Vào ngày 14 tháng 10 vừa qua, Hội đồng Tôn Vương Campuchia vừa mới tổ chức một hội nghị để chọn người kế vị Quốc vương Norodom Sihanouk sau khi ông vua này tuyên bố thoái vị vì lý do sức khỏe. Hiến pháp của Campuchia không có ghi điều khoản về trường hợp chọn người kế vị khi Quốc vương còn sống nên Quốc hội Campuchia đã phải nhanh chóng thông qua một số đạo luật cho phép Hội đồng Tôn Vương được triệu tập một hội nghị để chọn người kế vị. Hội đồng tôn vương này được thành lập bằng một đạo luật do quốc hội Campuchia thông qua vào ngày 9 tháng 10 năm 2004. Hội đồng này gồm có 9 thành viên đó là Thủ tướng Hunsen, Chủ tịch Thượng viện Chea Sim, Chủ tịch Hạ viện Norodom Ranariddh, hai vị Phó Chủ tịch Thượng viện, hai vị Phó Chủ tịch Hạ viện và hai vị Sư đại diện cho hai phái Phật giáo Tiểu thừa và Đại thừa. Theo luật này thì quốc vương mới sẽ được chọn nếu đạt 5 phiếu thuận trong tổng số 9 phiếu của hội đồng. Việc chọn lựa diễn ra trong 7 ngày kể từ sau khi quốc vương qua đời, nghỉ hưu hay thoái vị. Việc tuyển chọn được bầu theo phiếu kín. Trong cuộc tuyển chọn lần này tất cả đều bỏ phiếu cho Hoàng thân Norodom Sihamoni, người con trai thứ của Quốc vương Sihanouk, lên làm vua. Tân quốc vương Sihamomi sinh năm 1953, vừa kết thúc nhiệm kỳ đại sứ của Tổ chức Văn hóa, khoa học và Giáo dục của Liên Hiệp Quốc (UNESCO).
Tại sao lại gấp rút tuyển chọn người kế vị Quốc vương vào thời điểm này khiến cho người ta nghĩ rằng bệnh tình của ông Sihanouk đã đến hồi nguy kịch và việc ông Sihanouk chọn người con trai thứ của mình là Hoàng thân Norodom Sihamoni lên kế vị cũng không ngoài mục đích muốn cho Vương gia được an định vì những người con trai khác có dính líu đến màu sắc chính trị, không tốt cho vị thế trung lập trong cương vị một Quốc Vương. Người dân Campuchia ít ai biết đến Hoàng thân Sihamoni vì ông ta sinh sống ở ngoại quốc quá lâu, thời niên thiếu ông ta theo học tại các trường ở Tiệp Khắc, là một nghệ sĩ về môn vũ ballet, ông ta có một thời gian theo học ngành điện ảnh ở Bắc Triều Tiên, là người thông thạo các ngôn ngữ như tiếng Tiệp, tiếng Pháp, tiếng Nga.
Nhiều nguồn tin mới vừa được tiết lộ cho biết giữa ông Sihanouk và Thủ tướng Hunsen đã có thỏa hiệp với nhau rằng người được chọn kế vị phải là nhân vật được sự đồng ý của cả đôi bên. Ý đồ của ông Hunsen là không muốn để người con trai trưởng của ông Sihanouk là Hoàng Thái Tử Norodom Ranariddh lên làm vua vì ông Ranariddh hiện đang là Chủ tịch đảng Mặt Trận Dân Tộc Thống Nhất, một đảng đối lập lại với Hunssen. Sự việc này cũng nói lên một điều là ông Sihanouk cũng không có quyền được tự ý chọn người lên kế vị mình.
Các chuyên gia Thái Lan về vấn đề Campuchia nói rằng chính quyền của Thủ tướng Hunsen hiện nay tương đối đã vững mạnh, thế lực chính trị của ông Ranariddh đang dần dần yếu nên có sác xuất rất ít là tình hình Campuchia sẽ xảy ra hỗn loạn đối với việc ông Sihanouk thoái vị, tuy nhiên địch thủ của ông Hunsen hiện nay là ông Chea Sim, Chủ tịch Thượng viện Campuchia, nhân vật thứ hai trong đảng Nhân Dân của ông Hunsen. Chea Sim được cánh quân đội và cảnh sát ủng hộ, hiện đang nhắm đến cái ghế của Hunsen. Việc chọn Hoàng thân Sihamoni lên kế vị lần này phần lớn là do Hunsen chủ động sau hậu trường nên đã khiến cho Chea Sim bất mãn ra mặt.
Ý đồ của Hunsen là muốn phế bỏ thể chế Vương triều nhưng không thực hiện được vì còn Shihanouk, một biểu tượng của người dân Campuchia, nhưng khi ông Sihanouk chết đi còn lại Quốc vương Sihamoni thì Hunsen dễ dàng thực hiện được ý đồ của mình. Chea Sim biết rõ ý đồ đó của Hunsen từ lâu nhưng không chống, nay thì có thể viện lý do đó để ra mặt chống hầu kiếm thêm hậu thuẫn của người dân nên nếu có biến loạn thì cũng do sự tranh dành quyền lực trong nội bộ của phe nhóm Hunsen mà thôi chứ không phải xuất phát từ nguyên nhân thoái vị của ông Sihanouk.
“Không có ai cứu Campuchia ngoại trừ chúng ta là con cháu của nòi giống Khmer đã từng xây dựng Angkor Wat (Đế Thiên Đế Thích)”, là câu của ông Sihanouk tại hội nghị Jakarta vào năm 1988 để lên án sự xâm lăng của chính quyền Hà Nội, câu nói này đã được người dân Campuchia cho là bất hủ.
Ông Sihanouk năm nay 81 tuổi, lên làm vua năm từ năm 1941 lúc được 18 tuổi. Cuộc đời làm Vua của ông cũng ba chìm bảy nổi. Làm vua, đi lưu vong, trở lại làm Vua, bị trục xuất ra khỏi nước rồi được mời về lại làm Vua, ông là người có tính khí bất thường, hay tuyên bố lung tung và bất nhất tuy nhiên lúc nào cũng mưu cầu lợi ích cho Campuchia.
