Mặc dù nhân loại đã bước vào năm 2008 khoảng 2 tuần, nhưng dư âm của biến cố Tam Sa xảy ra vào những ngày cuối tháng 12 năm 2007 vẫn còn tạo những chú ý đặc biệt trong dư luận ở trong và ngoài Việt Nam. Sự chú ý này không chỉ đến từ những lời kêu gọi mọi người cùng nhau tham gia biểu tình chống nhà cầm quyền Cộng sản Trung Quốc vào mỗi sáng Chủ Nhật ở Sài Gòn và Hà Nội từ các Bloger mà còn đến từ những phản ứng khác nhau của nhiều thành phần quần chúng như thanh niên sinh viên, trí thức, du sinh, người Việt tại hải ngoại và nhất là từ thái độ ẫm ờ của lãnh đạo Hà Nội, đối với sự xâm phạm chủ quyền Việt Nam trên các quần đảo Hoàng sa và Trường sa của lãnh đạo Bắc Kinh. Những phản ứng này ít thấy trong những năm trước đây; khi thanh niên sinh viên, trí thức và du sinh đã bắt đầu nhập cuộc xuống đường – bề nổi là biểu tình chống Trung Quốc – chìm bên trong là những bộc phát của các trăn trở về hiện tình đất nước. Thật vậy, nếu chỉ nhìn đơn giản về những cuộc tập trung qua hình ảnh cờ đỏ và áo thung đỏ mà thanh niên sinh viên hay du sinh mang theo trong các cuộc xuống đường, người ta sẽ không thấy hết lý do vì sao bây giờ giới trẻ tại Việt Nam mới có điều kiện nhập cuộc – tuy còn rất ít – để tìm ra lời giải cho những biến chuyển của tình hình Việt Nam trong những năm tháng trước mặt.
Năm 2007 là năm xảy ra nhiều biến cố có tầm ảnh hưởng lớn đến tương lai Việt Nam.
Đối với Hà Nội,
sự kiện Việt Nam được chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ Chức Mậu Dịch Thế Giới (9/1/2007) và được bầu vào làm thành viên không thường trực trong Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc (16/10/2007) là một bước ngoặc lớn sau 20 năm mở cửa, đổi mới của Hà Nội; nhưng chính bước ngoặc này đã đưa CSVN vào một thế trận mới là Hà Nội không còn có thể tự tung tự tác, về các hành xử của họ đối với dư luận như vài năm trước đây. Những phản ứng của họ đặc biệt là đối với các vấn đề dân sinh và dân chủ tại Việt Nam đã và đang bị sự cảnh báo gay gắt từ công luận thế giới.
Đối với phong trào dân chủ,
sự kiện Linh Mục Nguyễn Văn Lý, Luật sư Nguyễn Văn Đài, Luật sư Lê Thị Công Nhân và nhiều nhà đối kháng khác trong Khối 8406 bị Hà Nội khống chế bằng những phiên tòa phi pháp; nhưng chính những phiên tòa này lại lôi ngược thành phần lãnh đạo Hà Nội ra trước vành móng ngựa tại những cuộc luận tội quốc tế qua các chuyến công du ngoại quốc của họ và nhất là qua các cuộc vận động chính giới quốc tế của cộng đồng hải ngoại. Sự kiện Hạ Viện Hoa Kỳ thông qua Dự luật Nhân Quyền Việt Nam với tỷ số áp đảo vào tháng 9 năm 2007 vừa qua cũng như Tổng thống George W Bush đã chính thức gặp gỡ bốn nhà lãnh đạo của bốn tổ chức đấu tranh dân chủ cho Việt Nam tại Tòa Bạch Ốc vào ngày 29 tháng 5 năm 2007, trước khi gặp Nguyễn Minh Triết cho thấy đây không phải là những biến cố thời sự bình thường mà là kết quả của các nỗ lực vận động dân chủ cho Việt Nam trong nhiều năm qua.
