Hiền Vy, thông tín viên RFA 2009-01-09
Cô Phạm Thanh Nghiên bị công an bắt giam từ hôm 18-9-2008, khi lên tiếng phản đối việc Trung Quốc xâm chiến “Hoàng Sa và Trường Sa là của Việt Nam.
Việt Nam là một trong những quốc gia đã ký vào bản tuyên ngôn quốc tế Nhân quyền, nhưng những quyền căn bản của con người, như tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tự do hội họp vẫn chưa được tôn trọng tại đây.
Vào dịp kỷ niệm 60 năm bản tuyên ngôn quốc tế nhân quyền ra đời, một số dân biểu Hoa Kỳ đã viết thư cho Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng để can thiệp với chính quyền ViệtNam trả tự do cho những nhà dân chủ đang bị giam cầm, trong số đó có nhà báo tự do Nguyễn Văn Hải, tức blogger Điếu Cày và cô Phạm Thanh Nghiên
Phạm Thanh Nghiên bị bắt vào ngày 18 tháng 9 năm 2008 lúc đang toạ kháng tại nhà trước 2 khẩu hiệu là “Hoàng Sa và Trường Sa là của Việt Nam” và “Phản đối công hàm bán nước của Phạm Văn Đồng”.
Từ đó đến nay gia đình cô vẫn chưa được gặp cô và ngay cả luật sư Lê Trần Luật, là người đã được cô ký giấy ủy quyền bào chữa cho cô vẫn chưa được cơ quan an ninh cho gặp.
Đã hết thời hạn tạm giam
Vào ngày 7 tháng 1 năm 2009, khi thời hạn 4 tháng tạm giam cô Phạm Thanh Nghiên sắp chấm dứt, luật sư Lê Trần Luật đã đến Hải Phòng để xem xét sự việc. Từ Hải Phòng, ông đã cho thông tín viên Hiền Vy biết:
LS Lê Trần Luật: Cô Phạm Thanh Nghiên đã bị bắt và đang bị tạm giam tại thành phố Hải Phòng, cũng gần được 4 tháng rồi, tức là hết cái lệnh tạm giam cho nên tôi đến trực tiép với cơ quan điều tra an ninh của Hải Phòng để xem sự việc của cô Nghiên diễn biến như thế nào
Hiền Vy: Thưa luật sư, theo luật pháp của Việt Nam thì thời gian tạm giam kéo dài trong bao lâu?
LS Lê Trần Luật: Theo luật Việt Nam thì họ có thể gia hạn tạm giam lần thứ nhất là khoảng 4 tháng, và họ có thể gia hạn lần thứ hai, như vậy tổng công chung là tương đương khoảng 1 năm
Hiền Vy: Cô Phạm Thanh Nghiên bị bắt khi đang toạ kháng tại nhà với 2 khẩu hiệu “Hoàng Sa Trường Sa là của Việt Nam” và “Phản Đối Công Hàm của thủ tướng Phạm Văn Đồng” thì thưa, an ninh Việt Nam điều tra về việc gì mà phải cần nhiều thời gian như thế?
LS Lê Trần Luật: Tôi cũng đã đặt vấn đề này với cơ quan điều tra an ninh. Họ cho rằng cô Nghiên có thể đã liên kết, hoặc có một tổ chức nào đó chung với cô Nghiên làm việc này, chứ họ không tin rằng một mình cô Nghiên có thể toạ kháng tại nhà.
Họ nói với tôi rằng, họ đã nhiều lần khuyên bảo cô Nghiên, họ đã dùng rất nhiều biện pháp an ninh ví dụ như là đe doạ, thuyết phục… nhưng họ cho rằng cô ấy là người rất cứng đầu và đến lúc cần thiết thì họ phải bắt.
Ngoài ra, họ cho rằng có thể là có những vấn đề khác, liên quan đến việc chống lại chế độ và họ bảo rằng công việc điều tra của họ đang khá là phức tạp vì liên quan nhiều vấn đề. Do đó cần thiét phải gia hạn tạm giam cô Nghiên trong một thời gian 4 tháng tiếp theo.
Hiền Vy: Trước đó vài tháng cô Nghiên và nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa đã làm đơn xin được biểu tình, chiếu theo điều luật 69 của Hiến Pháp Việt Nam. Thưa việc làm này có liên quan gì đến việc cô Nghiên bị bắt giam không?
LS Lê Trần Luật: Việc cô Nghiên và nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa xin được biểu tình là hành động hoàn toàn không sai pháp luật. Họ đã có nộp đơn, tức là họ đã làm theo những thủ tục cần thiết mà pháp luật Việt Nam qui định.
Việc này tôi cho rằng không liên quan đến việc cô Nghiên bị bắt tạm giam, nhưng việc cô Nghiên và ông Nghĩa làm, đã gây khó chịu cho chính quyền Việt Nam. Lâu nay họ chưa bao giờ nghĩ rằng một ngày nào đó, có 2 công dân Việt Nam lại xin phép biểu tình.
Điều này gây cho họ sự khó chịu và tôi nghĩ, khó chịu là một trong những duyên cớ mà họ xét thấy cần thiết phải có một biện pháp nào đó với cô Nghiên. Còn mà nó có liên quan đến việc bắt tạm giam về tội chống nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa hay không, thì theo tôi nó không có liên quan
Hiền Vy: Thưa, hiện tại cô Nghiên và ông Nghĩa đã bị bắt giam, thì việc xin phép biểu tình diễn tiến tới đâu rồi, ạ?
