Ngoại Trưởng Hoa Kỳ liên kết nhân quyền với sự thịnh vượng
Có thể Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton đã thất vọng về nỗ lực thúc đẩy để các quốc gia Đông Nam Á có sự đồng thuận về những tranh chấp về hải phận tại Biển Đông, nhưng điều đó không có nghiã là chuyến đi vừa qua của Bà không mang lại kết quả nào cả. Trong thời gian ngắn ở Hà Nội, bà Clinton đã gửi ra một thông điệp đặc biệt quan trọng liên quan đến nhân quyền.
“Tôi biết là có một số người lập luận rằng để phát triển kinh tế thì phải đặt ưu tiên cho việc tăng trưởng kinh tế và sau đó mới xét đến cải cách chính trị và dân chủ, tuy nhiên đó chỉ là một cách nhìn thiển cận”, bà Clinton phát biểu sau cuộc gặp gỡ với đồng nhiệm Việt Nam. Giới chức trách nhiệm Hoa Kỳ cho biết là trong cuộc gặp gỡ riêng với Bộ Trưởng Ngoại Giao Phạm Bình Minh bà Clinton đã nêu một số trường hợp các blogger và các nhà hoạt động dân chủ bị bắt giam trong những năm gần đây vì đã chống đối ôn hoà. Những nhận định của Bà Ngoại Trưởng lập lại khiá cạnh ít được nói đến nhưng quan trọng và có tiềm năng hữu hiệu về chiến lược bước ngoặt trở lại Á châu của chính quyền Obama. Bà Clinton đã liên tục áp lực Hà Nội cải thiện hồ sơ nhân quyền. Chính quyền độc tài Việt Nam dễ bị áp lực trên điểm này vì họ ngày càng muốn tạo quan hệ gần gũi hơn với Hoa Kỳ để đối trọng với ảnh hưởng của Trung Quốc.
Hà Nội đã đi giật lùi trong lãnh vực nhân quyền mặc dầu đã có một chút tiến bộ giới hạn về tự do tôn giáo vào giữa thập niên vừa qua. Thí dụ nổi bật nhất là vụ bắt giam công dân Hoa Kỳ là Ts. Nguyễn Quốc Quân hồi Tháng 4 với cáo buộc liên quan đến hoạt động cổ võ dân chủ một cách ôn hoà. Người ta tin là bà Clinton đã nêu trường hợp của Ts. Quân nhưng tiếc là Bà đã không làm việc đó một cách công khai. Trước đó thì đã xẩy ra nhiều vụ bắt bớ các blogger – nhiều người trong số đó đã đòi hỏi Hà Nội phải có thái độ cứng rắn hơn đối với Trung Quốc liên quan đến những tranh chấp trên Biển Đông – là một phần của chính sách đàn áp những nhà bất đồng chính kiến trên mạng đã kéo dài.
Bà Clinton cũng đã giúp nối kết vấn đề nhân quyền với việc phát triển kinh tế. Và không phải là nói suông. Trước đây Hà Nội đã ngăn chặn người dân truy cập những mạng xã hội như Facebook và Twitter. Bây giờ chế độ lại dự định áp dụng một dự luật về kiểm soát internet rất gay gắt bắt buộc những cơ quan cung cấp dịch vụ internet phải ngăn chặn những bài viết tiếng Việt mà Hà Nội cho là có nội dung chống đối, bất chấp cơ quan này được đặt ở đâu.
Trong khi đó Việt Nam cần phải có những cải tổ lớn lao trong nước để thúc đẩy phát triển, mà hiện nay ở mức 4,4% vẫn thua kém các quốc gia Á Châu khác. Thử thách bao gồm việc tư hữu hoá những cơ sở kinh doanh lớn do nhà nước làm chủ, khuyến khích gia tăng đầu tư ngoại quốc, và cổ võ gia tăng kinh doanh tư nhân ở trong nước. Những cải tổ này sẽ được hỗ trợ bởi những quyền tự do và những định chế pháp luật mà nhà cầm quyền Hà Nội đang phá hủy qua việc đàn áp những người bất đồng quan điểm chính trị. Phát triển một nền kinh tế lành mạnh sẽ giúp Việt Nam trở thành một đồng minh vững chắc hơn của Hoa Kỳ ở trong vùng.
Một bài phát biểu thì không thể làm cho Đảng Cộng Sản Việt Nam thay đổi. Cũng cần ghi nhận là quan điểm về nhân quyền ở Á Châu của chính quyền Obama không phải luôn mạnh mẽ và hữu hiệu. Tuy nhiên, ở Việt Nam, bà Clinton đã nói điều phải nói. Một cách để thúc đẩy là tiếp tục áp lực Hà Nội, thường xuyên và công khai, phải trả tự do cho các nhà dân chủ như Ts. Quân và xét lại việc tiến hành luật kiểm soát internet.
Việt Thi – BBT-WebVT chuyển ngữ
