Christophe Deloire và Hoàng Tứ Duy
12/2/2016
Thượng đỉnh Sunnylands: Giới chức Hà Nội phải cam kết cải thiện tự do thông tin để được hiệp ước giao thương
Tổng thống Obama sẽ tiếp đón các nguyên thủ của Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á (ASEAN) tại Sunnylands, California vào hai ngày 15 và 16 tháng Hai. Nhiều quốc gia đến dự, luôn cả Việt Nam, đã ký kết vào TPP vào ngày 4 tháng Hai. Với TPP chắc chắn là một chủ đề nóng tại hội nghị, Tổng thống Obama phải dùng cơ hội này để nêu rõ là việc thực thi hiệp ước này không thể thành công nếu không có cải thiện thật sự về nhân quyền trong vùng.
Trong số các lãnh đạo của 10 quốc gia thành viên ASEAN đến dự Hội nghị Thượng đỉnh có Thủ Tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng. Hồ sơ về tự do thông tin của chính quyền Việt Nam rất tồi tệ. Hà Nội là một trong những nơi tệ nhất trên thế giới về việc bỏ tù các blogger và nhà báo công dân, với ít nhất là 15 blogger đang bị cầm tù. Quốc gia này đứng hạng 175 trong số 180 trong bảng xếp hạng tự do báo chí của tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới (RSF), chỉ có một điểm cao hơn Trung Quốc và hai điểm cao hơn Syria.
Vào ngày 16 tháng Mười Hai, luật sư nhân quyền và cũng là blogger Nguyễn Văn Đài bị bắt giữ tùy tiện với tội cáo buộc “tuyên truyền chống phá Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam”. Ông bị bắt giữ chỉ một ngày sau khi Liên Hiệp Âu Châu và Việt Nam tổ chức buổi đối thoại Nhân Quyền hàng năm. Trước đó mười ngày, ông bị công an bận thường phục hành hung tàn bạo sau khi tham dự một buổi thảo luận về nhân quyền và Hiến Pháp 2013 của Việt Nam.
Trước khi bị bắt trong tháng Mười Hai, Nguyễn Văn Đài nói với chúng tôi là những cuộc tấn công này không làm ông sờn lòng. Ông kêu gọi “các NGO quốc tế và các chính quyền dân chủ hãy làm tất cả những gì có thể được để ngừng sự bạo hành mà công an Việt Nam đã gia tăng sử dụng trong những năm gần đây đối với các nhà hoạt động nhân quyền và giới đưa tin độc lập.”
Là một người bảo vệ nhân quyền và tự do thông tin được nhiều sự kính trọng, Nguyễn Văn Đài là nhà hoạt động người Việt nổi bật nhất lên tiếng ủng hộ TPP. Ông cho rằng TPP sẽ buộc Hà Nội tôn trọng các chuẩn mực quốc tế và cuối cùng sẽ dẫn đến sự cởi mở chính trị rộng lớn hơn. Việc xách nhiễu và bắt giữ ông sau đó cho thấy giới chức trách Việt Nam sẵn sàng đàn áp ngay cả những tiếng nói đối kháng ôn hòa cổ xúy cho các quyền căn bản cho người dân Việt Nam.
Tuy Thứ Trưởng Bộ Ngoại Giao đặc trách về Dân Chủ Nhân Quyền và Lao Động ông Tom Malinowski hoan nghênh việc thả tự do cho một số tù nhân lương tâm kể từ khi các cuộc đàm phán TPP bắt đầu cách đây hai năm, rõ ràng là hình ảnh Việt Nam không đẹp đẽ như một số giới chức Hoa Kỳ vẽ vời. Tuy lối bắt giữ, xét xử và kết án các blogger và nhà báo công dân theo lối quen thuộc trước đây nói chung có giảm xuống, nhưng đã có tăng lên nhiều những cuộc hành hung tàn bạo do chính quyền và đám côn đồ đánh mướn gây ra. Vào tháng Mười Một năm 2014, lãnh sự Pháp Emmanuel Ly Batallan bị côn đồ và công an thường phục hành hung khi ông tìm cách giúp Phạm Minh Hoàng, một blogger Việt nói tiếng Pháp đang bị quản thúc tại gia từ tháng Mười Một năm 2011 và bị xách nhiễu thường xuyên. Bên cạnh sự bạo hành thể xác, chính quyền Việt Nam gia tăng việc sử dụng dư luận viên trên mạng để đăng tải tuyên truyền tiêu cực về các nhà hoạt động mạng trên facebook và đi báo cáo các tài khoản của giới hoạt động để họ bị khóa tài khoản.
Hoa Kỳ có thể làm gì về việc này? Câu trả lời là có rất nhiều. Tháng Mười Một vừa rồi trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times, ông Malinowski tuyên bố TPP là “cơ hội tốt nhất chúng ta có trong nhiều năm để khuyến khích các cải tổ định chế sâu rộng tại Việt Nam nhằm thúc đẩy nhân quyền.” Bảo đảm Hà Nội thi hành các cam kết – thực hiện những cải tổ có ý nghĩa về nhân quyền và mở rộng thông tin trước khi TPP có hiệu lực – là chìa khóa. Chính quyền Hoa Kỳ phải thúc giục Hà Nội đồng ý việc này mỗi khi có cơ hội. Hội nghị thượng đỉnh ASEAN dĩ nhiên không là ngoại lệ. Chúng tôi kêu gọi Tổng thống Obama yêu cầu nhà cầm quyền Việt Nam thả hết các bloggers đang bị cầm tù và ngưng ngay việc xách nhiễu các nhà hoạt động mạng và nhà đối kháng qua việc hành hung và tấn công trên mạng. Không thể có giao thương nếu không có tự do thông tin.
Christophe Deloire, Phóng Viên Không Biên Giới (RSF) – Hoàng Tứ Duy, Đảng Việt Tân, một tổ chức đấu tranh cho dân chủ.
Nguồn: Huffington Post
