chuỗi cung ứng

Ảnh minh họa: Tàu cập cảng Hải Phòng

Khi chuỗi cung ứng trở thành chiến trường

Trong các cuộc chiến thương mại, hàng hóa hiếm khi đi theo đường thẳng. Chúng vòng vèo qua biên giới, đổi nhãn xuất xứ, thêm một vài công đoạn lắp ráp – và bỗng nhiên trở thành “sản phẩm của quốc gia khác.” Đó chính là nỗi ám ảnh mới của chính quyền Donald Trump trong nhiệm kỳ hai: Trung Quốc đang dùng Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam và Thái Lan, như những “van xả” để né chuỗi thuế quan ngày càng khắc nghiệt của Mỹ.

Tổng Bí thư ĐCSVN Tô Lâm đã hai lần điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề thuế quan. Ảnh: Reuters/ RFA edit

Cơ hội và thách thức nào cho Việt Nam trước mức thuế ông Trump đưa ra?

Câu hỏi đặt ra là làm cách nào xác định việc né tránh thuế thực sự xảy ra với từng món hàng cụ thể để áp thuế 40%.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp Việt Nam, do người Việt Nam làm chủ, có hàm lượng nội địa thấp, sử dụng nhiều nguyên liệu đầu vào nhập khẩu, ở đây chủ yếu từ Trung Quốc.

Tôm xuất khẩu của Việt Nam tại một siêu thị ở tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 03/04/2025. Ảnh: AP - Nam Y. Huh

Đối sách trước đòn thuế quan của Mỹ: Việt Nam trong thế khó

Chuyên gia Chu Thanh Tuấn [Đại học RMIT Việt Nam] nhấn mạnh, hệ quả không chỉ giới hạn ở các doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp, vì thuế quan nhắm vào hàng Việt Nam xuất đi Mỹ “có thể gây gián đoạn trên toàn bộ chuỗi cung ứng, làm tăng chi phí đầu vào và làm giảm nhu cầu trên nhiều lĩnh vực trong nước; ảnh hưởng dây chuyền tới các lĩnh vực trong nước như logistics, tài chính, đóng gói và tuân thủ quy chuẩn.”

Một nông dân ở Pecatonica, tiểu bang Illinois, Mỹ. Ảnh: Reuters

Tăng thuế đối với nông sản nhập từ Mỹ, Bắc Kinh đánh vào cử tri của Trump

Bắc Kinh nhắm vào giới nông gia Mỹ, một thành phần cử tri chủ chốt của Donald Trump. Mức thuế quan mới được áp dụng đối với các mặt hàng đậu nành, bắp, thịt gà,… cũng như than đá, khí hóa lỏng và xe tải hạng nhẹ. Mục tiêu là đánh vào nền kinh tế của những vùng đã bỏ phiếu cho Trump và gia tăng áp lực chính trị lên Washington.

Tổng Thống Joe Biden họp thượng đỉnh trực tuyến với lãnh đạo ASEAN hồi 2021. Ảnh: Reuters

Các vấn đề nổi cộm trước Thượng Đỉnh Mỹ – ASEAN

Hội Nghị Thượng Đỉnh Đặc Biệt giữa Hiệp Hội các Quốc Gia Đông Nam Á (ASEAN) và Hoa Kỳ diễn ra giữa hàng loạt các cú sốc về nguồn cung, chuyển đổi lãnh đạo và cuộc xâm lăng tàn bạo của Nga ở Ukraine.

Sau những trục trặc ban đầu do Trung Quốc và Campuchia “cản mũi kỳ đà,” cuối cùng thượng đỉnh đã được “chốt lại” và sẽ diễn ra trong hai ngày 12 và 13/5/2022 tại Washington DC.

Một chốt kiểm soát ở Hà Nội. Ảnh: AP

Việt Nam sống chung với đại dịch như thế nào?

Các phân tích đã chỉ ra chính sách cứng rắn nhằm tiêu diệt hoàn toàn Covid-19 đã không còn phù hợp. Bởi vậy, cần cách tiếp cận thích nghi hơn, vừa chống dịch vừa đáp ứng nhu cầu sống tự nhiên của con người, đặc biệt trong điều kiện đại dịch có thể còn kéo dài không chỉ làm cạn kiệt nguồn lực, quá tải y tế mà còn làm tổn hại sức khoẻ tinh thần của người dân. Chiến lược thích nghi lâu dài cho phép vượt qua nỗi ám ảnh bởi những con số ca nhiễm bệnh và tử vong hàng ngày và tránh được những biện pháp hành chính cực đoan. Mục đích cuối cùng, đối tượng thực sự của chính sách phòng chống dịch là nhu cầu sống bình thường của người dân chứ không chỉ là vấn đề dịch tễ.

Đã đến lúc thành lập “Bộ Tứ Bán dẫn”

Trong khi vấn đề hiện tại của Trung Quốc nằm ở chỗ không có khả năng sản xuất chip cao cấp, các công ty bán dẫn của họ đều có thể đi tắt đón đầu thông qua việc chuyển giao công nghệ, bao gồm thuê chuyên gia từ nước ngoài và chuyển giao công nghệ bắt buộc – hoặc thậm chí là “đánh cắp.” Các công ty Trung Quốc đang “săn trộm” tất cả công nghệ và nhân tài sẵn có cùng với toàn bộ lĩnh vực thiết kế và sản xuất vi mạch – từ khắp nơi trên thế giới.