Thiện Giao, phóng viên đài RFA
2008-04-29
Vào sáng sớm, trước khi cuộc biểu tình diễn ra thì biên tập viên Thiện Giao của Ban Việt Ngữ – Đài Á Châu Tự Do đã phỏng vấn được một số người biểu tình, và sau đó đã liên lạc điện thoại với nhà giáo Vũ Hùng đang bị bắt ngay tại đồn Công An Phường Đồng Xuân, Hà Nội.
Bị công an bắt, đánh
Thiện Giao: Cuộc biểu tình bắt đầu chưa vậy anh?
Nhà giáo Vũ Hùng: Dạ. Chúng tôi vừa ra thì công an bắt và đánh đập chúng tôi, lôi chúng tôi đến đồn.
Thiện Giao: Bây giờ các anh đang ở đâu ạ?
Nhà giáo Vũ Hùng: Tất cả chúng tôi ở đây, rất đông, còn bên ngoài không biết thế nào. Tôi chưa bao giờ bị công an đánh, lần này đúng là tôi bị công an đánh.
Thiện Giao: Thưa anh, có bao nhiêu người tham dự tất cả?
Nhà giáo Vũ Hùng: Tôi vừa ra một cái thì không kịp trở tay thì đã bị bắt.
Thiện Giao: Bây giờ anh đang ở đâu?
Nhà giáo Vũ Hùng: Tôi đang trên đồn công an… (không còn nghe tiếng nhà giáo Vũ Hùng mà chỉ còn là những âm thanh hỗn loạn của đám đông).
Giải thích của công an
Thiện Giao: Những âm thành vừa rồi được thâu lại lúc 9 giờ 30 sáng ngày 29-4-2008 tại Hà Nội. Người ở bên kia đường dây điện thoại là nhà giáo Vũ Hùng và anh trả lời điện thoại ngay trong đồn công an trước khi cuộc điện đàm bị ngưng giữa chừng. 15 phút sau chúng tôi gọi vào đồn công an Phường Đồng Xuân.
Công an Phường Đồng Xuân: Alô, công an phường nghe đây.
Thiện Giao: Vâng. Cho hỏi là có bao nhiêu bà con mình bị bắt ở chỗ đồn công an vậy?
Công an Phường Đồng Xuân: Hiện tại cho đến bây giờ là công an Phường Đồng Xuân không bắt giữ bất cứ một người nào hết.
Thiện Giao: Thưa anh, vừa rồi chúng tôi có hỏi một nhà giáo là Vũ Hùng thì anh có nói rằng bị bắt tại đó và rất đông bà con ở đó. Việc này như thế nào ạ?
Công an Phường Đồng Xuân: Tôi thông tin cho anh như thế này nhé. Công an phường đến bây giờ không bắt giữ bất cứ người nào hết. Còn anh nghe ai nói thế nào đấy là việc không đúng đâu anh ạ. Các muốn biết thực tế thì các anh đến tại công an Phường Đồng Xuân ở số 2 để các anh kiểm chứng lại cái việc ấy.
Thiện Giao: Như vậy xin cho biết là sáng nay có cuộc biểu tình nào ở đó không ạ?
Công an Phường Đồng Xuân: Hiện tại bây giờ là chưa có gì ạ.
Thiện Giao: Chúng tôi được tin là có một số bà con rồi ngư dân Thanh Hoá ra đấy biểu tình rồi bị bắt, có sinh viên nữa, thì có thật không anh?
Công an Phường Đồng Xuân: Không. Không có. Không có. Không có cuộc biểu tình nào hết. Xác nhận có bắt người
Thiện Giao: Không có cuộc biểu tình nào cả? Vài phút sau lại gọi vào Công An Phường Đồng Xuân một lần nữa.
Công an Phường Đồng Xuân: Alô, công an phường nghe đây.
Thiện Giao: Dạ vâng. Công an Phường Đồng Xuân phải không ạ?
Công an Phường ĐỒng Xuân: Đúng thế ạ.
Thiện Giao: Vâng. Thưa anh, tôi được thông tin là khoảng 100 người biểu tình bị bắt ở đó, có đúng không anh?
