Suốt cả tuần qua, không ngày nào giới truyền thông tại Nhật lại không đề cập đến những tin tức liên quan đến việc chế tài Bắc Hàn vì những hành động cũng như thái độ hết sức ngang ngược của chính quyền Bình Nhưỡng trong các cuộc hội đàm giải quyết vấn đề những người Nhật bị Bắc Hàn bắt cóc cách đây gần ba thập niên.
Trong cuộc họp tay đôi giữa hai nước vào trung tuần tháng 11 vừa qua tại Bình Nhưỡng, phái đoàn Nhật đã yêu cầu Bắc Hàn xác nhận tông tích của 10 nạn nhân hiện nay sống chết như thế nào. Sống thì bây giờ ở đâu? Còn nếu đã chết theo như lời Bắc Hàn công bố thì phải có bằng chứng xác nhận, mà các bằng chứng đó phải xác đáng chứ không được ngụy tạo như những lần trước đây.
Thật ra, chính quyền Bình Nhưỡng cũng muốn hạ màn vụ này để sớm nhận được phân nửa khoản viện trợ còn lại mà Nhật đã hứa. Muốn đóng sổ vụ này lại cũng chẳng có gì khó, chỉ cần cung cấp đầy đủ những dữ kiện đúng và tro cốt thật của các nạn nhân. Nhưng Bình Nhưỡng lại không thể làm như thế được khi Kim Chính Nhật đang còn nắm giữ quyền lực và vì chính ông ta là kẻ chủ mưu trong những vụ bắt cóc này. Trong cuộc hội đàm lần này, phía Bắc Hàn cũng đã cung cấp cho Nhật Bản thêm nhiều dữ kiện và hài cốt của hai nạn nhân, nhưng các dữ kiện đó lại toàn là ngụy tạo. Chỉ cần tinh ý một chút người ta sẽ thấy những bức hình chụp các nạn nhân mà Bắc Hàn đưa ra gọi là bằng chứng, toàn là hình ghép với kỹ thuật thô thiển và vội vã, còn phần tro cốt thì lại lẫn lộn giữa xương người và xương động vật chứ không phải là tro cốt thật của nạn nhân. Kết quả kiểm nghiệm theo phương pháp DNA cho biết chắc như vậy.
Người dân Nhật rất bất mãn trước những sự việc đó. Theo các cuộc thăm dò dư luận mới nhất vào tuần qua thì hơn 74% dân chúng Nhật ủng hộ việc chế tài kinh tế Bắc Hàn. Đây là con số cao nhất từ trước đến nay. Vì sợ mất phiếu trong lần bầu cử tới nên đảng cầm quyền Tự Do Dân Chủ không thể im lặng như trước đây được nữa và đành phải lên tiếng xác định lập trường bằng cách đề nghị chính quyền chế tài kinh tế toàn phần hoặc bán phần đối với Bắc Hàn, tùy theo thái độ của Bình Nhưỡng… Mặc dù Thủ tướng Nhật, ông Koizumi, tuyên bố là rất bất bình về những điều dối trá của chính quyền Bình Nhưỡng và cũng đã gởi thư riêng cho Kim Chính Nhật để yêu cầu phải thành tâm giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, ông vẫn chưa muốn áp dụng biện pháp chế tài.
Căn cứ vào những điều khoản chế tài mà đảng cầm quyền đưa ra, các chuyên gia đã phân tích như sau: Đối với Nhật Bản thì Bắc Hàn không phải là đối tác kinh tế vì số thương vụ hàng năm không là bao nhưng về phía Bắc Hàn thì Nhật Bản là nước đứng vào hàng thứ ba, chỉ sau Hàn quốc và Trung quốc, trong việc mậu dịch. Vì thế, nếu bị chế tài, chắc chắn Bình Nhưỡng sẽ gặp nhiều khó khăn. Hàng hóa không xuất khẩu sang Nhật được, giá cả xuất khẩu sang Nhật thường cao gấp mấy lần so với các nước khác, không lẽ Bắc Hàn đem bán tống bán tháo lượng hàng đó cho Hàn quốc và Trung quốc? Mà có muốn bán cũng không được vì hai nước đó đã ấn định con số “quota” cho Bắc Hàn rồi. Về việc chuyển tiền thì hàng năm gần nửa tỷ Mỹ kim được chuyển về Bắc Hàn bằng nhiều cách theo đường chính thức, bây giờ bổng nhiên không còn nhận được số tiền này thì cũng là một mất mát lớn của Bình Nhưỡng.
Một số ý kiến cho rằng biện pháp chế tài sẽ mang lại hiệu quả nếu có sự hưởng ứng của Hàn quốc lẫn Trung quốc, nhưng điều này khó xảy ra. Nếu Nhật đơn phương chế tài thì sẽ không có hiệu quả, mà lại làm cho Bình Nhưỡng cay cú, tiếp tục ngoan cố. Họ có thể họ đâm ra “liều mạng” bắn vài phát hỏa tiễn vào Nhật thì nguy hại vô cùng. Trong khi đó, cựu Tổng thư ký đảng Tự Do Dân Chủ, dân biểu Abe Shinzo, đã phản bác lại ý kiến đó như sau: “Bảo rằng chế tài sẽ không có hiệu quả, vậy không chế tài sẽ có hiệu quả hay sao? Chính sách hiện nay có hiệu quả ở chỗ nào khi mà Bắc Hàn vẫn tiếp tục thiếu thiện chí trong các cuộc hội đàm, nói dối hết chuyện này đến chuyện khác. Đành rằng từ trước đến nay chưa có một chế độ nào sụp đổ vì bị chế tài, tôi cũng không chủ trương lật đổ ai cả nhưng không lẽ chúng ta cứ tiếp tục làm trò cười cho Bắc Hàn như thế hoài hay sao. Còn bảo là sợ Bắc Hàn làm liều bắn vài phát hỏa tiễn vào Nhật thì nguy hại vô cùng? Có gan thì cứ bắn đi, đụng vào Hiệp ước Bảo an Nhật-Mỹ là đụng thẳng với Hoa Kỳ, chế độ cộng sản Bắc Hàn khó còn đất sống, ông Kim Chính Nhật biết rất rõ về điều này.”
Các chính quyền Hán Thành, Bắc Kinh lẫn Hà Nội đã lên tiếng yêu cầu Nhật nên sử dụng phương pháp hội đàm với Bắc Hàn để giải quyết vấn đề hơn là biện pháp chế tài. Lý do rất dễ hiểu là vì cả Hàn quốc lẫn Trung quốc đều lo sợ Bắc Hàn sẽ trở thành gánh nặng cho mình một khi bị Nhật chế tài, còn Hà Nội thì sợ chính quyền Bình Nhưỡng đòi lại số nợ bằng tiền và xương máu mà Bắc Hàn đã bỏ ra để giúp cho chính quyền cộng sản Việt Nam trong cuộc chiến xâm lăng miền Nam.
