Ngày 21 tháng 7 năm 2008, trên trang nhất của nhật báo Sankei phát hành tại Nhật đưa tin cho hay Viện Công tố Tokyo đã quyết định tung thêm nhân sự vào để điều tra dứt điểm vụ công ty tư vấn xây dựng Pacific Consultants International (PCI) đưa tiền hối lộ cho cán bộ, quan chức chính quyền cộng sản Việt Nam, để trúng các vụ đấu thầu làm đường tại Sài Gòn bằng tiền viện trợ tái thiết (ODA) của chính phủ Nhật. Đây là một hành vi bất chính vi phạm luật lệ hiện hành của Nhật và luật cạnh tranh quốc tế.
Do sự tố giác từ trong nội bộ của công ty PCI nên Viện Công tố Tokyo đã có được một số bằng chứng cụ thể để tiến hành điều tra vào hạ tuần tháng 6 vừa qua (26/6/2008). Hãng PCI chỉ thú nhận là có chuyện đưa tiền hối lộ cho quan chức chính quyền cộng sản Việt Nam để được trúng thầu xây cất, nhưng đây là do sự tự ý quyết định của người mà PCI thuê làm đại diện, mỗi khi ký hợp đồng với phía chính phủ Việt Nam, chứ không phải chủ trương của PCI. Ai cũng đoán biết công ty PCI muốn đổ trách nhiệm này cho một cá nhân để mong chạy tội chứ không thì nhiều vị trong Ban điều hành kể cả vị Tổng giám đốc công ty này sẽ bị đi tù và số tiền phạt rất nặng, gấp mấy chục lần.
Người đại diện cho PCI khi ký các hợp đồng với chính quyền CSVN là một nhân viên cao cấp của PCI đã nghĩ hưu. Sau đó, ông sang Hồng Kông lập hãng riêng để làm những việc do công ty PCI ủy thác. Khi bị điều tra, người Đại diện này đã khai với Viện Công tố Tokyo là vào năm 2003 và năm 2006 ông ta đã đưa gần 500 ngàn mỹ kim hối lộ cho các cán bộ cao cấp của PMU để được trúng thầu dự án làm đường ở thành phố Sài Gòn (HCM). Trước đó vào năm 2001 và năm 2003, ông cũng đã đưa tiền hối lộ cho cán bộ, quan chức chính phủ Việt Nam cả 100 triệu yen (tương đương khoảng 900 ngàn USD) để được trúng gói thầu xây xa lộ Đông Tây Sài Gòn. Tất cả những vụ đưa tiền hối lộ này ông đều làm theo chỉ thị từ công ty PCI ở Tokyo. Căn cứ vào những lời khai đó, Viện Công tố Tokyo quyết định tăng cường thêm nhân viên điều tra và vào ngày 22/7/2008 đồng thời xin trát tòa để ập vào khám xét khẩn trụ sở trung ương công ty PCI.
Sở dĩ Viện Công tố Tokyo phải làm mạnh chuyện này vì Cơ quan hợp tác phát triển kinh tế (OECD), một tổ chức quốc tế mà Nhật là thành viên, đã nhiều lần lên tiếng chỉ trích chính quyền Tokyo không tích cực trong việc điều tra để trừng phạt những người Nhật liên quan đến chuyện đưa tiền hối lộ cho quan chức chính phủ nước ngoài, vi phạm luật cạnh tranh không lành mạnh. Ngoài ra các đảng đối lập ở Nhật đã và đang đặt vấn đề với chính quyền của họ về tính hữu hiệu của chương trình viện trợ ODA cho Việt Nam, điển hình qua vụ sập cầu Cần Thơ trong lúc đang xây cất.
Viện Công tố Tokyo cho hay danh sách những cán bộ, quan chức chính quyền cộng sản Việt Nam nhận tiền hối lộ từ PCI đã được chính thức chuyển cho chính phủ CSVN qua bộ Ngoại giao Nhật vào cuối tháng 6 vừa qua để nhờ điều tra xác nhận. Chuyện rõ ràng như vậy, thế mà trong cuộc họp báo tại Hà Nội, vào ngày 10 tháng 7 năm 2008, của Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm khi bị ký giả tờ Aka Hata (tờ Cờ Đỏ của đảng Cộng sản Nhật) đặt câu hỏi xin cho biết thông tin về quá trình điều tra việc PCI hối lộ cho quan chức Việt Nam trong khuôn khổ các dự án ODA, thì ông Khiêm tỉnh bơ trả lời rằng chúng tôi chưa nhận được thông tin chính thức và chưa nhận được yêu cầu nào từ phía Nhật Bản về vấn đề này.
Câu trả lời của ông Khiêm đã làm cho ký giả tờ Aka Hata giật mình vì quá đổi ngạc nhiên nên đã viết trong bài ký sự của mình như sau: ”Một thông tin quan trọng có liên quan đến bộ Ngoại giao (các dự án ODA đều thông qua bộ Ngoại giao) đã diễn ra trên hai tuần thế mà người đứng đầu Bộ nói là chưa nhận được thông tin và yêu cầu gì cả từ phía Nhật Bản. Với câu trả lời đó thì một là ông Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm bị những người có thẩm quyền hơn ông ta dấu kín thông tin này, hai là ông ta biết mà tìm cách câu giờ để khỏi phải trả lời. Cả hai trường hợp đều không xứng với tư cách của một vị Bộ trưởng Ngoại giao”.
Những lời phê phán đó do một ký giả đảng viên Cộng sản Nhật viết và đăng trên tờ Cờ Đỏ (cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Nhật) nên Hà Nội chẳng làm gì được, chứ nếu đó là người Việt Nam ở trong nước bất kể là ai chắc chắn sẽ bị bắt bỏ tù rục xương. Đảng CSVN chỉ giỏi ức hiếp người dân Việt Nam mà thôi.
Ngô Văn
