Ủy Ban Công Lý và Hoà Bình Việt Nam
6 bis Tôn Đức Thắng, P. Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
ĐT: (08) 36007651 | Email: clhbvn@gmail.com
Toà Giám Mục Hải Phòng
Số 46 Hoàng Văn Thụ, Q. Hồng Bàng, TP Hải Phòng
ĐT: (031) 3745387 | Email:admin@gphaiphong.org
Số 01/13 HP-CLHB
Ngày 29 tháng 3 năm 2013
Kính gửi: Tòa án Nhân dân thành phố Hải Phòng
Ngày 28 tháng 3 năm 2013, sau khi nhận được đơn thông báo lịch xét xử và lời kêu cứu của đại diện gia đình ông Đoàn Văn Vươn, chúng tôi cảm thấy thật thiếu sót nếu không cùng với công luận gửi văn thư này lên quý vị về phiên tòa lịch sử này.
Vụ án rất dài với nhiều tình tiết phức tạp mà người ta dễ dàng đã đọc được khắp nơi trên các phương tiện thông tin đại chúng, có nội dung đơn giản là người nông dân Đoàn Văn Vươn, sau khi không được giải quyết khiếu nại chính đáng của chính quyền các cấp, đã cùng với người thân, chống lại việc cưỡng chế phi pháp của chính quyền địa phương để giữ thành quả quai đê lấn biển lập đầm nuôi hải sản hàng chục năm trời bằng mồ hôi xương máu và cả tính mạng của người thân, theo lời mời gọi của nhà nước khuyến khích nông dân khai hoang lập điền.
Mặc dầu dư luận Việt Nam và quốc tế, trong đó có nhiều lãnh đạo cao cấp của Việt Nam, cảm thông sâu sắc và bênh vực hành vi công lý của anh em ông Vươn, đồng thời lên án các việc bạo quyền của chính quyền huyện Tiên Lãng và xã Vinh Quang, đã áp dụng sai pháp luật, cưỡng chế sai thẩm quyền, điều động sai nhân sự, nhằm chiếm đoạt đất đai hợp pháp của nông dân được pháp luật bảo hộ. Điều mà chính Thủ tướng Chính phủ, trong cuộc họp với nhiều cơ quan ban ngành vào ngày 10/2/2012 về vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng, đã dứt khoát khẳng định: “Do quyết định thu hồi đất không đúng với quy định của pháp luật đất đai nên quyết định cưỡng chế thu hồi đất cũng không đúng pháp luật. Mặt khác, việc tổ chức cưỡng chế thu hồi đất của UBND huyện Tiên Lãng cũng có nhiều thiếu sót, sai phạm.”
Ấy vậy mà, công an thành phố Hải Phòng đã khởi tố vụ án, bắt giam hoặc cấm đi khỏi nơi cư trú đối với anh em nhà ông Vươn để tiến hành điều tra. Ngày 4/01/2013, Viện kiểm sát thành phố Hải Phòng đã có bản cáo trạng nặng nề truy tố anh em nhà ông Vươn. Đặc biệt vào ngày 18/3/2013, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng đã ra quyết định số 407/2013/HSST-QĐ đưa vụ án ông Vươn ra xét xử. Theo quyết định này thì bốn người trong gia đình ông Vươn gồm: ông Đoàn Văn Vươn, ông Đoàn Văn Quý, ông Đoàn Văn Sịnh, ông Đoàn Văn Vệ bị Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng truy tố về “tội giết người” theo điểm d, khoản 1, Điều 93 Bộ luật Hình sự, sẽ bị xử từ ngày 2/4 – 5/4/2013 tại Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng. Còn bà Phạm Thị Báu, bà Nguyễn Thị Thương bị Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng truy tố về tội “chống người thi hành công vụ” theo điểm d, khoản 2, Điều 257 Bộ luật Hình sự, sẽ bị xử từ ngày 8/4 – 10/4/2013 tại Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.
