Việc bắt bớ các nhà đấu tranh ôn hòa cho thấy Việt Nam gia tăng đàn áp các tiếng nói đối lập
(New York, 19/08/2009) – Hôm nay Tổ chức Giám sát Nhân quyền (HRW) nói rằng Việt Nam nên trả tự do ngay cho sáu nhà đấu tranh dân chủ ôn hòa hiện đang phải đối mặt với cáo buộc xâm phạm an ninh quốc gia, bởi vì như vậy là đi ngược lại với các điều luật mà Việt Nam đã cam kết với quốc tế là bảo đảm quyền tự do bảy tỏ chính kiến.
Sáu nhà đấu tranh đã bị bắt trong một đợt ruồng bố bắt đầu vào tháng 9 năm ngoái, bao gồm nhà văn nổi tiếng 60 tuổi, Nguyễn Xuân Nghĩa. Ông đã từng lãnh giải Hellman/Hammett trong năm 2008, là một đồng sáng lập viên của Khối 8406 và đồng thời cũng là thành viên của ban biên tập của tờ báo chui, tờ Tổ Quốc.
Theo bản kết luận điều tra của Bộ Công An đề ngày 17/05/2009 thì các vị này bị cáo buộc tội phân phát tài liệu, treo biểu ngữ trên cầu, viết thơ và báo, và phát tán các bài viết trên internet kêu gọi dân chủ, nhân quyền và đa nguyên đa đảng.
Theo bản cáo trạng ngày 3 tháng 7, cả sáu người đều bị truy tố tội tuyên truyền chống nhà nước CHXHCN Việt Nam chiếu theo Điều 88 của Bộ Luật hình sự và có thể bị phạt đến 12 năm tù.
Ông Brad Adam, Giám đốc phân bộ Á Châu của HRW nói rằng “Không cần hỏi thì cũng biết rằng tội duy nhất của các vị này là đấu tranh một cách ôn hòa vì một thể chế chính trị đa nguyên và nhân quyền. Họ phải được trả tự do ngay lập tức”.
Theo bản kết luận điều tra của công an, nhóm này đã treo biểu ngữ trên cầu vượt ở Hải Phòng và Hải Dương vào tháng 8 năm 2008, hoạch định và tổ chức biểu tình chống Trung Quốc vào năm 2007 và dịp Olympic Bắc Kinh vào năm 2008. Hơn nữa, bản kết luận còn nói rằng sáu vị đã thường xuyên gặp gỡ để trao đổi ý kiến, duy trì quan hệ với các nhà đấu tranh dân chủ trong và ngoài nước, và cung cấp thông tin cho báo đài ở hải ngoại.
Ông Adam còn nói “Kể từ khi nào thì việc viết thơ, treo biểu ngữ trên cầu kêu gọi dân chủ là xâm phạm an ninh quốc gia? Một lần nữa chính phủ Việt Nam xem việc bày tỏ ý kiến là một tội hình sự. Việt Nam cần phải chấm dứt nhốt tù người dân chỉ vì khác chính kiến”.
Cho rằng ông Nghĩa như là thủ lãnh của nhóm, bản kết luận điều tra kể tội ông đã viết tất cả 57 bài kể từ năm 2007 cho đến khi ông bị bắt năm ngoái, bao gồm thơ văn, các mẫu truyện ngắn, và bài viết mà tất cả đều nhắm vào việc “hạ bệ Đảng CSVN, bôi nhọ hình ảnh đất nước, vu cáo và nói xấu các vị lãnh đạo nhà nước, đòi hỏi một thể chế đa nguyên đa đảng,… xúi giục và lôi kéo người dân chống đối nhà nước”.
Năm vị còn lại trong nhóm cũng sẽ bị xử cùng với ông Nghĩa là các nhà đấu tranh kỳ cựu Nguyễn Văn Tính năm nay 67 tuổi; thủ lãnh dân oan khiếu kiện Nguyễn Kim Nhàn và Nguyễn Văn Túc; sinh viên Ngô Quỳnh 25 tuổi và kỹ sư Nguyễn Mạnh Sơn 60 tuổi.
