Đảng Cộng sản Việt Nam chắc chắn không hề muốn có bối cảnh sinh hoạt đa nguyên tại Việt Nam. Do đó, không nên dựa vào bất cứ yếu tố nào từ phía đảng Cộng sản để tin hay không tin là họ chấp nhận bối cảnh này. Bối cảnh đa nguyên chỉ có thể có từ nỗ lực đấu tranh liên tục để một mặt gia tăng sức mạnh đấu tranh của các lực lượng dân tộc dân chủ, mặt khác làm suy yếu chế độ Hà Nội, tiếp tục đẩy lùi chế độ này, buộc họ phải từng bước tháo gỡ những biện pháp kiểm soát tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do đi lại,… Khi cán cân sức mạnh nghiêng hẳn về phía các lực lượng dân tộc dân chủ, bối cảnh sinh hoạt đa nguyên sẽ diễn ra, dù đảng Cộng sản muốn hay không muốn.

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?
Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.


