Nguyễn Minh Triết, chủ tịch nước CSVN thăm viếng chính thức Hoa Kỳ. Chuyến đi xẩy ra sau khi CSVN tiến hành một đợt đàn áp dữ dội những người bất đồng chính kiến, những người đòi hỏi dân chủ, tự do tại Việt Nam. Nó cũng xẩy ra sau khi CSVN đã có những hành vi bỉ mặt Hoa Kỳ khi họ cho công an ngăn cản các vị khách mời của ông đại sứ Hoa Kỳ tại tư gia ông này, mặc dù đích thân ông đã ra tận cổng can thiệp và xác nhận với công an, những người đó đúng là khách mời của ông, mà công an vẫn không cho khách của ông vào trong nhà. Đã có một thời, hành động này có thể dẫn đến một sự đoạn giao giữa hai nước thậm chí có thể dẫn đến xung đột võ trang. Nó cũng lại xẩy ra sau khi báo chí và bộ máy tuyên truyền CSVN thoá mạ một nữ dân biểu Liên Bang Hoa Kỳ, Chủ Tịch Ủy Ban Quân Sự Hạ Viện Liên Bang khi bà cùng phái đoàn tới Việt Nam công cán.
Tất cả những vụ việc trên đây đã được thế giới biết đến qua hình ảnh và âm thanh. Bức hình nổi tiếng công an lấy tay bịt miệng Cha Lý tại tòa án nhân dân Thừa Thiên-Huế, cảnh sô sát trước tư dinh đại sứ Hoa Kỳ đã được truyền thông quốc tế loan tải rộng rãi khắp thế giới. Đứng đầu một nhà nước bất chấp lịch sự ngoại giao, vi phạm Nhân Quyền trắng trợn, ông Nguyễn Minh Triết chắc chắn sẽ không thể hy vọng vào những thuận lợi mà ông mong có được trong chuyến đi này. Có thể nói, chuyến đi này của ông làm cho cả Hoa Kỳ lẫn cá nhân ông không thoải mái.
Về phía Hoa Kỳ, họ mời ông sau khi ông tổ chức thành công Hội Nghị APEC và vừa được gia nhập WTO. Trước đó, theo sự đánh giá của Hoa Kỳ thì Nhà Nước của ông có một số chỉ dấu tôn trọng cam kết với Hoa Kỳ về mặt Nhân Quyền khi CSVN không có thái độ gắt gao đối với những phong trào dân chủ mới xuất hiện. Nhưng với bản chất lật lọng, sau khi được Hoa Kỳ lấy tên ra khỏi danh sách “các quốc gia cần đặc biệt lưu tâm” (CPC) và cung cấp quy chế “quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn” (PNTR), điều kiện cần thiết để gia nhập WTO, CSVN đã phát động cuộc đàn áp dữ dội đối với những người bất đồng chính kiến, dùng tòa án để bỏ tù linh mục Nguyễn Văn Lý và nhiều người khác. Trước dư luận của nhân dân Mỹ, chính quyền Bush thật sự miễn cưỡng phải tiếp đón một vị khách vừa làm họ mất mặt, vừa lừa dối họ.
Về phía ông Nguyễn Minh Triết thì chắc chắn ông cũng chẳng vui sướng gì đi Hoa Kỳ trong bối cảnh hiện nay khi Tổng Thống Bush vừa tiếp kiến những tổ chức đấu tranh cho Dân Chủ tại Việt Nam, vừa đọc một bài diễn văn nói lên chủ trương của ông và của Hoa Kỳ, cổ vũ Dân chủ và ủng hộ những người bất đồng chính kiến trong các chế độ độc tài, trong đó có Việt Nam. Ông Bush đã đề cập đến linh mục Nguyễn Văn Lý, và đã lên án các vụ giam giữ bất công và chính sách quản chế tại gia tại Việt Nam. Nhiều nhà lập pháp Hoa Kỳ đã đệ trình những dự án nghị quyết lên án CSVN và hứa hẹn sẽ chất vấn ông khi ông tới Hoa Kỳ. Chờ đợi ông không phải chỉ có những khó khăn ông sẽ gặp với chính quyền Mỹ. Cộng đồng người Việt Nam tại Hoa Kỳ với sự đồng tình ủng hộ của cộng đồng người Việt trên toàn thế giới sẽ dành cho ông những phản ứng nhất định khi ông đặt chân lên đất Mỹ. Họ không phải là những người “thiếu hiểu biết, tiếp tục có những hoạt động đi ngược lại lợi ích của dân tộc…” như lời ông biện bạch trên báo chí trong nước. Họ là những người luôn luôn tôn thờ Tổ Quốc Việt Nam, nhưng họ không thể chấp nhận chế độ CSVN luôn chà đạp Nhân Quyền, chà đạp tự do, dân chủ.
Trả lời báo chí ngày 14/06/2007 vừa qua, ông Triết đã nhai lại luận điệu của chế độ rằng CSVN rất tôn trọng nhân quyền, nhưng đối với những người vi phạm pháp luật thì Nhà Nước phải trừng phạt họ. Điều mà ông không nói nhưng thế giới đều biết là hầu hết luật lệ của CSVN, nhất là bộ luật hình sự, hoàn toàn đi ngược lại những điều khoản ghi trên bản Hiến Pháp do họ soạn ra. Có thể ông biết sẽ rất khó thuyết phục Hoa Kỳ bằng những luận điệu trên, nên ông xoáy vào vấn đề kinh tế, đầu tư… Ông mong mỏi Hoa Kỳ sẽ đầu tư kỹ thuật tiên tiến vào Việt Nam. Thiết tưởng nếu đi thương thuyết về kinh tế, đầu tư thì chỉ cần bộ trưởng ngoại thương là đủ rồi. Cần gì nguyên thủ quốc gia phải đi làm chuyện đó. Người ta mong đợi nguyên thủ quốc gia đề cập tới những vấn đề rộng lớn trên đủ mọi lãnh vực.
Hiện tượng Nguyễn Minh Triết phải đi qua Mỹ bất chấp nghịch cảnh chứng tỏ là CSVN đang cần Hoa Kỳ nhiều hơn là Hoa Kỳ cần CSVN. Dĩ nhiên là để đối phó với hiểm họa Trung Quốc, Hoa Kỳ lưu tâm đến Việt Nam. Nhưng Hoa Kỳ không thể tin tưởng được một đối tác lật lọng, lươn lẹo như CSVN. Trước chuyến công du này, Triết đã sang khấu đầu với Bắc Kinh hồi tháng trước. Hoa Kỳ và các nước Âu Mỹ đều biết CSVN vẫn còn bám vào Trung Quốc vì cả hai đều đang xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Chuyến công du của Nguyễn Minh Triết quả thật sẽ rất gay go. Có thể tóm gọn những gay go này qua tựa đề bài viết của ký giả Seth Midans trên tờ New Straits Times về chuyến đi này là “Một cuộc chiến tranh Việt Nam mới sắp diễn ra trong tuần tới”.