Ngoài ra còn có bốn vị khác bị bắt hồi tháng 9 năm ngoái mà chưa đưa ra xử, và hiện bị giam tại nhà tù Thanh Liệt B-14. Đó là cô Phạm Thanh Nghiên, thầy giáo Vũ Hùng, nhà thơ Trần Đức Thạch và kỹ sư Phạm Văn Trội.
Ngoài mười người bị bắt vào tháng 9 năm ngoái, còn có tối thiểu thêm bảy người đã bị bắt mới đây trong một đợt bố ráp bắt đầu từ tháng 5 năm nay.
Những vị khác rất có thể bị bắt vì nghi có liên quan đến nhóm của ông Nghĩa, bao gồm nhà đấu tranh kỳ cựu Nguyễn Thanh Giang, Vũ Cao Quận và Linh Mục Phan Văn Lợi. Tên tuổi của họ được bản kết luận điều tra nhắc đến và yêu cầu các cơ quan chức năng tiếp tục điều tra làm rõ.
Theo như các hồ sơ trong quá khứ thì các phiên xử sắp tới đây sẽ được định đoạt sẵn và đương nhiên là vi phạm các tiêu chuẩn quốc tế về xét xử công bằng. Các tòa án ở Việt Nam thiếu tính độc lập và xét xử vô lối. Các nhà báo nước ngoài, các nhà ngoại giao và các nhà quan sát quốc tế đều không được phép tham dự phiên tòa xử các nhà đấu tranh và các bị can này luôn gặp khó khăn trong việc tiếp cận với đại diện pháp lý của mình.
Ông Adam còn nói “cộng đồng tài trợ quốc tế cần phải đặt vấn đề trực tiếp với chính phủ Việt Nam và phải mạnh mẽ lên án các hành vi đàn áp này. Tôn trọng các quyền căn bản và các quyền tự do phải đi đôi với bất kỳ chiến lược phát triển kinh tế nào”.
Mới đây tại Điện Quốc Liên ở Genève, trước Hội đồng Nhân quyền LHQ (UN Human Rights Council – HRC), chính phủ Việt Nam đã nhiều lần từ chối các đề nghị bãi bỏ hoặc sửa đổi các điều khoản của bộ luật hình sự như Điều 88, là một điều luật cho phép hình sự hóa các hành động đấu tranh ôn hòa. Vào tháng 9 này, Hội đồng Nhân quyền LHQ sẽ cho phổ biến bản “Kiểm điểm Thường kỳ Toàn diện” 4 năm một lần đối với 192 quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam.
Chính phủ Việt Nam đã trình bày là bác bỏ các kiến nghị chính mà Hội đồng Nhân quyền LHQ đưa ra để tháo bỏ các hạn chế đối với quyền tự do diễn đạt ý kiến và quyền lập hội, báo chí tư nhân và bảo vệ nhân quyền.
Ông Adam nói rằng “Thay vì hợp tác với LHQ để làm luật và thực thi theo tiêu chuẩn quốc tế, thì chính phủ VN tiếp tục sử dụng luật pháp của họ để trấn áp các tiếng nói chỉ trích chính phủ. Ngay cả khi họ bị các thành viên chất vấn tại Hội đồng Nhân quyền LHQ, họ vẫn không chịu tiếp nhận các kiến nghị đòi cải thiện hồ sơ nhân quyền”.
Theo hiến pháp Việt Nam, và theo Công Ước Quốc Tế Về Quyền Dân Sự và Chính Trị, mà Việt Nam là một thành viên, thì nhà nước Việt Nam phải tôn trọng quyền bày tỏ ý kiến, niềm tin và quan điểm.
Lê Minh phỏng dịch
