Buổi sáng ngày Thứ Ba 17 Tháng Bảy năm 2007 ở Sài Gòn, Hòa Thượng Thích Quảng Ðộ tới thăm và ủy lạo đồng bào các tỉnh miền Nam đi biểu tình trước cửa một trụ sở nhà nước. Buổi trưa cùng ngày hôm đó ở California bên Mỹ, cách hơn 10 múi giờ, mọi người đã nhận được các bức hình chụp hình hòa thượng đứng giữa đám đông. Nhìn hình ảnh, phải tin biến cố thật đã xảy ra. Người Việt ở khắp thế giới đọc tin và coi hình, cùng chứng kiến nỗi xúc động của hàng ngàn đồng bào bị oan ức khi họ gặp vị hòa thượng 79 tuổi, gần ba mươi năm qua mới xuất hiện lần đầu trước công chúng. Mạng lưới Internet và kỹ thuật tin học đã nối liền mọi người Việt trong và ngoài nước, hàng triệu trái tim cùng chia sẻ một niềm vui.
Cùng trong ngày hôm qua, mạng lưới điện toán toàn cầu cũng giúp tập đoàn tài chánh Merril Lynch, một công ty cố vấn đầu tư gửi thư cho các thân chủ, khuyến cáo họ rút ra khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam. Họ nói rất rõ ràng: Chúng tôi khuyên quý vị giảm số đầu tư ở thị trường Việt Nam xuống đến cùng, là tới số không, zero. Lý do được nêu ra là giá chứng khoán trong thị trường Sài Gòn đã lên quá cao, bây giờ bán ra là có lời. Nhưng công ty tài chánh này không tin là giá chứng khoán có thể giữ lại được ở mức hiện tại, trong khi đồng tiền Việt Nam có nguy cơ bị mất giá vì lạm phát tăng lên.
Chúng ta đang sống trong “thời đại thông tin.” Tin tức chạy vòng khắp trái đất trong nháy mắt, ai cũng biết. Trừ khi người ta nhắm mắt không chịu đọc. Thí dụ như ông Nguyễn Minh Triết, chủ tịch nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Ngày 7 Tháng Bảy, Ðức Giám Mục Nguyễn Văn Hòa nhân danh chủ tịch Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam đã gửi một bức thư cho ông chủ tịch nhà nước. Tới bây giờ vẫn chưa thấy ông chủ tịch trả lời. Có thể nào ông chưa được đọc, trong khi người Việt Nam ở khắp thế giới đã được đọc rồi? Lá thư vắn tắt chỉ có 10 dòng, kể cả những dòng xã giao, nhắc đến một tin đăng trên báo Tuổi Trẻ dẫn lời ông Nguyễn Minh Triết nói với phóng viên đài CNN về vụ chính quyền cộng sản xử Linh Mục Nguyễn Văn Lý trong phiên tòa bịt miệng. Giám Mục Nguyễn Văn Hòa viết “kính thưa cụ chủ tịch” rằng câu cụ chủ tịch nói “Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam và Tòa Thánh Vatican cũng đồng tình với chúng tôi” trong việc xử Cha Nguyễn Văn Lý, là “không đúng sự thật.”
Lá thư cải chính rất rõ ràng, chính xác, thẳng thắn, và sự kiện nêu lên rất giản dị, không cần phải nghiên cứu suốt 10 ngày mà chưa phúc đáp.
Trong nghị viện nước Anh, với truyền thống lâu đời từ mấy trăm năm, các đại biểu không được dùng chữ “nói dối” (miền Nam kêu là “nói láo”) khi tố cáo các đại biểu khác. Cho nên các đại biểu nghị viện Anh chỉ có thể chỉ mặt nhau nói rằng, “Kính thưa bạn đồng viện, đại biểu khu XYZ, ông (hay bà) nói không đúng sự thật.” Ðức Giám Mục Nguyễn Văn Hòa đã sử dụng quy ước thanh tao nhã nhặn đó khi viết thư cho ông Nguyễn Minh Triết. Vậy mà ông Triết không nhã nhặn trả lời một câu giản dị cho Giám Mục Nguyễn Văn Hòa nghe, và công bố cho thiên hạ đọc. Ông chỉ cần viết một câu vắn tắt Thưa Ðức Giám Mục Nguyễn Văn Hòa, tôi không hề nói câu đó! Kính thư.
Ðồng nghiệp Tuổi Trẻ ở Sài Gòn cũng tội nghiệp khi bị Ðức Giám Mục Nguyễn Văn Hòa trích dẫn. Tờ báo đầu tiên đưa ra câu “nói láo” trên đây là nhật báo Nhân Dân chứ không phải Tuổi Trẻ.