Lần này công luận đã thấy có một dòng họ bị tù đày vì chống lại những hành vi bất chính, một dòng họ bị khởi tố, truy tố và xét xử vì chính sách pháp luật đất đai bất cập, nhất là vì hành động sai trái có hệ thống của chính quyền địa phương, và liệu công luận có phải chứng kiến dòng họ đó bị án tử vì sự thật. Sự thật của những người nông dân chất phác bị đẩy đến bước đường cùng, nên tưởng rằng có thể tự sức chống lại hành vi sai pháp luật của người khác để gìn giữ phần đất mà họ đã rưới mồ hôi xương máu trên đó ròng rã 20 năm trường.
Liệu người ta có thể chấp nhận một bản án sẽ được tuyên dựa trên một bản cáo trạng không tôn trọng thực tế, thiếu lý luận pháp lý và bất chấp công luận? Chúng tôi đề xuất Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng cũng như những nhà hữu trách, để cho công lý lên tiếng, lấy dân làm gốc, để bảo vệ dân.
Theo đó, cần thiết phải trả tự do cho anh em nhà ông Vươn vì họ không phạm “tội giết người” theo điểm d, khoản 1, Điều 93 Bộ luật hình sự hoặc tội “chống người thi hành công vụ” theo điểm d, khoản 2, Điều 257 Bộ luật hình sự. Bởi lẽ, như đã nói ở trên, theo kết luận điều tra của cơ quan Chính phủ thì do quyết định thu hồi đất không đúng với quy định của pháp luật, nên quyết định cưỡng chế thu hồi đất cũng vi phạm phạm pháp luật, đồng thời việc cưỡng chế dưới sự lãnh đạo và điều động của những lãnh đạo huyện Tiên Lãng cũng vi phạm nghiêm trọng pháp luật – lạm dụng chức vụ và quyền hạn, gây thiệt hại cho tài sản và lợi ích hợp pháp của công dân, buộc chính quyền huyện Tiên Lãng phải bồi thường cho gia đình ông Đoàn Văn Vươn và thực tế đã được thi hành.
Như vậy, việc cưỡng chế của chính quyền huyện Tiên Lãng là hành vi vi phạm pháp luật, nên tự bản chất nó không còn là “thi hành công vụ”. Mà lực lượng cưỡng chế đã được điều động gồm các đối tượng có tổ chức, có vũ trang để xâm phạm lợi ích hợp pháp của công dân, có tính chất nghiêm trọng, lạm dụng chức vụ và quyền hạn, nên việc chuẩn bị của anh em ông Vươn trong việc cài chất nổ đơn giản quanh vườn và sử dụng súng hoa cải là một hành động phòng vệ chính đáng (theo khoản 1 điều 15 Bộ luật hình sự) trước các đối tượng được trang bị vũ trang xâm phạm lợi ích hợp pháp của công dân. Dĩ nhiên, việc phòng vệ này được xem là không vượt quá giới hạn vì thực tế đã không gây hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng của các đối tượng xâm phạm.
Rõ ràng là ông Đoàn Văn Vươn và gia đình vì bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân và gia đình nên đã phòng vệ chính đáng trước các đối tượng đã vi phạm pháp luật xâm hại đến lợi ích hợp pháp của công dân, và hành vi phòng vệ chính đáng là không có tội. Họ phải được trả tự do và bồi thường thiệt hại thỏa đáng.
Chúng tôi đề nghị Tòa án Nhân dân thành phố Hải Phòng, với tư cách là cơ quan duy nhất có quyền xét xử độc lập với các cơ quan nhà nước khác, làm việc khách quan theo như tinh thần sửa đổi Hiến pháp mà Việt Nam đang nổ lực hoàn thiện. Trong mọi trường hợp, chỉ nhân danh công lý và bảo vệ ích lợi hợp pháp của người dân.
Trân trọng cám ơn!
Giuse Vũ Văn Thiên
Giám mục Giáo phận Hải Phòng
Phaolô Nguyễn Thái Hợp
Giám mục Giáo phận Vinh
Chủ tịch Ủy ban Công lý và Hòa bình
Nơi nhận: – Như trên;
– Chủ Tịch Nước Việt Nam;
– Văn Phòng Thủ Tướng Chính Phủ Việt Nam;
– Ban Tôn giáo Chính Phủ Việt Nam;
– Hội Đồng Giám Mục Việt Nam (để kính tường)
– Gia đình ông Đoàn Văn Vươn;
– Lưu văn phòng.
