Việc thả một nhà đấu tranh cho thấy áp lực từ Washington có ép phê
Hà Nội hiếm khi nào đưa tin về nhân quyền, chính vì vậy mà việc phóng thích ông Nguyễn Quốc Quân tuần này càng được chú ý. Ông Quân, một công dân Hoa Kỳ, được thả ngày thứ Tư sau 8 tháng tù giam và bị trục xuất khỏi Việt Nam để trở lại với gia đình tại California. Có một bài học rút tỉa cho Washington qua vụ này.
Ông Quân tỵ nạn sang Hoa Kỳ năm 1980 và trở thành một công dân tại nước này, đã bị bắt giam tại sân bay Tp.HCM vào tháng Tư năm ngoái. Ông thuộc thành phần lãnh đạo của Đảng Việt Nam Canh Tân Cách Mạng Đảng, hoặc Việt Tân, một nhóm cổ xuý dân chủ hóa một cách ôn hòa, đã khiến chế độ Đảng Cộng Sản Việt Nam tại Hà Nội dán nhãn là một “tổ chức khủng bố”.
Ông Quân nguyên thủy bị cáo buộc về tội khủng bố khi bị bắt gặp mang theo truyền đơn về phản kháng bất bạo động. Ông đã từng bị cáo buộc về tội danh tương tự vào năm 2007 trước khi bị trục xuất lại Hoa Kỳ vào năm 2008. Đấy là một bằng chứng về sự dấn thân của ông khi trở lại Việt Nam mặc cho những rủi ro nguy hiểm.
Hà Nội dự tính đưa ông Quân ra tù ngày 22 tháng Giêng sau khi tuyên án 14 nhà đấu tranh cũng trong tháng Giêng, về những tội liên quan đến mối liên hệ với Việt Tân. Ngày xử bị hoãn mà không có một lời giải thích, và việc phóng thích và trục xuất ông Quân tuần này là một điều ngạc nhiên.
Truyền thông nhà nước cho biết ông đã ký giấy nhận tội để được thả, nhưng vợ ông và lãnh đạo Đảng Việt Tân thì cho biết là ông không ký. Phía Việt Nam nói như vậy để ráng gỡ thể diện sau khi lùi bước.
Nhiều phần, điều khác biệt trong trường hợp ông Quân là sự lưu tâm thường xuyên từ Washington. Các dân biểu Quốc hội vừa gởi một lá thư ngỏ đến Đại sứ David Shear ở Hà Nội, yêu cầu ông áp lực giới chức trách thả ông Quân. Bộ trưởng Ngoại giao Hillary Clinton đã nêu vấn đề trong một cuộc gặp gỡ với viên chức Việt Nam vào năm ngoái.
Việt Nam đang cố gắng xây dựng mối quan hệ mật thiết với Washington nhằm tạo thế quân bằng trước sự lấn át ngày càng tăng của Bắc Kinh trong vấn đề tranh chấp Biển Đông. Điều này khiến Hà Nội khó làm ngơ lời than phiền của Washington về vụ ông Quân.
Vì là một công dân Hoa Kỳ, Ông Quân là một nạn nhân nổi bật. Nhưng những nhà đấu tranh tại địa phương vừa rồi bị tuyên những bản án từ tù treo đến 13 năm tù giam cũng đáng được lưu tâm. Hợp tác về lãnh vực an ninh không loại trừ việc Washington buộc lãnh đạo Việt Nam chịu trách nhiệm về nhân quyền, ngược lại đó chính là lợi thế để buộc như vậy.
Việt Thi chuyển ngữ
Nguồn: Wall Street Journal