Công an Phường Đồng Xuân: Bây giờ tôi được biết là hiện tại bây giờ mới đưa vào một số người ở đây. Tôi chưa biết là thế nào cả.
Thiện Giao: Dạ. Khoảng bao nhiêu người, thưa anh?
Công an Phường Đồng Xuân: Không. Ở đây chỉ có 8 người thôi.
Thiện Giao: Tám người? Như vậy là họ biểu tình ở đâu vậy anh?
Công an Phường Đồng Xuân: À, tôi chưa biết thế nào vì anh em chưa viết báo cáo lên nên chưa biết, nên chưa trả lời anh được.
Thiện Giao: Nhưng mà tại sao bị bắt vậy anh?
Công an Phường Đồng Xuân: Trên thực tế công an 113 vừa đưa vào đây cho nên chúng tôi chưa biết bắt vì lý do gì anh ạ.
Thiện Giao: Ồ, 113 đưa vào, như vậy là có thể có một biểu tình phải không anh?
Công an Phường Đồng Xuân: Không. Cái đấy không có đâu. Người ta đi người không à.
Thiện Giao: Họ bị đưa vào lúc nào ạ?
Công an Phường Đồng Xuân: Vừa mới xong.
Thiện Giao: Vừa mới đưa xong ạ? Nhưng mà công an 113 trách nhiệm của họ là gì ạ?
Công an Phường Đồng Xuân: 113 thì giải quyết tất cả những cuộc gây rối, mất trật tự công cộng. RFA à, không có việc gì cả
Công an Phường Đồng Xuân: Alô, xin lỗi anh ở đâu vậy?
Thiện Giao: Dạ vâng. Tôi gọi từ Đài Phát Thanh RFA và tôi muốn tìm hiểu xem…
Công an Phường Đồng Xuân: À, anh ở Đài RFA đấy à?
Thiện Giao: Vâng ạ.
Công an Phường Đồng Xuân: Thế không có sự việc gì ở đây anh nhé.
Thiện Giao: Nhưng mà tôi vừa được (âm thanh bị cắt bởi tiếng ồn).
RFA: Như vậy cuộc biểu tình kéo dài được khoảng 20 phút, vì trước đó những người tổ chức cho biết 9 giờ 10 phút là thời điểm bắt đầu. Nhiều người ngạc nhiên là tại sao lại có một cuộc biểu tình ở Hà Nội vào ngày 29 tháng 4 trong khi ngọn đuốc Olympic Bắc Kinh lại được rước vào Sài Gòn vào buổi chiều cùng ngày.
Thật sự, trước Sài Gòn khoảng gần 10 tiếng đồng hồ nhiều người dân từ Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hoá và cả Sài Gòn đã tổ chức một cuộc biểu tình.
Tiếng nói người trong cuộc
Trả lời phỏng vấn của Đài Á Châu Tự Do khoảng 3 tiếng đồng hồ trước khi cuộc biểu tình diễn ra, nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa đến từ Hải Phòng cho biết :
Nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa: Chúng tôi chỉ sợ lộ địa điểm và công an họ đã đến vây ráp trước khi chúng tôi xuất hiện, cho nên chúng tôi phải thoát ra rồi chúng tôi mới có thể thông báo được ạ. Anh em tham gia thì biết tất cả rồi, nhưng với các cơ quan thông tấn báo chí quốc tế và hải ngoại thì phải sát giờ.
RFA: Ông Nghĩa nói rằng ông đã trải qua nhiều lần cố gắng cho đến gần đây mới rời được tư gia ở Hải Phòng để lên Hà Nội. Ông kể rằng cứ mỗi sáng dậy tập thể dục là lại có vài công an chạy xe gắn máy phía sau. Đến sáng ngày 25, vẫn như thường lệ, ông thức dậy chạy bộ gần nhà, vẫn có các xe gắn máy chạy theo.
Lợi dụng bất ngờ, ông Nghĩa nhảy lên chiếc xe đó đi tuyến đường Hải Phòng – Hà Nội. Xe chạy được khoảng 3 cây số thì một chiếc xe công an chạy theo, bật còi hụ và ép chiếc xe đò dừng lại. Ông nhảy xuống xe tiếp tục chạy trở về nhà.
