OTTAWA – Một cuộc hội thảo về nhân quyền Việt Nam đã diễn ra ngày 06/10/2026 tại Quốc hội Canada ở Ottawa, với sự có mặt của nhiều dân biểu liên bang, khách mời và đại diện cộng đồng quan tâm đến tình hình nhân quyền, dân chủ và mối bang giao giữa Canada và Việt Nam.
Cuộc hội thảo mang chủ đề “Việt Nam & Việc Thúc Đẩy Nhân Quyền Trong Một Thế Giới Biến Đổi Nhanh Chóng” với sự hiện diện của các Dân biểu Liên bang Chi Nguyen, Ali Ehsassi, Ziad Aboultaif, Scott Anderson, Fayçal El-Khoury, Judy Sgro, Luật sư Chris MacLeod của Tổ hợp Luật sư Cambridge LLP cùng nhiều đại diện các văn phòng dân biểu và thượng nghị sĩ.
Buổi hội thảo này của Việt Tân được chủ trì bởi Dân biểu Judy Sgro, với diễn giả chính là ông Hoàng Tứ Duy, Tổng Bí thư Đảng Việt Tân. Đây là sự kiện thường niên lần thứ năm được diễn ra trong khuôn viên quốc hội.
Trong phần phát biểu khai mạc, bà Dân biểu Judy Sgro cho rằng những cuộc gặp như vậy là cơ hội để các dân biểu Canada trực tiếp lắng nghe giới vận động, chuyên gia và lãnh đạo cộng đồng về những diễn biến tại Việt Nam cũng như các thách thức trong quan hệ song phương với Việt Nam.
Theo DB Sgro, Việt Nam ngày càng trở thành một đối tác quan trọng của Canada, với quan hệ kinh tế, giáo dục, văn hóa và giao lưu tiếp tục phát triển. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh một mối quan hệ bền chặt không chỉ dựa trên lợi ích chung mà còn cần có những cuộc đối thoại thẳng thắn và mang tính xây dựng về nhân quyền và việc bảo vệ các quyền tự do căn bản.
Ba khuyến nghị về quan hệ Canada – Việt Nam
Trong bài phát biểu chính, ông Hoàng Tứ Duy góp ý về cách Canada có thể mở rộng quan hệ với Việt Nam trong khi vẫn duy trì các giá trị về nhân quyền và dân chủ.
Ông đưa ra ba khuyến nghị. Thứ nhất, Canada cần nhìn nhận đầy đủ đối tác mà mình đang quan hệ, đồng thời phân biệt giữa tiềm năng của đất nước, người dân Việt Nam với bản chất của chính quyền. Trong phần này, ông đề cập đến vấn đề đàn áp xuyên quốc gia, vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh tại Đức năm 2017 và trường hợp hai nhà hoạt động Nguyễn Đức Thuận, công dân Na Uy, và Trần Hiệp, công dân Úc, mà ông cho rằng đã bị bắt cóc và đưa từ Campuchia về Việt Nam.
Khuyến nghị thứ hai là Canada cần xác định rõ những “lằn ranh” trong quan hệ song phương. Theo ông Duy, những nguyên tắc này bao gồm bảo vệ công dân Canada trước sự đe dọa hoặc can thiệp của chính phủ nước ngoài, bảo đảm thương mại không đánh đổi quyền lợi của người lao động, quan tâm đến vấn đề tham nhũng và ủng hộ tự do Internet.
Khuyến nghị thứ ba là Canada cần “vừa thực tế, vừa có nguyên tắc.” Ông cho rằng Ottawa không cần chờ đến khi Việt Nam trở thành một quốc gia hoàn toàn tự do và dân chủ mới tăng cường quan hệ, nhưng lợi ích lâu dài của Canada sẽ được phục vụ tốt hơn bởi một Việt Nam tôn trọng nhân quyền, công bằng và phát triển bền vững. Ông cũng đề nghị hai nước thiết lập một cuộc đối thoại nhân quyền thường kỳ với những tiêu chí cụ thể.
Đề cập đến trường hợp hai nhà hoạt động nhân quyền Nguyễn Đức Thuận và Trần Hiệp, Tổng Bí thư Việt Tân Hoàng Tứ Duy kêu gọi Canada phối hợp với Na Uy và Úc lên tiếng cho hai nhà hoạt động này, đồng thời cảnh báo về nguy cơ gia tăng của đàn áp xuyên quốc gia nếu vấn đề này không được ngăn chặn. Ông kết thúc bài phát biểu bằng thông điệp: “Đa dạng hóa nguồn cung ứng không đồng nghĩa với việc đa dạng hóa các nguyên tắc.”
Quan ngại về sự an toàn của người Canada gốc Việt
Phát biểu tại hội thảo, Luật sư Chris MacLeod tập trung vào pháp quyền, sự an toàn của công dân Canada và nguy cơ can thiệp từ các chính phủ nước ngoài.
Ông cho rằng việc mở rộng đối thoại và thương mại cần đi đôi với một môi trường pháp lý dựa trên luật lệ, đặc biệt đối với doanh nghiệp và các tranh chấp thương mại. Đồng thời, ông nhấn mạnh Canada cần thể hiện thái độ không khoan nhượng đối với bất kỳ nỗ lực nào từ bên ngoài nhằm đe dọa, cản trở hoặc ngăn chặn quyền tự do thảo luận về những vấn đề xảy ra ở nước ngoài.
Ông MacLeod cũng đặt câu hỏi liệu công dân Canada, đặc biệt là người Canada gốc Việt, có thể đến Việt Nam một cách an toàn sau khi công khai lên tiếng về dân chủ và nhân quyền Việt Nam tại Canada hay không. Theo ông, trong bối cảnh quan hệ Canada – Việt Nam ngày càng sâu rộng, quyền lên tiếng và sự an toàn của những người tham gia các hoạt động nhân quyền phải được bảo đảm.
Sau các bài phát biểu, hội thảo bước vào phần thảo luận và hỏi đáp, với những chia sẻ và góc nhìn từ các dân biểu cùng các tham dự viên. Những vấn đề về nhân quyền và đàn áp xuyên quốc gia được đặc biệt quan tâm từ các tham dự viên.
Như Dân biểu Sgro nhận định về sự hữu ích của những buổi gặp gỡ giữa cộng đồng người Canada gốc Việt với các vị dân cử liên bang và tiểu bang trong lời phát biểu khai mạc, cuộc hội thảo về nhân quyền này sẽ không ngừng ở đây và sẽ được tiếp nối qua các sự kiện tương tự trong tương lai gần.
Bảo Long
Một vài hình ảnh của buổi hội thảo:
