Việt Nam và nguy cơ tụt hậu về công nghệ thông tin

Tập đoàn Intel chuyên về các bộ vi xử lý ồ ạt đầu tư và xây cất ở khu Công Nghệ Cao quận 9. Những tưởng sinh viên ngành công nghệ thông tin của Việt Nam sẽ có đất dụng võ. Ai dè chất lượng sinh viên Việt Nam quá thấp, cứ 100 người Việt ứng tuyển mới có 1 người đủ tiêu chuẩn để làm việc cho Intel, thậm chí 1 người duy nhất đó cũng phải đưa đi nước ngoài đào tạo. Con số này cho thấy sự tụt hậu đáng ngạc nhiên của đất nước về lĩnh vực điện toán công nghệ thông tin vốn được coi là dễ dàng đi tắt đón đầu. Việt Nam chưa sản xuất được siêu vi tính, kể cả các máy chủ cũng phải đi nhập của nước ngoài, thậm chí còn chưa có công ty nội địa nào sản xuất được mạch vi điện tử máy tính. Bề ngoài, thị trường phần mềm ở Việt Nam rất sôi động chẳng khác gì Ấn Độ những năm cuối thế kỷ 20, nhưng về phần cứng, Việt Nam đã bị tụt hậu rất xa so với thế giới. Câu hỏi về nguyên nhân tụt hậu về công nghệ thông tin và giải pháp khắc phục đang sừng sững thách đố trí tuệ các nhà giáo dục khai phóng của Việt Nam.

Chương trình học lạc hậu và nặng tính hàn lâm

Thông thường ở các nước phát triển cứ 3 năm là thay đổi giáo trình vì công nghệ, khoa học phát triển như vũ bão, trong khi đó giáo trình của ta hơn 30 năm nay vẫn không có được những thay đổi rõ rệt.

Vào thập kỷ 90, nhiều giáo sư đã nhận định những cuộc bùng nổ về công nghệ thông tin trên toàn thế giới và sẽ ảnh hưởng tới Việt Nam. Yêu cầu tuyển sinh đầu vào của ngành này là toán, vật lý và ngoại ngữ, nhưng phải đến năm 2012, Bộ giáo dục mới cho lưu hành việc thi tuyển đầu vào khối A1 toán, vật Lý, tiếng Anh) vào chương trình tuyển sinh ngành công nghệ thông tin.

Khi mà ở phương Tây, người ta trang bị cho sinh viên kiến thức nền cơ bản rồi hướng họ vào các mũi nhọn thì chính sách của ta vẫn theo “hướng dàn hàng ngang”, nghĩa là sinh viên của chúng ta sẽ biết tất cả nhưng lại không biết gì. Và nếu cứ tiếp tục “dàn hàng ngang” về chuyên môn như thế này thì không bao giờ sinh viên Việt có thể có được các ưu thế như sinh viên nước ngoài, nhất là sinh viên Mỹ và Ấn Độ.

Điều đó cho thấy tầm nhìn rất ngắn hạn của những người làm chính sách giáo dục ở Việt Nam. Thạc sỹ Nguyễn Mạnh Cường là một trong những thành viên chủ chốt đầu tiên của trung tâm tin học, đại học quốc gia TP.HCM, hiện nay trung tâm này phát triển thành trường đại học Công nghệ thông tin. được cấp bằng đại học về công nghệ thông tin khi chưa trở thành đại học. Hiện ông là trưởng phòng đào tạo của đại học Hoa Sen, một đại học đang hướng đến mục tiêu phi lợi nhuận trong vài năm tới. Trao đổi với phóng viên, ông chỉ ra được một thứ luật ngầm mà thượng tầng chính trị đã dựng nên và kìm hãm học thuật. Từ khi có hệ thống tín chỉ, Bộ giáo dục nói rằng các trường được tự chủ về nội dung giảng dạy. Thế nhưng, không một trường nào dám bỏ 10 tín chỉ môn chính trị. Chưa xét tính đúng sai của một hệ tư tưởng, một nền giáo dục đã phạm sai lầm khi ép buộc quốc dân phải tiếp thu một cách không có phản biện một hệ tư tưởng. Trong khi đó, ở tất cả các nước phát triển và tiến bộ, anh thích học triết Đông hay triết Tây thì đó là quyền lựa chọn của anh. Thứ hai, việc đặt các môn chính trị với dung lượng nặng quá mức lên vai các sinh viên khoa học kỹ thuật là không thể chấp nhận được. Vì ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc nhiều hơn Liên Xô nên tính hàn lâm trong chương trình giáo dục của chúng ta còn quá nặng nề.