Nhiều người Việt đã đi tìm coi lại bài phỏng vấn của đài CNN, thấy ông Nguyễn Minh Triết không hề nói câu nào như vậy. Báo Nhân Dân, sau khi đã thay đổi rất nhiều câu ông Triết nói, cả những câu mà phóng viên dẫn lời ông Bush nói, cắt bớt, dịch sai, tới một lúc đã cao hứng viết thêm một câu, lôi cả Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam và Tòa Thánh Vatican vào, nói họ “cũng đồng tình với chúng tôi.” Không nói rõ là đồng tình về chuyện gì, trong việc đem Linh Mục Nguyễn Văn Lý ra tòa, hay đồng tình với bản án, hay đồng tình với hành động bịt miệng, hay là cả ba! Một câu bịa đặt, mà lại nói rất hỗn, rất khiêu khích, báo Tuổi Trẻ chắc không có cái gan đó!
Chắc các tờ báo và mạng lưới ở trong nước đã nhận chỉ thị cấm không được tự ý tường thuật chuyến đi của ông Triết. Họ có phóng viên, có người dịch, có khả năng tóm tắt và trích dẫn các lời lẽ của ông Triết, nhưng không được viết. Họ phải chờ báo Nhân Dân viết gì thì đăng lại cho đúng đường lối của đảng. Liệu báo Nhân Dân có quyền quyết định thêm thắt một câu vào lời ông Nguyễn Minh Triết hay không? Chắc là không; thêm một câu lôi cả Tòa Thánh Vatican vào, đâu phải chuyện đùa! Nếu báo Nhân Dân lại viết rằng “Tổng Thống George W. Bush và chính phủ Mỹ cũng đồng tình với chúng tôi” thì chắc đã có rắc rối ngoại giao rồi! Vậy thêm câu nói láo quan trọng này chắc phải do các cụ, hoặc một vài cụ có quyền lớn trong Bộ Chính Trị quyết định, ra lệnh cho báo Nhân Dân!
Tại sao lại có người quyền cao chức trọng nào đó quyết định đặt vào miệng ông Nguyễn Minh Triết một câu nói láo để khiêu khích Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam và Tòa Thánh Vatican? Chắc chắn những người đó muốn thọc gậy bánh xe, không cho các cuộc thương thuyết với Vatican về bình thường hóa bang giao được tiến triển.
Nhưng tại sao người ta không muốn giao thiệp chính thức với tòa thánh, sau khi ông Nguyễn Tấn Dũng đã triều kiến Ðức Giáo Hoàng và một hồng y bộ trưởng đã qua thăm Việt Nam? Có phải là trong Bộ Chính Trị đảng Cộng Sản còn nhiều người vẫn chủ trương bảo vệ ý thức hệ vô thần, chống tôn giáo và chống đạo Thiên Chúa hay không? Ðiều đó khó tin. Ý thức hệ của đảng Cộng Sản Việt Nam bây giờ cũng có giá trị keo sơn như trinh tiết của Bà Phó Ðoan vậy. Việc thọc gậy bánh xe này chắc phải do nguyên nhân thực tế khác.
Một nguyên nhân có lý nhất là mối giao thiệp giữa Bắc Kinh và Vatican đang căng thẳng.
Công Giáo ở Việt Nam và ở Trung Quốc có một điểm khác nhau. Ở Việt Nam chính quyền cộng sản vẫn công nhận một giáo hội Công Giáo được Tòa Thánh Vatican công nhận. Những tổ chức Công Giáo do đảng Cộng Sản lập ra gồm các cha cố thân cộng vẫn chỉ là các đoàn thể, không được coi là một giáo hội. Còn ở Trung Quốc thì chính quyền cộng sản chỉ công nhận một giáo hội, với các vị giám mục được họ chấp thuận. Giáo hội cộng sản đó không được Vatican công nhận. Từ thời Trung Cổ bên Âu Châu, một điểm xung khắc khó giải quyết giữa Vatican và các vua chúa vẫn là quyền phong nhậm các vị giám mục. Chính quyền Bắc Kinh bây giờ cũng giành lấy quyền đó, trong khi Cộng Sản Hà Nội ngầm chấp nhận đó là quyền của Tòa Thánh Vatican.
Trong tháng vừa qua, mối xung khắc Tòa Thánh Vatican và Bắc Kinh lại nổi bật lên. Ðức Giáo Hoàng Benedicto đã nhấn mạnh chỉ có một giáo hội mà thôi. Bắc Kinh thì lên tiếng chỉ trích Ðức Giáo Hoàng đã xen lấn vào nội bộ của họ. Những cuộc đàm phán về bang giao giữa Bắc Kinh và Vatican đã ngưng trệ.
