Trong chuyến công du Trung Đông qua các nước Do Thái, Palestine, Kuwait, Barhein, Các Tiểu Quốc Ả rập Thống Nhất, Saudi Arabia và Ai Cập từ ngày 8 đến 16/01/2006, ngày thứ hai 14/01 vừa qua tại thủ đô Riyadh của nước Saudi Arabia, tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush đã ký bản Tuyên Bố ngày 16/01/2008 là Ngày Tự Do Tôn Giáo. Thực chất, đây là ngày kỷ niệm Quốc Hội Virginia đã thông qua bản dự luật về tự do tín ngưỡng 16/01/1786 do ông Thomas Jefferson và James Madison đã viết năm 1779. Đạo luật này chỉ gồm 793 chữ, nhưng chứa đựng những nội dung rất căn bản về quyền của con người trong lãnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Đạo luật có 3 phần : Thứ nhất là Thượng Đế đã tạo dựng con người tự do. Thứ nhì là không một ai bị ép buộc theo một tôn giáo nào hoặc bị cấm đoán, đàn áp, gây thiệt hại về vật chất cũng như tinh thần vì theo một tôn giáo. Và thứ ba là các quyền tự do nêu trên là quyền căn bản tự nhiên của con người, mọi sự giới hạn hoặc cấm cản các quyền tự do đều bị coi là vi phạm các quyền tự nhiên đó. Người dân Hoa Kỳ nhớ tới công đức ông Thomas Jefferson, vị Tổng Thống thứ 3 của họ và đã khắc ghi trên mộ bia của ông 3 thành tích để đời của ông là Bản Tuyên Ngôn Độc Lập của Hoa Kỳ do ông là tác giả, Viện Đại Học Virginia mà ông là người sáng lập và đạo luật Tự Do Tôn Giáo 16/01/1786.
Vào năm 1993, Quốc Hội Hoa Kỳ đã thông qua bộ luật về Tự Do Tôn Giáo và ủy cho Tổng Thống hàng năm ra bản Tuyên Bố NgàyTự Do Tôn Giáo 16/01. Bản Tuyên Bố đầu tiên được Tổng Thống Bush Cha ban hành năm 1993 trước khi mãn nhiệm kỳ. Từ đó, mỗi năm, Tổng Thống đương nhiệm đều ra bản Tuyên Bố vào dịp 16/01. Việc Tổng Thống George W. Bush ban hành bản tuyên bố Ngày Tự Do Tôn Giáo 2008 tại Riyadh mang một ý nghĩa quan trọng. Ông đã cho thế giới thấy được quyết tâm của Hoa Kỳ là bảo vệ Tự Do Tôn Giáo không những trên lãnh thổ Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ mà còn ở khắp nơi trên thế giới. Trong bản Tuyên Bố, ông đã đưa ra nhận xét : “Ở một thời đại mà con số các quốc gia biết trân quí các quyền tự do cá nhân đã gia tăng chưa từng thấy, nhưng chúng ta cũng còn phải chứng kiến sự ngoan cố dai dẳng của nạn bức hại tôn giáo”. Ông cũng khẳng định: “Quyền Tự Do Tôn Giáo không thuộc riêng một quốc gia nào, mà là của cả thế giới, và Chính Quyền của tôi nguyện tiếp tục ủng hộ quyền tự do thờ phượng ở trong và ngoài nước”.
Chính vì chủ trương này mà hàng năm Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ sau khi theo dõi tình hình tôn giáo ở tất cả các nước trên thế giới đã đệ trình lên Tổng Thống những ý kiến để cố vấn thái độ của Hoa Kỳ đối với từng quốc gia. Những quốc gia đang có những hành động đàn áp, bức hại các tôn giáo, vi phạm quyền tự do tôn giáo của công dân đều bị đưa vào một danh sách gọi là danh sách “Các Quốc Gia Cần Phải Đặc Biệt Lưu Tâm” về vấn đề tự do tôn giáo, tiếng Anh viết tắt là “CPC”. Hành Pháp Hoa Kỳ sẽ giới hạn những sự trợ giúp đối với các quốc gia này. CSVN đã bị đưa vào danh sách này vào năm 2004. Tuy nhiên vào năm 2006, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã lấy tên CSVN ra khỏi danh sách.
Sự kiện Tổng Thống Hoa Kỳ ký bản Tuyên Bố Ngày Tự Do Tôn Giáo 16/01/2008 xảy ra đúng vào lúc tại Việt Nam đang diễn ra những điều ông Bush nêu trong bản Tuyên Bố. Đó là “sự ngoan cố dai dẳng của nạn bức hại tôn giáo”. Thực chất, ngay từ sau khi CSVN được đưa ra khỏi danh sách CPC là họ tiếp tục đàn áp, bức hại các tôn giáo. Điển hình là đối với Giáo Hội Tin Lành Mennonite, GiáoHội PGVNTN, Giáo Hội Hòa Hảo và nay đang có cuộc đấu tranh bất bạo động của Giáo Hội Công Giáo đòi lại đất đai đã bị chính quyền CSVN cướp đoạt từ nhiều năm nay. Ngay trong năm 2006, đã có nhiều nghị sĩ, dân biểu, các tổ chức NGO, các tổ chức đấu tranh, tôn giáo yêu cầu Hoa Kỳ đưa lại CSVN vào danh sách CPC. Mới đây tờ Washington Times đã có bài báo nhan đề “Trung Quốc, Việt Nam và những quan tâm của thế giới” của tác giả John E. Carey đã khẳng định “Trung Quốc và Việt Nam đứng đầu nhiều danh sách của Bộ Ngoại Giao Hoa
Kỳ và của Liên Hiệp Quốc về vi phạm nhân quyền, gây ô nhiễm môi trường và giới lãnh đạo đã đặt quyền lợi kinh tế lên trên sự bảo vệ dân chúng đang phải sống không có tự do ngôn luận, tự do truyền thông, bầu cử tự do và công bằng và nhiều quyền khác…”.
Tổng Thống Hoa Kỳ ban hành bản Tuyên Ngôn Ngày Tự Do Tôn Giáo 2008 tại quốc gia nằm trong một vùng mà những tranh chấp đẫm máu xuất phát từ vấn đề tôn giáo chứng tỏ ông muốn gửi tới thế giới nói chung và các nước Trung Đông nói riêng, một thông điệp rõ ràng kêu gọi tôn trọng tự do tôn giáo. Chỉ tiếc trong lúc ông đang ở Việt Nam hay Trung Quốc ông không có một bản tuyên bố tương tự trên giấy trắng mực đen. Hy vọng những lời của ông trong bản Tuyên Bố sẽ đi đôi với việc làm của chính quyền của ông.
Trần Trọng Nghĩa