Trưởng giả học làm sang

Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng chỉ ra căn nguyên của việc công nghệ Việt Nam kém phát triển. Đó là tật “trưởng giả học làm sang”. Nghiên cứu phải được kết hợp với giảng dạy. Những người làm nghiên cứu nên tham gia giảng dạy để bớt giờ của các thầy ở các trường. Các thầy ở các trường chạy sô nhiều quá nên không có thì giờ để nghiên cứu. Nên có sự kết hợp các trung tâm nghiên cứu với các trường đại học. Trừ những trung tâm nghiên cứu có tính chất chiến lược đối với quốc gia, những trung tâm khác có thể sát nhập vào các trường để các trường chủ động được, để những kết quả nghiên cứu có chất lượng được truyền bá cho sinh viên thông qua bài giảng, hoặc seminar. Những người làm nghiên cứu có hiệu quả mà không phổ biến được cho những người đi sau những thành quả đạt được thì quả là phí phạm. Ngược lại, các giáo sư giảng dạy không có thì giờ nghiên cứu sẽ dẫn đến chất lượng bài giảng xuống cấp.

Nhận thức về tính đẳng cấp quốc tế sẽ rất sai lầm khi cho rằng chỉ cần mang giáo trình của MIT, Harvard về rồi dùng nó để đào tạo là mang lại hiệu quả cao, có tầm quốc tế. Thú thật tôi rất buồn khi đọc trên báo chí đâu đó cách nhìn này. Nó quá hạn hẹp và cục bộ. Những gì thuộc về đẳng cấp thì không thể học vẹt được. Càng không thể lấy bài giảng của người khác làm của mình khi mình không can qua nghiên cứu khoa học thực thụ. Một giáo sư có đẳng cấp quốc tế thường viết ra giáo trình sau khi bỏ ra hàng chục năm nghiên cứu miệt mài trong ngành đó, có thời gian dài hạn để cọ xát với mảng khoa học tiên tiến ấy. Muốn đào tạo đẳng cấp thì phải có những người thực sự đẳng cấp giảng dạy. Các trường ĐH có đẳng cấp quốc tế họ tìm mọi cách để câu cho được giáo sư đẳng cấp về dạy. Đẳng cấp của họ được đánh giá thông qua quá trình nghiên cứu, số công trình đã công bố quốc tế và qua ảnh hưởng khoa học của giáo sư đó. Để có được khoa học công nghệ có đẳng cấp quốc tế, ta phải bắt trúng người, phải tìm cho được những đầu tàu như thế. Trung Quốc và Singapore làm rất tốt điều này.

Nguyên nhân tụt hậu bắt nguồn từ văn – sử – triết

Thế giới tiếp tục chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ về công nghệ thông tin. Trong số các ngành khoa học, ngành khoa học này có tuổi đời ít nhất, nhưng lại có số phát minh nhiều nhất và len lỏi vào từng ngóc ngách của tất cả các lĩnh vực như là yết hầu. Cho dù công nghệ thông tin là lĩnh vực dễ đi tắt đón đầu nhất, để phát triển thành một thế mạnh vẫn cần tính toán quy hoạch đường dài. Trong khi các nước phát triển không ngừng về lĩnh vực này, Việt Nam lại đang cho thấy nguy cơ không theo kịp quốc tế và bị các nước bạn dần bỏ xa trong kỷ nguyên tin học. Thạc sỹ Nguyễn Mạnh Cường cho rằng không chỉ công nghệ thông tin nói riêng, mà cả xã hội Việt Nam nói chung đang trì trệ bắt nguồn từ văn- sử- triết. Khi ba ngành khoa học định hướng xã hội này còn bị giới chính trị độc tài thao túng thì xã hội không thể nào tiến bộ được.

Tấm bằng về công nghệ thông tin của Việt Nam đã không còn giá trị. Cả xã hội đầy rẫy những chuyên viên tin học, những người làm được “tất cả” nhưng lại không thể làm được một cái gì đòi hỏi trình độ cao. Ngoài ra, còn có một lượng lớn sinh viên công nghệ thông tin sau khi tốt nghiệp mà vẫn không làm được việc đã nộp đơn để học cao học, đây là mỏ vàng của các trường, còn số người này sau khi nộp tiền và đi học đủ số buổi thì có bằng thạc sỹ, lại đi dạy những lứa sinh viên mới và do không đủ trình độ nên họ lại tiếp tục làm hại học thuật.