Trong tình cảnh đó, Hà Nội không thể nào dám tiến hành việc bình thường hóa bang giao của họ đối với Vatican. Ðàn em nào dám qua mặt đại ca? Nhiều người trong Bộ Chính Trị vẫn còn thần phục Bắc Kinh, nhưng bảo người khác không được nghe. Cho nên họ phải phá đám!
Trong hơn 10 ngày qua, chắc ông Nguyễn Minh Triết vẫn chưa biết mình phải trả lời lá thư của Ðức Giám Mục Nguyễn Văn Hòa ra làm sao! Cách tốt nhất là bảo báo Nhân Dân đăng lời đính chính, nói họ đã dịch sai câu ông Triết nói, cho báo Tuổi Trẻ đăng lại, rồi gửi cả tờ báo đó cho Ðức Cha Nguyễn Văn Hòa! Không lẽ ông Nguyễn Minh Triết lại viết ngay một lá thư trả lời Ðức Cha Hòa rằng: “Ðừng nghe những gì báo Nhân Dân nói mà hãy nhìn kỹ những gì chúng nó làm!”
Có người bênh vực ông Nguyễn Minh Triết đã hỏi rằng tại sao Ðức Giám Mục Nguyễn Văn Hòa không hỏi thẳng tờ báo Tuổi Trẻ trước xem cái tin đó có đúng không, mà lại viết thư hỏi ông chủ tịch nhà nước làm chi, tội nghiệp ông ta! Có người còn viết rằng nếu ai đọc thấy báo đăng một lời ông Triết nói láo về mình mà cũng gửi thư cho ông ta như thế, thì ông chủ tịch nhà nước phải lập ra 80 triệu cái văn phòng mới trả lời “thư độc giả” được!
Bênh vực như vậy là đã tỏ được tấm lòng trung với ông chủ tịch, nhưng thiếu suy nghĩ. Ai chả biết các tờ báo trong nước đều do đảng Cộng Sản chỉ huy, ông chủ tịch cũng do đảng đó chỉ huy. Khi một tờ báo viết rằng ông chủ tịch nói cái gì, thì người ta có hỏi vặn, bố nó cũng không dám cải chính! Thế thì phân biệt tờ báo của đảng với ông chủ tịch do đảng bổ nhiệm làm cái gì cho nó nhiễu sự?
Cho nên hơn 10 ngày rồi, ông Nguyễn Minh Triết nhận được thư của Ðức Giám Mục Nguyễn Văn Hòa mà im lặng, là vì ông còn đợi lệnh ở trên bảo ông phải trả lời ra sao. Chứ không phải vì tin tức đi chậm quá!
Tin tức đi nhanh lắm. Trong vòng một ngày người Việt khắp thế giới được đọc những lời Hòa Thượng Thích Quảng Ðộ nói với những đồng bào biểu tình đòi đất: “Tôi đến đây… để chia sẻ nỗi thống khổ, tủi nhục của đồng bào… Giáo hội chúng tôi cũng bị cướp đoạt tất cả mọi cơ sở, từ giáo dục, từ thiện cho đến chùa, viện… Giáo hội chúng tôi cũng đã từng khiếu kiện suốt ba mươi năm qua!”
Nhưng Hòa Thượng Thích Quảng Ðộ không đến dự biểu tình khiếu kiện. Mối quan tâm của ngài rộng hơn. Muốn cho dân Việt Nam thoát khỏi cảnh oan ức bị đối xử bất công thì “Phải đòi hỏi một chế độ đa nguyên đa đảng, đại diện cho đầy đủ 80 triệu dân!… Trước mắt là vấn đề đòi lại công lý, là tài sản trả lại cho đồng bào. Nhưng sau đó phải đòi lại nhân quyền và dân chủ tự do.”
Nếu những nguyện vọng đó được thỏa mãn thì các nhà báo như báo Tuổi Trẻ cũng được giải oan, không phải đăng những bản tin bịa đặt nữa. Mà Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam cũng không bị hàm oan khi bị gán cho những điều không có thật, mất công cải chính! Chắc ông Nguyễn Minh Triết cũng không còn bị gán cho những điều ông không nói nữa! Tất cả mọi người nên hoan nghênh lời yêu cầu của Hòa Thượng Thích Quảng Ðộ! (Người Việt, Tuesday, July 17, 2007)
Ngô Nhân Dụng
