Mỹ-Israel tấn công Iran

Ảnh minh họa: Chloe Cushman/ The Economist

Binyamin Netanyahu đang là người hưởng lợi lớn nhất từ cuộc chiến Iran

Trong những ngày đầu đầy bất định này, một kẻ thắng cuộc sớm đã lộ diện: Israel. Chiến dịch tại Iran dựa vào hỏa lực của Mỹ, nhưng ở một mức độ đáng ngạc nhiên, nó lại được định hình bởi các học thuyết chiến tranh của Israel. Các quy tắc để chiến thắng của Israel có thể tóm gọn là: Tấn công không cảnh báo, sử dụng vũ lực áp đảo và không ngần ngại tiêu diệt hàng ngũ lãnh đạo của đối phương.

Xe chạy trên đường cao tốc khi những cột khói bốc lên sau một cuộc tấn công ở Tehran vào ngày 5/3/2026. Ảnh minh họa: Atta Kenare/ AFP via Getty Images

Chiến tranh Iran: Sao Nga lạnh lùng vậy?

Iran đang hết sức cô độc khi những “đồng minh” chí cốt, đặc biệt là hai ông lớn Nga và Trung Quốc, đều ngoảnh mặt làm ngơ, mặc cho Tehran tự xoay xở. Trang báo này đã bàn tới vai trò của Trung Quốc, nay xin đề cập tới Nga mà thái độ hiện nay có phần giống với Liên Xô trong xung đột Việt Nam và Trung Quốc trước đây, cũng là một điềm báo về số phận của Cuba trong những ngày tới.

Ngoại trưởng Vương Nghị của Trung Quốc (phải) gặp người đồng nhiệm của Iran, Mohammad Javad Zarif, tại Bắc Kinh hôm 31/12/2019. Ảnh minh họa: Noel Celis/ Pool/ Getty Images

Máu lửa đỏ trời Trung Đông: Bắc Kinh… ‘bất động’

Thế giới đã chứng kiến Trung Quốc bất lực khi Maduro bị bắt; giờ lại thấy điều tương tự khi Khamenei bị “tiêu diệt.” Với những nước nhỏ nằm trong quỹ đạo Bắc Kinh, Trung Quốc, rốt cuộc, chỉ là “hổ giấy” – một cường quốc sẵn sàng thu lợi từ khai thác tài nguyên và chiến thuật ngoại giao bẫy nợ, nhưng không đủ năng lực hoặc ý chí triển khai sức mạnh để bảo vệ đồng minh.

Khói lửa vẫn tiếp tục bốc lên ở các vị trí bị không kích tại thủ đô Tehran, Iran, hôm 3/3/2026, Ảnh minh họa: Majid Saeedi/ Getty Images

Về đâu Iran?

Nhiều người tin rằng, Mỹ và Israel ra tay là để xóa bỏ chế độ thần quyền độc tài, đem lại tự do dân chủ cho xứ Ngàn Lẻ Một Đêm, đồng thời cảnh tỉnh các chế độ chuyên chế khác ở Nga, Trung Quốc, Cu Ba, Bắc Hàn, Việt Nam… Nhưng những diễn biến thực tế, cùng với tính toán chiến lược của các bên, dường như cho thấy một bức tranh khác. Và câu hỏi “Iran sẽ về đâu sau cuộc chiến này” vẫn chưa có lời đáp.

Eo biển Hormuz. Ảnh: CBC News

Iran đang rơi vào tình huống “tiến thoái lưỡng nan”

Đối với một nhà nước xây dựng tính chính danh trên huyền thoại kháng chiến chống Mỹ và Israel, việc không trả thù được người giáo chủ bị sát hại là điều gần như không thể tưởng tượng. Nhưng trả thù như thế nào lại lại là câu hỏi khiến Iran rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.