểm vừa nêu trên có gọi là thành công hay không? Câu trả lời là không, nhưng nhà nước CSVN lại nói có cho bằng được vì đã đốt trên 12.000 tỷ đồng rồi, nói không coi sao được.

Cho đến khi một số dự án về CNTT theo chỉ thị 58 phải tạm ngưng lại để chờ lịnh mới thì lúc đó mới bắt đầu có ý kiến cho rằng việc triển khai thực hiện chỉ thị 58 thất bại nặng. Ngay trên trang điện tử của tờ Lao Động, vào ngày 15/6/2007 cũng đã viết như sau: “Phải gọi chính xác đây là những thất bại của việc triển khai thực hiện chỉ thị 58, bởi những con số về mục tiêu, chỉ tiêu cơ bản hầu hết đều không hoàn thành. Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà nước đã không theo kịp sự phát triển, môi trường pháp lý chưa đáp ứng được cho chính nhu cầu ứng dụng và phát triển lĩnh vực này”. Có thể nói chính từ rào cản này mà hàng loạt các mục tiêu lớn đã không thể đạt được. Cụ thể, mục tiêu ’’Đến năm 2005, trình độ và hiệu quả ứng dụng CNTT đạt mức trung bình các nước trong khu vực’’ đã không đạt. Thậm chí, trình độ CNTT của Việt nam đã bị xếp vào hàng tụt hậu xa so vói một số nước ASEAN.

Trong khi các mục tiêu cơ bản đều đạt tỷ lệ quá thấp thì hàng loạt chương trình, đề án, dự án trọng điểm phần lớn bị ách tắc, hiệu quả thấp và triển khai lúng túng. Đặc biệt, trong số 4 chương trình trọng điểm nằm trong ’’chương trình hành động’’ thì chỉ có 1 chương trình về phát triển nhân lực được xây dựng và phê duyệt. Thế nhưng, việc triển khai chương trình này lại gặp khó khăn vì không có cơ chế thực hiện rõ ràng. Bên cạnh đó, trong số 14 đề án, dự án trọng điểm thì hầu hết bị ách tắc, hiệu quả thấp…

Một số chuyên gia cho rằng ở vào thời đại này rồi muốn phát triển CNTT không phải là chuyện khó, nhưng phải thực tâm đẩy mạnh những bước sau đây: Nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực quản lý, huy động vốn, hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, phát triển nguồn nhân lực, phát triển hệ thống nghiên cứu triển khai, phát triển thị trường CNTT, tăng cường hợp tác, liên kết trong nước và quốc tế.

Những lời tiến dẫn này sẽ có giá trị đối với một nhà nước thật tâm muốn đẩy mạnh sự phát triển CNTT, nhưng điều này chẳng có nghĩa lý gì đối với nhà nước CSVN. Cứ nhìn chính sách bóp nghẹt thông tin mà đảng CSVN đang tiến hành mà vẫn mong CNTT được phát triển là chuyện dã tưởng. 12.000 tỷ đồng chí ít cũng chạy vào túi cán bộ trên phân nửa bởi vậy mới có một danh sách hơn 300 cán bộ (hoặc tên vợ con cán bộ) có tài sản từ mấy chục triệu cho đến mấy tỷ mỹ kim gởi tại các ngân hàng nước ngoài mà sau này con cháu chúng ta sẽ phải trả nợ về những khoản tiền đó. Có gì bất công hơn không.