Thành phần tham dự cuộc biểu tình lúc 9 giờ 10 phút sáng ngày 29 tháng 4, theo lời ông Nguyễn Xuân Nghĩa, gồm có sinh viên học sinh là người tổ chức, còn những nhà hoạt động dân chủ – nhân quyền thì tham gia hỗ trợ. Đặc biệt trong số những người biểu tình còn có cả thân nhân của một số ngư dân bị Trung Quốc bắn hồi năm 2005. Ông Nghĩa cho biết:
Nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa: Họ ra đây tham gia tất cả là 7 người, nạn thân và thân nhân của nạn nhân, kể cả nạn nhân bị thương, họ đều ra cả. Họ ra đây từ trưa qua.
RFA: Nhà giáo Vũ Hùng, cư dân Hà Nội, cũng tham gia biểu tình sáng 29 tháng 4, nói rằng vài ngày trước khi có cuộc biểu tình thì công an cũng đến nhà ông vây ráp nhiều lần. Ông Hùng cũng khẳng định sự có mặt của một số ngư dân và thân nhân Thanh Hoá tham gia biểu tình lần này.
Trong khi ấy một thanh niên Sài Gòn ra Hà Nội 2 tháng nay làm việc cho một số dự án kinh tế cũng tham gia biểu tình. Anh Lương Tuấn cho biết anh đã tham gia các cuộc biểu tình hồi cuối năm qua tại Sài Gòn và phản đối Trung Quốc hợp thức hoá hành chánh hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Lần này tham gia biểu tình tại Hà Nội, người thanh niên 29 tuổi mong rằng tinh thần dân tộc chung của giới thanh niên – sinh viên được thể hiện cao hơn nữa.
Anh Lương Tuấn: Tôi tham gia vì vấn đề Trung Quốc với lãnh thổ Việt Nam thì Trung Quốc họ ngang nhiên chiếm đoạt lãnh thổ của nước Việt Nam và tôi trông mong cái tinh thần dân tộc chung của giới thanh niên – sinh viên cũng như là trí thức ở Việt Nam sẽ thể hiện cái tinh thần đó.
RFA: Nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa nhận định là trong hoàn cảnh khó khăn về mặt chính trị tại Việt Nam hiện nay, việc một số người hoạt động dân chủ có thể tìm đến được với nhau trong một sự kiện như sự kiện ngày 29 tháng 4 có thể giương đựơc biểu ngữ, đọc một bài phát biểu cho tiếng nói của mình thì đã là thành công rồi.
Người sinh viên Lương Tuấn từ Sài Gòn nói rằng anh không thấy lo sợ khi thể hiện chính kiến của mình, nhất là trong vấn đề liên quan đến lãnh thổ đất nước. Anh nói là trong thời gian anh ở Hà Nội, vợ anh tại Sài Gòn vẫn bị công an đến chất vấn về chồng. Anh khẳng định là người dân trong một nước thì phải có trách nhiệm thể hiện chính kiến trong những vấn đề của đất nước, nhất là những vấn đề về lãnh thổ.
Anh Lương Tuấn: Có khi cha anh của tui cũng như của anh và của những người chết đã từng hy sinh thì việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ ngày hôm nay chúng ta thể hiện cái chính kiến của mình mà có gặp khó khăn chút xíu thì cái điều đó cũng chẳng là cái vấn đề gì cả.
RFA: Khoảng từ 10 giờ sáng ngày 29 tháng 4 trở đi tất cả các số điện thoại đều không thể gọi lại được.
Dựa trên những gì chúng tôi ghi nhận có thể tin rằng cuộc biểu tình bị trấn áp và chấm dứt chỉ một thời gian ngắn sau khi bắt đầu lúc 9 giờ 10 phút sáng.
Trong khi ấy Sài Gòn có 8 tiếng đồng hồ để chuẩn bị rước đuốc và những người tại Sài Gòn cũng có 8 tiếng đồng hồ để chuẩn bị.