Đối với quần chúng,
sự lan tỏa các cuộc biểu tình của dân oan khiếu kiện bên cạnh nạn tham ô nhũng lãm bộc phát, gây ảnh hưởng đến các vấn đề xã hội mà nghiêm trọng nhất là vụ sập cầu Cần Thơ tiếp theo vụ tham nhũng PM18, đã làm cho người dân càng lúc càng thấy rõ lãnh đạo Hà Nội là một tập đoàn bất xứng. Sự bất phục của người dân đối với chế độ đã có từ nhiều năm trước đây; nhưng chỉ phản ứng cục bộ hoặc biểu thị trên các phát biểu; nhưng qua những cuộc biểu tình tự phát về vụ Tam Sa vào tháng 12 vừa qua, đã đưa các phản ứng bất phục nói trên thành hành động cụ thể. Góp phần đáng kể để đẩy các phản ứng bất phục nói trên thành hành động, phải nói là nhờ vào các thành viên của những Blog. Các Blogger chính là những nhà truyền thông quần chúng vì đã chuyên chở thích ứng các tâm lý bất phục và chán ngán của người dân trong xã hội bị bưng bít và bao phủ những điều giả dối quá lâu.
Đương nhiên góp phần để tạo ra những chuyển biến của các thế trận nói trên, cộng đồng người Việt tỵ nạn tại hải ngoại đã tạo một chất xúc tác rất lớn. Chất xúc tác này không chỉ thuần túy trên mặt trận đấu tranh mà còn bao gồm các vận động về kinh tế, tài chánh, văn hóa kể cả những trực diện hoạt động và tiếp cận bằng con người với con người ngay tại Việt Nam. Chính vì vậy mà đòn bẩy để tạo ra những chuyển biến của cục diện Việt Nam hiện nay không còn giới hạn là ở trong hay là ở ngoài Việt Nam mà nó đã chan hòa lên cả hai nơi. Nghĩa là trận thế chống độc tài CSVN hiện nay phải được dung hợp trong thế liên hoàn để làm sao cả hai môi trường trong và ngoài Việt Nam cùng đồng loạt phản ứng, đồng loạt trực diện và đồng loạt tấn công. Muốn đẩy mạnh nỗ lực này, chúng ta cần phải sáng suốt để không bị rơi vào những phản ứng cục bộ, nhất là không để rơi vào những tranh cãi về những mục tiêu giả do chính CSVN tung ra.
Cộng sản Việt Nam đang tìm mọi cách ngăn chận thế trận liên hoàn nói trên bằng ba phản ứng: Thứ nhất là tiếp tục tăng cường việc kiểm soát mạng thông tin khi cho thiết lập cùng lúc 3 cơ quan kiểm soát thông tin về báo chí, truyền thông và Internet trong năm 2008. Thứ hai là dán nhãn khủng bố lên các tổ chức đấu tranh cho dân chủ Việt Nam với những vu cáo bịa đặt để đánh lừa dư luận. Thứ ba là tăng cường bộ máy công an trên hai mặt nhân sự và phương tiện để bủa vây khắp xã hội hầu ngăn chận mọi phản ứng bất phục của người dân. Cả ba phản ứng này không chỉ đi ngược lại nhu cầu mở cửa hiện nay của xã hội Việt Nam mà còn đi ngược lại tiến trình đổi mới do CSVN tung ra từ năm 1986. Đây là phản ứng đường cùng của một chế độ cực quyền đang đi vào giai đoạn cuối trào. Nhóm lãnh đạo Hà Nội đang cố dựa vào bộ máy công an để kiểm soát tình hình và duy trì quyền lực; nhưng họ đã không nhìn ra rằng tất cả những phương tiện trấn áp đều không thể nào khuất phục được lòng dân. Biến cố Tam Sa – tuy chỉ mới là khởi đầu – nhưng đã là nền tảng minh thị của sức bật từ lòng dân trong năm 2007.
Để từng bước tạo sức bật từ lòng dân, ngoài thế trận liên hoàn như đề cập bên trên, chúng ta cần vượt lên trên những phản ứng cục bộ để làm sao góp phần vào nỗ lực: công khai xuất hiện một cách ôn hòa, bất bạo động của mọi thành phần quần chúng, dưới mọi hình thức, ngay tại Việt Nam. Đây là hình thái phản kháng sẽ không chỉ vô hiệu ba phản ứng đối phó của CSVN hiện nay mà còn là một nhu cầu cần thiết để giúp người dân hành xử quyền công dân của mình chống lại những hành động khống chế phi pháp của CSVN và nhất là biểu thị quyền được tham gia vào các sinh hoạt xã hội chứ không phó mặt cho Hà Nội thao túng.
Trung Điền
Jan 10 2008
