Việc chỉ trích thành tích nhân quyền tồi tệ của Trung Quốc càng ngày càng gia tăng trên khắp thế giới, khiến Olympic Bắc Kinh 2008 vào mùa hè này là một trong những Thế vận hội gây ra nhiều rắc rối, khó khăn và đầy tranh cãi nhất trong lịch sử Thế vận.
Chặng đường Bangkok của lộ trình rước ngọn đuốc Thế vận vòng quanh thế giới đã chấm dứt vào hôm Thứ Bảy, hầu như là không có rắc rối gì xảy ra, với lực lượng an ninh Thái Lan và các nhóm cổ động viên Trung Quốc đông đảo gấp bội những người biểu tình ủng hộ Tây Tạng.
Cuộc rước đuốc đã diễn ra gần 3 tiếng đồng hồ, và không có gián đoạn nào xảy ra vì biểu tình chống Trung Quốc, trái ngược với những sự kiện đã xảy ra tại Luân Ðôn, Paris và San Francisco. Lực lượng bảo vệ trật tự của cảnh sát đồng phục lẫn an ninh chìm được trải dài, dầy đặc dọc theo chặng đường, nhưng họ không có hành động nào nặng tay.
Cảnh sát Thái hầu như không phải làm gì cả, ngoài việc hướng dẫn lưu thông, ngoại trừ tại một địa điểm khi có “lời qua tiếng lại” khá căng thẳng giữa những người phản đối nhà cầm quyền Bắc kinh và cổ động viên Trung Quốc.
Với đoàn múa lân và các diễn viên nhào lộn làm trò giải trí cho mọi người, cuộc rước đuốc được bắt đầu bằng một lễ khai mạc đầy màu sắc tại phố Tàu China Town của Bangkok, và chạy vòng quanh qua các địa điểm lịch sử trong khu vực hành chính của chính phủ Thái Lan, là nơi những người ủng hộ Tây Tạng và các nhóm cổ động viên Trung Quốc đua nhau hô hào la hét khẩu hiệu.
Tám mươi người cầm đuốc đã tham dự chặng đường Bangkok. Trước khi cuộc rước đuốc bắt đầu, cô Narisa Chakrabongse, một nhà hoạt động bảo vệ môi sinh môi trường có tên trong danh sách rước đuốc, đã rút ra tên ra khỏi cuộc rước đuốc để phản đối vì “sự đàn áp của họ (Trung Quốc) đối với người Tây Tạng thì không thể nào chấp nhận được”. Cuộc rước đuốc đã kết thúc bằng người cuối cùng là huy chương vàng Thế vận 2004 ở Athens về môn cử tạ, lực sĩ Pawina Thongsuk.
Theo một viên chức cảnh sát ước lượng thì có hàng ngàn người đã đến để xem rước đuốc, và có 2.000 cảnh sát hiện diện để canh gác ngăn ngừa không cho những người biểu tình làm gián đoạn cuộc rước đuốc như đã xảy ra tại các chặng đường trước đây ở Âu Châu.
Không có vụ bắt giữ nào xảy ra, sau khi ngọn đuốc đã chấm dứt chặng đường dài 10 cây số tại một khu thương mại gần Hoàng cung.
Cũng vào hôm Thứ Bảy, tại Bắc Kinh và các thành phố khác trong lục địa Trung Hoa, công an đã đứng nhìn hàng trăm người Trung Quốc biểu tình phản đối lập trường của nước Pháp về Tây Tạng và Thế vận hội Bắc Kinh.
Chiến dịch bài Pháp đã gia tăng tại Trung Quốc kể từ khi chặng đường rước đuốc tại Paris bị gián đoạn vào ngày 7/4, khi những người biểu tình phản đối Trung Quốc đàn áp tại Tây Tạng.
Tại Bangkok. khoảng 100 người ủng hộ Tây Tạng đã tập trung tại văn phòng đại diện Liên Hiệp Quốc, cùng nhau trương cao các biểu ngữ như: “Hãy trả tự do cho Tây Tạng”, “Hãy ngưng ngay việc giết chóc tại Tây Tạng”, và “Chúng tôi không muốn ngọn đuốc ô nhục”, và “Nhục nhã thay cho Hồ Cẩm Ðào”, ý muốn nói đến Chủ tịch Trung Quốc.
Nhưng họ đã bị lấn át bởi khoảng 300 cổ động viên Trung Quốc mặc áo đỏ — hầu hết là các du học sinh Tàu — phất các lá cờ Trung Quốc và hét lớn: “Hoan hô Trung Quốc!”, “Hoan hô Thế vận hội!”.
Cảnh sát đã giữ hai nhóm không cho chạm trán nhau, và ngọn đuốc đã đi qua suông sẻ, không có chuyện gì xảy ra.