Những người làm chính sách của nhà cầm quyền cộng sản buộc phải lên tiếng chịu trách nhiệm về lỗi quy hoạch đào tạo của mình. Chỉ khi đó Việt Nam mới có cơ sở để bước vào cuộc đua công nghệ sau khi gia nhập WTO.

Tôn Phi

BÀI MỚI

Biểu tình chống Trung Cộng xâm lấn Bãi Tư Chính trước Tòa Đại Sứ Trung Quốc tại Hòa Lan do Cộng Đồng Người Việt Tỵ Nạn Cộng Sản tại Hoà Lan, Gia Ðình Quân Cán Chính VNCH và Cơ Sở đảng Việt Tân phối hợp tổ chức hôm 20/10/2019. Ảnh: Thế Truyền

Hoà Lan: Biểu tình chống Trung Cộng xâm lược Việt Nam

Đồng bào từ khắp vương quốc Hoà Lan đã không quản ngại đường xa và thời tiết xấu đến tham dự cuộc biểu tình được tổ chức trước toà đại sứ Trung Cộng ở thành phố Den Haag vào trưa ngày 20 tháng Mười, 2019 nhằm phản đối việc Trung Cộng xâm phạm chủ quyền lãnh hải của Việt Nam. Cuộc biểu tình do Cộng Ðồng Người Việt Tỵ Nạn Cộng Sản tại Hoà Lan, Gia Ðình Quân Cán Chính Việt Nam Cộng Hoà và Cơ Sở đảng Việt Tân tại Hoà Lan phối hợp tổ chức.

500 xe container chở nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc bị ùn ứ tại cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn, tháng Mười 2019. Ảnh: FB Việt Tân

Trung Quốc dùng lá bài nông sản để ép Việt Nam trong tranh chấp chủ quyền

Quay trở lại vấn đề nông sản Việt Nam bị Trung Quốc siết nhập khẩu. Đây là minh chứng cho thực tế rằng việc làm ăn với Trung Quốc luôn chứa đựng những rủi ro khủng khiếp. Đã đến lúc Việt Nam phải nâng cao chất lượng nông sản và áp dụng khoa học để hướng đến những thị trường mới, như: Úc, Mỹ, Nhật, Canada, Châu Âu,… Tránh việc để “tất cả trứng vào một rổ”. Làm được như vậy vừa tránh rủi ro, lại vừa có thể nâng cao giá trị nông sản Việt.

Đại gia của công ty Nước Sạch Sông Đà bỏ túi hàng trăm tỷ đồng mỗi năm

Công ty cổ phần Đầu Tư Nước Sạch Sông Đà tuy đã từng bị hàng loạt vụ tai tiếng, nhưng vẫn là đơn vị duy nhất cung cấp nước sạch từ nguồn nước mặt sông Đà cho thủ đô Hà Nội, với lợi nhuận hàng năm lên đến hàng trăm tỷ đồng và được gọi là “gà đẻ trứng vàng” cho một đại gia khá bí ẩn sau một cuộc thâu tóm cổ phần gay gắt. Theo số liệu của tờ VnEcnomy, năm 2018, Công ty Nước Sạch Sông Đà đã bán ra 91 triệu m³ nước và đạt doanh thu 468 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế lên tới 218 tỷ đồng. Đây là mức siêu lợi nhuận của một công ty nước sạch, khi cứ mỗi 2 đồng thu về công ty lời 1 đồng.

Ông Nguyễn Phú Trọng trong buổi tiếp xúc cử tri Hà Nội hôm 15/10/2019. Ảnh chụp màn hình Zing News

Mách nước cho ông Nguyễn Phú Trọng về một cách chống tham nhũng căn cơ

Việt Nam mình mỗi năm có bao nhiêu tiền chuyển ra ngoài, điều tra dễ ợt. Tiền đi đâu, giờ thì tới thành lũy “tuyệt đối bí mật” là ngân hàng Thụy Sỹ kìa, mà nay các chính phủ đàm phán, lấy thông tin chính xác, minh bạch được hết… Chống tham nhũng, quan trọng nhất là thu hồi tài sản của dân bị chúng ăn cướp, chứ cứ la làng lên án, kể cả án nặng mà không lấy lại được tiền của dân thì… đâu phải chống tham nhũng (dân họ nghi là chống lẫn nhau thôi).