Hà Nội (NV) – Ngày 15 Tháng Bảy, ban chỉ đạo đại hội đại biểu luật sư toàn quốc lần thứ nhất đã chính thức phát hành một thông báo, cho biết quan điểm về việc Luật Sư Nguyễn Ðăng Trừng, chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư Sài Gòn xin “rút tên khỏi Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc”. Theo đó, ban này “đã thảo luận và nhất trí không chấp nhận cho Luật Sư Trừng rút tên khỏi hội đồng lâm thời bởi lý do mà ông Trừng nêu ra là không chính đáng”. Thông báo này giải thích: “Theo đề án thành lập tổ chức luật sư toàn quốc, chủ nhiệm đoàn luật sư thành phố Hà Nội và TP. HCM là hai thành viên đương nhiên của hội đồng lâm thời. Do đó, cá nhân Luật Sư Trừng không thể tự rút tên khỏi hội đồng lâm thời. Ban chủ nhiệm, hội đồng khen thưởng-kỷ luật của Ðoàn Luật Sư TP. HCM cũng không có quyền đồng ý cho Luật Sư Trừng rút tên khỏi hội đồng lâm thời”.
Ngày 18 Tháng Sáu, Luật Sư Nguyễn Ðăng Trừng, chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư Sài Gòn từng gửi cho ông Hà Hùng Cường, bộ trưởng Bộ Tư Pháp kiêm trưởng ban chỉ đạo đại hội đại biểu luật sư toàn quốc lần thứ nhất, một thông báo cho biết, ông quyết định rút tên ra khỏi Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc.
Phản ứng này của ông Nguyễn Ðăng Trừng nhằm phản đối việc đưa một người không phải là luật sư làm chủ tịch hội đồng lâm thời luật sư. Theo ông Trừng, điều này trái với đề án thành lập tổ chức luật sư toàn quốc.
Vào hồi đầu Tháng Sáu, ông Hoàng Thế Liên, thứ trưởng Bộ Tư Pháp đã công bố quyết định thành lập Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc và 15 thành viên của hội đồng lâm thời đã ra mắt với chủ tịch là ông Lê Thúc Anh, cựu phó chánh án Tòa Án Tối Cao. Hai phó chủ tịch của Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc là ông Trần Ðại Hưng, cựu phó ban nội chính của ban chấp hành trung ương đảng CSVN và ông Nguyễn Văn Thảo, cựu vụ trưởng Vụ Bổ Trợ Tư Pháp của Bộ Tư Pháp CSVN. Cả ba nhân vật này đều vừa mới nhận chứng chỉ hành nghề luật sư.
Theo tờ Pháp Luật TP. HCM, 12 ủy viên còn lại mới thật sự là luật sư đại diện cho các vùng miền, trong đó có Luật Sư Phạm Hồng Hải, chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư Hà Nội và Luật Sư Nguyễn Ðăng Trừng, chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư Sài Gòn.
Mới đây, trên website riêng của Ðoàn Luật sư Sài Gòn, ban chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư Sài Gòn chính thức giải thích về các hành động của họ: “Ðối với trường hợp của ông Lê Thúc Anh, trong khi ban chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư TP. HCM chưa xem xét, quyết định việc gia nhập Ðoàn Luật Sư TP. HCM thì ông Lê Thúc Anh đã được quyết định làm chủ tịch Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc, có nghĩa là ông Lê Thúc Anh đã được ban chỉ đạo đại hội đại biểu luật sư toàn quốc (do ông bộ trưởng Bộ Tư Pháp làm trưởng ban), công nhận là luật sư đại diện cho một đoàn luật sư nào đó trước khi ông Lê Thúc Anh được quyết định làm chủ tịch Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc, theo đúng qui định tại ’Ðề án thành lập tổ chức luật sư toàn quốc’ ban hành kèm theo quyết định số 76/QÐ-TTg ngày 16 Tháng Giêng 2008 của thủ tướng! Nếu ông Lê Thúc Anh đã là luật sư thì ban chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư TP. HCM không có quyền xem xét và quyết định nhận ông Lê Thúc Anh vào Ðoàn Luật Sư TP. HCM nữa, vì như thế là vi phạm pháp luật và phủ nhận quyết định của ban chỉ đạo! Hơn thế, ông Lê Thúc Anh đã được ban chỉ đạo đại hội đại biểu luật sư toàn quốc quyết định làm chủ tịch Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc tức là cấp trên của Ðoàn Luật Sư TP. HCM thì làm sao ban chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư TP. HCM có quyền xem xét, quyết định việc ông Anh gia nhập Ðoàn Luật Sư TP. HCM! Ðiều đó chẳng khác nào ‘con lại sinh ra cha’! Do đó, ban chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư TP. HCM từ chối việc ông Lê Thúc Anh gia nhập Ðoàn Luật Sư TP. HCM là hoàn toàn đúng qui định pháp luật, phù hợp quyết định của thủ tướng chính phủ và tôn trọng quyết định của ban chỉ đạo đại hội đại biểu luật sư toàn quốc”.
