Từ xưa đến nay, giải quyết khủng hoảng xã hội hệ thống chính trị thường dùng chiêu “rút củi đáy nồi”. Đồng Tâm cũng không ngoại lệ, nhưng tính chất của vụ việc này đã khác nếu ta so sánh nó với những vụ từng xảy ra trong quá khứ, như Thái Bình năm 1997 chẳng hạn.
Người ta thường lầm lẫn về vai trò của cá nhân trong hệ thống toàn trị. Hệ thống này qua quá trình vận hành đã biến đổi thành một bộ máy tự động khổng lồ và biến mọi cá nhân trong xã hội thành một mắt xích phục vụ lại nó (vì mọi bản sắc đều bị triệt tiêu, xã hội chỉ được phép suy nghĩ theo một chiều). Do đó, kể cả ông tổng bí thư cũng không hề có giá trị nếu ông ta đi ngược lại quá trình này, sẽ bị cỗ máy nghiền nát ngay lập tức. Việc ông Chung đổ lỗi rằng “Dân tự viết biên bản rồi ép tôi ký và lăn tay” cũng có thể hiểu được, là một thông điệp ông ta gửi lên cấp trên hay đúng hơn là cỗ máy rằng “Không phải tại tôi” dù sẽ bị dân chửi là đồ lật lọng. Nó cũng chứng tỏ hệ thống này không còn sức mạnh tàn bạo như ngày xưa để bất chấp tất cả.
Nhưng sâu xa hơn, qua nhiều thập kỷ cai trị dân chúng, tầng lớp lãnh đạo đã hình thành một não trạng rằng không thể thỏa hiệp với tầng lớp bị trị, bất cứ một sự nhân nhượng nào cũng là một hành động tự sát. Họ sợ những “cuộc cách mạng nông dân” thường khó kiểm soát, thường không có chừng mực, sự trả thù (thậm chí chỉ để thỏa mãn cảm giác bạo lực) sẽ gây ra những hậu quả ghê gớm như chính họ đã thực hiện trong quá khứ- Luật Nhân Quả.
Qua việc đối thoại giữa cụ Kình (đại diện cho người dân) và ông Chung (đại diện cho hệ thống chính trị) chúng ta cũng thấy rõ. Một bên vẫn giữ thái độ mềm mỏng nhưng kiên quyết trong vấn đề bảo vệ nguyên tắc : NGƯỜI DÂN KHÔNG CÓ TỘI. “Dân tháo xịt lốp xe của kẻ cướp thì sao có tội?”. Bên kia tỏ rõ sự lúng túng dù trong lời lẽ vẫn hàm ý đe dọa.
“Không hô hào lật đổ chính quyền”, “Người dân Đồng Tâm vẫn tin vào đảng và nhà nước”… “Vụ Đồng Tâm đang sóng yên gió lặng bà con đang chờ kết luận thanh tra, bây giờ làm thế này khác gì thổi nóng lên, như vậy làm mất uy tín của cách mạng đảng nhà nước”…. Có phải bà con ngây thơ, ngờ nghệch vẫn tin vào kẻ cướp? Không, đó là một thông điệp rằng: Người dân muốn hòa bình, muốn yên ổn mưu sinh và mưu cầu hạnh phúc, vẫn có lòng vị tha và có khả năng tha thứ. Đó là lý luận của kẻ mạnh.
Đứng bên Đồng Tâm, hỗ trợ bà con bằng mọi khả năng, mọi phương tiện, tinh thần cũng như vật chất, là thái độ công chính của người tử tế.
Nguồn: FB Ngô Nhật Đăng