LS Lê Trần Luật: Sau khi cô Nghiên có đơn xin biểu tình và bị từ chối thì chúng tôi có đơn khởi kiện ra tòa và tòa án đã từ chối với lý do là tòa không xử những vụ như vậy. Sau đó cô Nghiên và ông Nghĩa đã khiếu nại với ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc không cho phép biểu tình thì họ không trả lời.
Sau ngày cô Nghiên bị bắt, gia đình cô Nghiên có cung cấp cho tôi một giấy mời của thanh tra thành phố Hà Nội, mời cô Nghiên lên làm việc về vụ xin biểu tình. Nhưng đó là lúc cô Nghiên vừa bị bắt.
Rồi hôm qua, khi tôi quay trở lại nhà cô Nghiên thì tôi nhận được một công văn trả lời của ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội khẳng định rằng UBND thành phố Hà Nội không cho phép biểu tình là đúng.
Vấn đề được đặt ra là hiện nay 2 người này đang bị bắt giam nhưng cho mãi tới bây giờ thanh tra của thành phố Hà Nội mới có công văn trả lời rằng việc không cho biểu tình của chính quyền Hà Nội là rất đúng và 2 người này có quyền khiếu nại lần thứ 2, nhưng cả 2 người này hiện đang bị tạm giam.
Tuy nhiên tôi sẽ tiếp tục công việc này vì ông Nguyễn Xuân Nghĩa và cô Phạm thanh Nghiên đã có đơn yêu cầu văn phòng luật sư giúp cho họ. Tôi sẽ tiếp tục công việc khiếu nại cái công văn vừa trả lời vào ngày 29 tháng 12 năm 2008 của thanh tra thành phố Hà Nội.
Một thiếu nữ can trường
Hiền Vy: Là người được cô Phạm Thanh Nghiên ủy quyền để bênh vực cho cô ấy, thưa luật sư đã gặp cô Nghiên sau khi cô ấy bị bắt chưa ạ ?
LS Lê Trần Luật: Đây là lần thứ 3 tôi đến thành phố Hải Phòng và tôi vẫn chưa được gặp cô Phạm Thanh Nghiên. Họ đã nói với tôi là họ chính thức từ chối luật sư trong giai đoạn điều tra.
Tôi nói với họ, nếu từ chối tôi thì yêu cầu phải có văn bản của cơ quan an ninh. Họ đã hứa là thứ Sáu tuần này họ sẽ trả lời bắng văn bản, tuy nhiên, sau đó họ lại gọi điện cho tôi, quay lại cơ quan an ninh và họ trả lời rằng không có trả lời bằng văn bản.
Họ nói đây là vụ án an ninh quốc gia thì mặc nhiên tôi không được tham gia, cho nên không cần phải trả lời văn bản với tôi. Cho nên đến giờ này tôi vẫn chưa gặp được cô Nghiên
Hiền Vy: Thưa luật sư có gặp được người nhà của cô Nghiên không? Họ có chia sẻ gì với LS không?
LS Lê Trần Luật: Tôi gặp bà Lợi là mẹ của cô Nghiên và các bà chị của cô Nghiên, họ có báo cho tôi biết rằng cơ quan an ninh đến nhà, cầm theo một lá thư, bảo là thư của cô Nghiên viết từ trong trại giam ra.
Trong bức thư đó yêu cầu gia đình giao nộp cái hộ chiếu và cái điện thoại di động của cô Nghiên cho cơ quan an ninh nhưng mẹ và chị của cô Nghiên khẳng định đó không phải là chữ viết của cô Nghiên, nhưng sau đó 1 tuần thì mẹ cô Nghiên cũng đã đem cái hộ chiếu và điện thoại di động của cô Nghiên nộp cho cơ quan điều tra an ninh.
Hiền Vy: Tình trạng sức khỏe của cô Nghiên như thế nào? Thưa ông có được gia đình cô ấy chia sẻ gì không?
LS Lê Trần Luật: Cô Nghiên chỉ cao chừng 1 mét 42, và trước khi bị bắt thì nặng khoảng 32kg. Nhưng thông tin từ cơ quan an ninh là bây giờ cô ấy cân nặng khoảng chừng 30 hay 31 kí gì đó.
Vừa qua cô ấy ốm (bệnh) cơ quan an ninh đem thuốc vào thì cô ấy từ chối. Cô ấy chấp nhận bệnh tật chứ không uống thuốc từ cơ quan an ninh. Cô ấy là một người rất nhỏ con nhưng có một ý chí rất kiên cường. Khi bệnh vẫn từ chối, không uống thuốc của trại giam, của cơ quan an ninh
Hiền Vy: Thưa luật sư có muốn chia sẻ gì về trường hợp của cô Phạm thanh Nghiên với thính giả của đài Á Châu Tự Do không ạ?
LS Lê Trần Luật: Đây là một phụ nữ có ý chí kiên cường và trong tình trạng bị cô lập và bị tước đọat sự tự do như vậy thì rất mong công luận lên tiếng bảo vệ cô ấy để giúp cho cô ấy sớm có được quyền tự do để tiếp tục con đường đấu tranh cho dân chủ.
Hiền Vy: Xin cám ơn luật sư Lê Trần Luật.
