Câu hỏi của người đàn anh, về trách nhiệm cá nhân của tôi và anh, trong việc cái bệnh viện mà chúng tôi từng làm việc tại đó, từng yêu mến nó, từng coi nó như ngôi nhà của mình, đi xuống, làm cho tôi suy nghĩ mãi.
Tôi nhớ Pa-ven Coóc-Sa-Ghin trong “Thép đã tôi thế đấy.” Khi được hỏi, tại sao anh ấy lại xin vô đảng. Pa-ven đã trả lời: Anh ấy vô đảng để đảng có nhiều người tốt hơn. Có lẽ người đàn anh của tôi muốn nói đến trách nhiệm của tôi theo hướng đó.
Nếu hồi đó, tôi không quyết định nghỉ việc tại bệnh viện, cứ tiếp tục làm tại đó, tìm cơ hội lên chức, thu nạp quyền lực… thì tôi có thể làm cho cái bệnh viện đó tốt hơn không? Còn nhớ, khi cô điều dưỡng, hình như là phụ trách công đoàn của khoa, nói tôi ký đơn xin gia nhập công đoàn, tôi hỏi cô ấy: “Gia nhập công đoàn để làm gì?” Cô ấy nói, rằng để công đoàn giới thiệu tôi vô đảng. Tôi lại hỏi cô, rằng theo cô thì tôi vô đảng để làm gì? Cô không trả lời câu hỏi ấy.
Sau khi tôi nghỉ việc ít năm, nghe nói khoa cũ của tôi dự kiến tách ra thành 2 khoa, khoa sọ não và khoa cột sống. Một bác sĩ nói với tôi, rằng nếu tôi đừng nghỉ, thì bây giờ “thơm” quá rồi. Tôi thầm nghĩ, vậy là mình chưa “thơm”? Cho dù lúc đó, tất cả những gì ấp ủ 7 năm sau khi học tại Mỹ về mà không thể thực hiện được trong bệnh viện, tôi đã thực hiện được trong vòng 2 năm, chỉ với nguồn lực cá nhân ít ỏi.
Thời điểm đó, tôi cũng đã hỗ trợ huấn luyện cho một số bác sĩ thực hiện những điều mình đã làm được. Khi đó, tôi cũng đã trở thành thành viên huấn luyện (faculty member) của AO, một tổ chức huấn luyện y khoa quốc tế, hỗ trợ đào tạo và huấn luyện những kỹ thuật y khoa tiên tiến cho cả thế giới (tôi thuộc vùng Đông và Đông Nam Á).
Giả sử như hồi đó, tôi “xăm mình” vô đảng, thì liệu đảng sẽ có thêm người tốt, hay ngược lại? Khái niệm “thơm” như một bác sĩ nói, là khái niệm phổ biến hiện nay. Giả sử tôi không bị tha hóa, thì tôi có đủ sức chống chọi lại với những khái niệm kiểu như khái niệm “thơm” nói trên? Giả sử tôi không nghỉ việc, và trở thành trưởng khoa cột sống, tôi có thể thực hiện được các kỹ thuật mà mình ấp ủ không? Hay sẽ dính đến các cuộc đấu thầu và vô tù? Giả sử, sau khi tôi trở thành trưởng khoa cột sống của cái bệnh viện hàng đầu đó, tôi được mời vô làm thành viên huấn luyện của AO, thì tôi sẽ huấn luyện cái gì cho các bác sĩ Hong Kong, Đài Loan, và các bác sĩ Đông Nam Á. Và khi đó, người ta sẽ nhìn thấy một Việt Nam như thế nào qua những gì tôi thể hiện.
Đấy là chưa kể, tôi sẽ phải dành thời gian cho những chương trình bồi dưỡng lý tưởng, những cuộc đấu đá phe nhóm, những tấm bằng trung cấp hay cao cấp chính trị, trung cấp hay cao cấp quản lý nhà nước… những cuộc nhậu liên tu bất tận với các thể loại thầy dạy các loại môn, mà bằng cấp của nó phục vụ cho mục đích thăng tiến?
Nhưng mà đó chỉ là giả sử thôi. Tôi hoàn toàn không có ảo tưởng rằng mình có đủ sức mạnh để có thể làm thay đổi được hệ thống. Tôi cũng không đủ dũng khí để thử. Nhưng cũng có một số người thử mà tôi biết. Đó là một số người tự ra ứng cử trong các cuộc bầu cử. Nhưng dũng khí có giúp được họ không?
Đúng là có một sự lấn cấn giữa trách nhiệm cá nhân với điều kiện và môi trường để chúng ta có thể thể hiện trách nhiệm của mình với những gì mình yêu quí.
BS Võ Xuân Sơn
Nguồn: FB Xuân Sơn Võ