Amy Kazmin, Financial Times, 01/6/08.
Phan Lưu Quỳnh lược dịch
Cộng đồng các doanh nghiệp nước ngoài đang cảnh báo rằng nạn lạm phát gia tăng nhanh chóng, tình hình lao động bất an và một thị trường địa ốc sôi sục có thể làm xói mòn đi sức lôi cuốn của quốc gia do cộng sản cai trị này như một nơi đến để đầu tư.
Trong một buổi họp thường niên giữa giới thẩm quyền Việt Nam và các thành viên của cộng đồng các doanh nghiệp nước ngoài vào hôm Thứ Hai, ông Michael Pease, chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam kêu gọi Hà Nội hãy hành động nhanh chóng để hồi phục lại sự ổn định của nền kinh tế toàn thể.
Buổi họp này xảy ra chỉ vài ngày sau khi có những tin tức về tỷ lệ lạm phát đã dâng lên 25.2% trong tháng Năm, là mức cao nhất kể từ năm 1992, bị thúc đẩy vì sự tăng vọt của giá cả thực phẩm, vật liệu xây dựng và tiền mướn nhà cửa.
“Thành công của Việt Nam trong việc thu hút đầu tư nước ngoài phần lớn là dựa trên sự mong muốn có một nền kinh tế và chính trị ổn định”, ông Pease, tổng giám đốc công ty Ford tại Việt Nam, phát biểu trong buổi họp.
Bây giờ Hà Nội cần phải có “hành động khẩn cấp và dứt khoát” để ngăn chặn một thị trường địa ốc đang sôi sục có nhiều rủi ro “không những chỉ đe doạ ngành tài chánh mà còn làm suy yếu đi sự cạnh tranh lâu dài khi Việt Nam bị các quốc gia láng giềng tranh đua để thu hút đầu tư nước ngoài”.
Mức lương bổng gia tăng cũng là “một mối lo ngại quan trọng cho các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang làm ăn ở Việt Nam”, và tình hình lao động bất ổn có liên quan trực tiếp đến các khó khăn của nền kinh tế toàn thể.
Từ khi gia nhập Tổ chức Mậu dịch Quốc tế (WTO) hồi tháng Giêng năm 2007, Việt Nam trở thành một thỏi nam châm cho giới đầu tư nước ngoài, bị thu hút bởi mức tăng trưởng nhanh chóng –trung bình 7.5 phần trăm một năm trong suốt thập niên qua– và một dân số trẻ trung đầy hăng hái.
Giữa tháng Giêng và tháng Năm, nhà cầm quyền Việt Nam nói rằng họ nhận được 15.3 tỷ Mỹ kim cam kết đầu tư từ nước ngoài, hơn gấp đôi con số cùng thời kỳ năm ngoái. Năm 2007 tổng số nguồn vốn nước ngoài đổ vào khoảng 15 tỷ đô la, đến từ đầu tư trực tiếp ngoại quốc, các danh mục đầu tư và kiều hối gởi về từ người Việt hải ngoại.
Nhưng các nhà kinh tế cho rằng sự tràn ngập của ngoại hối đã gây ra hậu quả làm đảo lộn sự ổn định có thể cản trở việc đầu tư, vì làm mức tín dụng tăng lên quá đáng, khiến lạm phát càng tăng cao hơn.
Giá tiêu thụ gia tăng nhanh chóng –đặc biệt là thực phẩm– đã gây ra thêm nhiều các cuộc đình công, đôi khi bạo động, vì giới công nhân thấy rằng họ không thể nào tiếp tục có đủ chi phí cho đời sống và đòi hỏi một mức lương cao hơn. Hà Nội nói rằng ngăn chặn lạm phát là ưu tiên hàng đầu của họ, nhưng các nỗ lực để ổn định nền kinh tế bằng cách gia tăng lãi xuất vẫn chưa có tác động gì nhiều.
Ông Pease nhìn nhận rằng giới công nhân “có mối quan tâm chính đáng về khả năng mua bán đang đi xuống với mức lương của họ”, nhưng nói rằng nhà nước nên tích cực hơn để ngăn ngừa hoặc giải quyết các vụ đình công bằng cách “giúp đỡ để có một sự thông hiểu tốt hơn giữa các công nhân và ban giám đốc của các xí nghiệp (đầu tư nước ngoài).
Ông cũng gọi tham nhũng là “một trong những thử thách lớn nhất cho sự tiến triển của Việt Nam”, và thúc giục nhà nước nên bảo vệ chứ đừng trừng phạt những người lên tiếng tố cáo và các ký giả điều tra các trường hợp tham nhũng.
Hồi tháng trước nhà cầm quyền Việt Nam lại bắt giữ hai nhà báo là những người đã vạch trần một vụ xì-căng-đan có dính dáng đến nhiều cán bộ trong bộ giao thông, chơi cá độ các trận đấu túc cầu Âu Châu bằng ngân quỹ dành cho việc phát triển các cơ sở hạ tầng.
Vietnam losing allure for investors
By Amy Kazmin in Bangkok
Published: June 1 2008 22:03 | Last updated: June 1 2008 22:03
Vietnam’s foreign business community is warning that rapid inflation, growing labour unrest and a real estate bubble could erode the communist-ruled country’s appeal as an investment destination.
At the annual meeting of the country’s authorities and members of the foreign business community on Monday, Michael Pease, chairman of the American Chamber of Commerce in Vietnam, will appeal to Hanoi to act quickly to restore macro-economic stability.
It comes just days after news that inflation surged to 25.2 per cent in May, its highest level since 1992, spurred on by steep rises in the cost of food, construction and housing.
“Vietnam’s success in attracting foreign investment has largely been built on the expectation of economic and political stability,” Mr Pease, who is general director of Ford Vietnam, will say in a speech.
Hanoi now needs to take “urgent and decisive action” to curb a speculative real estate bubble that “not only threatens the financial sector, but is also undermining Vietnam’s long-term competitiveness as it is challenged for foreign investment by neighbouring countries”.
Rising labour costs are also “a significant concern to US business operating in Vietnam” and labour unrest is directly related to the macro-economic problems.
Since its entry into the World Trade Organisation in January 2007, Vietnam has been a magnet for foreign investors, drawn by its rapid growth – which averaged 7.5 per cent a year over the past decade – and its youthful, motivated population.
Between January and May, authorities say they received foreign investment pledges of $15.3bn (£7.5bn, €10.2bn), more than double those received in the same period last year. In 2007 foreign capital inflows were about $15bn, coming from foreign direct investment, portfolio investment and the remittances from Vietnamese overseas.
But economists say the flood of foreign money has had destabilising effects that could deter investment, as it fuels excessive credit growth, driving inflation higher.
Rapidly rising consumer costs – especially food prices – have led to more frequent, sometimes violent, strikes as workers find they can no longer make ends meet and press for higher wages. Hanoi has said that curbing inflation is its top economic priority, but its efforts to cool the economy by raising interest rates have not yet had much impact.
Mr Pease acknowledges that workers “have legitimate concerns about the eroding purchasing power of their wages” but says the government should do more to prevent or resolve strikes by “helping better communication between workers and management of [foreign-invested] factories”.
He also calls corruption “one of the biggest challenges to progress in Vietnam” and urges the government to protect, not penalise, whistleblowers and journalists investigating corruption cases.
Last month Vietnamese authorities arrested two journalists who had exposed a scandal involving transportation ministry officials, who bet on European football matches with money allocated for infrastructure development.