Ðối với việc ông Lê Thúc Anh làm chủ tịch Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc, ban chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư Sài Gòn, cho rằng: “Ðề án thành lập tổ chức luật sư toàn quốc, được thủ tướng phê duyệt đã qui định: Thành phần của Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc bao gồm các luật sư đại diện cho các đoàn luật sư. Người đứng đầu của tổ chức luật sư toàn quốc phải là người hội đủ một số tiêu chuẩn và phẩm chất cần thiết: Có bề dày kinh nghiệm hoạt động thực tiễn; am hiểu sâu sắc về nghề luật sư và thực tiễn hoạt động luật sư ở Việt Nam; có khả năng lãnh đạo, dẫn dắt và thuyết phục đối với đội ngũ luật sư… Chủ tịch Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc, tuy là lâm thời vì chưa tổ chức đại hội để bầu chính thức nhưng đã là người đứng đầu của tổ chức luật sư toàn quốc thì cũng phải là luật sư và hội đủ một số tiêu chuẩn qui định. Nếu không hội đủ 2 điều kiện này là trái với đề án đã được thủ tướng chính phủ phê duyệt. Ðến giờ phút này, ông Lê Thúc Anh thừa nhận, ngoài việc nộp hồ sơ gia nhập Ðoàn Luật Sư TP. HCM, ông chưa gia nhập đoàn luật sư nào khác, chưa được cấp thẻ luật sư và chưa bao giờ hành nghề luật sư!”
Tuy nhiên, ban chủ nhiệm Ðoàn Luật Sư Sài Gòn, nhận định: “Việc đánh giá ông Lê Thúc Anh có đủ điều kiện, tiêu chuẩn để làm chủ tịch Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc hay không là thuộc thẩm quyền của thủ tướng và ban chỉ đạo đại hội đại biểu luật sư toàn quốc”, nên từ chối bình luận thêm.
Năm 1987, Việt Nam mới có định chế luật sư. Tại Việt Nam, các đoàn luật sư là những tổ chức nghề nghiệp độc lập, được thành lập theo quyết định của ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và hoạt động dưới sự giám sát của Bộ Tư Pháp. Trong vài năm gần đây, số luật sư tham gia chống chính quyền, bào chữa cho các cá nhân bị truy tố vì chống chính quyền, viết bài phê phán chính quyền đã tăng đáng kế. Hiện đang có đến bốn luật sư bị tù là: Nguyễn Văn Ðài, Lê Thị Công Nhân, Trần Quốc Hiển, Nguyễn Bắc Truyễn. Hai luật sư khác đã từng ở tù và nay đang bị quản chế là: Lê Quốc Quân và Trần Thị Thùy Trang. Hồi Tháng Năm, trả lời phỏng vấn báo Người Việt, ông Nguyễn Thanh Trang, trưởng ban phối hợp Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cho biết: “Ở lần gặp đại diện của Quốc Hội Âu Châu và Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới mới đây, chúng tôi đã tập hợp tài liệu, đề nghị các cơ quan này quan tâm tới việc đàn áp giới luật sư trong nước. Sở dĩ chúng tôi đề nghị Quốc Hội Âu Châu và Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới lưu ý đặc biệt đến hiện tượng này, vì luật sư vốn là giới am tường luật pháp mà còn bị đàn áp như vậy thì tình trạng đàn áp những giới khác, chắc chắn nghiêm trọng hơn nhiều”.
Ðây có lẽ là lý do chính khiến Tháng Giêng vừa qua, thủ tướng CSVN phê duyệt “Ðề án thành lập tổ chức luật sư toàn quốc”. Theo đề án, lẽ ra Hội Ðồng Lâm Thời Luật Sư Toàn Quốc phải được thành lập từ Tháng Hai. Tuy nhiên, mãi tới Tháng Sáu hội đồng mới ra mắt và đụng phải sự phản đối của Ðoàn Luật Sư Sài Gòn nên có thể đại hội đại biểu luật sư toàn quốc không kịp tổ chức trong năm nay.
Ðến nay, về danh nghĩa, Liên Ðoàn Luật Sư Việt Nam vẫn là một tổ chức thuần túy nghề nghiệp song việc sắp xếp nhân sự (cả chủ tịch và hai phó chủ tịch “lâm thời” đều là đảng viên và từng là viên chức cao cấp) cho thấy đảng và chính quyền CSVN đang muốn kiểm soát giới luật sư chặt chẽ hơn. Trước mắt, ý định đó đã vấp phải sự kháng cự của Ðoàn Luật Sư Sài Gòn. (G.Ð.; Người Việt; Friday, July 18, 2008)