Những người thuộc nhóm ủng hộ Tây Tạng nói rằng họ cảm thấy nhóm du học sinh Trung Quốc đã cố tình khiêu khích họ với mục đích gây ẩu đả rồi nhân đó đổ thừa cho những người biểu tình phản đối là có đầu óc bạo động. Ðiều này rất trùng hợp với việc Trung Quốc “xuất cảng” bạo động ra nước ngoài, dùng các du học sinh của họ thông qua sự chỉ đạo của các đại sứ qúan để gây hấn và sau đó tuyên truyền đổ thừa, như việc đã xảy ra tại San Francisco khi một nhóm du học sinh Tàu đã bao vây, đe doạ và đập kiếng xe của một cư dân địa phương vì xe ông ta có dán lá cờ Tây Tạng. Và việc trước đó đã xảy ra tại Sheffield, Anh Quốc khi một nhóm du học sinh Tàu đập nát cửa kiếng của Natural Bed Company vì công ty này đã cho treo một lá cờ Tây Tạng bên trong phòng trưng bày của họ.
Theo anh Pokpong Lawansiri của tổ chức Free Tibet Network của Thái Lan thì, “Tôi cảm thấy lo ngại, nhưng tôi đã biết điều này có thể xảy ra vì bạn bè tôi đã báo cho tôi biết rằng sẽ có những vụ biểu tình do phía Trung Quốc xếp đặt. Chúng tôi đến đây để biểu tình cho nhân quyền. Chúng tôi kêu gọi nhà cầm quyền Trung Quốc hãy tỏ thái độ tôn trọng nhân quyền”.
Thái Lan, nguyên là một đồng minh rất thân cận với Hoa Kỳ trước đây, nhưng kể từ khi Chiến Tranh Lạnh chấm dứt vào cuối thập niên 1980s, thì Thái Lan gia tăng quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc, và cảnh báo rằng họ sẽ bắt giữ, truy tố và trục xuất bất cứ người ngoại quốc nào vi phạm luật pháp của họ khi biểu tình phản đối tình trạng nhân quyền của Trung Quốc.
Vấn đề sắc tộc cũng đóng một vai trò quan trọng, vì giới lãnh đạo chính phủ, các đảng phái chính trị và thành phần nắm giữ nền kinh tế Thái Lan có nguồn gốc tổ tiên là người Trung Hoa.
Giới lãnh đạo cộng sản Trung Quốc đã hy vọng rằng Thế vận hội Bắc Kinh sẽ là một màn trình diễn cho thế giới thấy sự “vươn lên trong hòa bình” của họ lên đỉnh cao quyền lực, nhưng cuộc rước đuốc vòng quanh thế giới, khởi đầu từ buổi lễ châm đuốc trên đỉnh Olympia tại Hy Lạp hồi tháng trước, thay vì phục vụ cho mục đích tuyên truyền của họ, lại biến thành một mục tiêu cho các vụ biểu tình phản đối thành tích nhân quyền tồi tệ của Bắc Kinh.
Chiến dịch đàn áp của Bắc Kinh đối với những người xuống đường phản đối sự cai trị của Trung Quốc tại Tây Tạng hồi tháng 3 vừa qua đã gây ra nhiều chú ý và chỉ trích nặng nề của cộng đồng thế giới.
Hôm Thứ Năm, hàng trăm người biểu tình phản đối đã bị bắt tại Ấn Ðộ và Nepal, ngay cả trước khi ngọn đuốc Thế vận Bắc kinh bắt đầu chặng đường tại thủ đô Tân Ðề Li của Ấn Ðộ được bắt đầu.
Nhà cầm quyền Trung Quốc lại phải chịu đựng thêm một sự kiện xấu hổ nữa trong cuộc rước đuốc Thế vận này, khi một ngôi chùa Phật giáo tại thành phố Nagano ở Nhật Bản đã tuyên bố rút lui ra khỏi việc tổ chức lễ nghi đón rước ngọn đuốc Thế vận Bắc Kinh, với lý do là họ quan tâm về tình hình nhân quyền tại Tây Tạng.
Sau Thái Lan, thì ngọn đuốc sẽ đến Mã Lai Á vào sáng sớm Chủ Nhật 20/4, trước khi sang các nước còn lại là Nam Dương, Úc Ðại Lợi, Nam Hàn, Nhật Bản, Việt Nam và cuối cùng về Bắc kinh ngày 4/8 để chuẩn bị cho lễ khai mạc Thế vận hội vào ngày 8/8. Theo tờ Star Daily thì chính phủ Mã Lai đã huy động 1.000 cảnh sát để canh gác bảo vệ ngọn đuốc dọc theo lộ trình rước đuốc tại thủ đô Kuala Lumpur.
Riêng chặng đường tại thủ đô Canberra, Úc Ðại Lợi, theo nhiều nguồn tin địa phương cho biết thì tòa đại sứ Trung Quốc ở đây đã thuê bao hầu hết các xe bus của tư nhân tại Melbourne và Sydney để đưa các du học sinh Tàu về Canberra để “lấy thịt đè người”, nhằm lấn án những người biểu tình ủng hộ Tây Tạng và phản đối Bắc Kinh, đồng thời cũng để phô trương thanh thế với công luận Úc Châu, sau khi Thủ tướng Kevin Rudd đã công khai phê phán tình hình nhân quyền tại Tây Tạng khi ông hội kiến với Tổng thống Bush, và trong bài nói chuyện bằng tiếng Phổ thông với sinh viên tại Trường Ðại học Bắc Kinh trong chuyến viếng thăm ngoại giao vừa qua.
Khánh Ðăng tổng hợp.
