Nguồn: “For retailers, US-Vietnam trade deal leaves questions,” Helen Raid, Reuters 4/7/2025
Biên dịch: Cù Tuấn
Tóm tắt:
– Các công ty may mặc của Việt Nam phụ thuộc vào vải và các mặt hàng sản xuất tại Trung Quốc.
– Chưa rõ thỏa thuận thương mại sẽ ảnh hưởng đến Nike và Adidas như thế nào.
– Mỹ đã nhập khẩu 274 triệu đôi giày từ Việt Nam vào năm ngoái, theo nhóm ngành da giày.
Một thỏa thuận thương mại do Mỹ và Việt Nam công bố đã tạo ra những dấu hỏi mới cho các nhà bán lẻ đồ thể thao và quần áo như Nike và Adidas, những đơn vị lấy giày dép và quần áo từ các nhà máy ở quốc gia Đông Nam Á này, các chuyên gia trong ngành cho biết hôm thứ Năm 3/7.
Tổng thống Donald Trump cho biết vào thứ Tư 2/7 rằng Mỹ sẽ áp dụng mức thuế 20% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Việt Nam, trong khi việc “trung chuyển” từ các nước thứ ba qua Việt Nam sẽ phải đối mặt với mức thuế 40%.
Các nhà máy may mặc và giày dép tại Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào sợi, vải polyester và các loại phụ kiện như cúc và khóa kéo nhập khẩu từ nước láng giềng Trung Quốc. Hiện vẫn chưa rõ liệu những sản phẩm như vậy được lắp ráp tại Việt Nam từ nguồn đầu vào của Trung Quốc có dễ bị ảnh hưởng bởi mức thuế trung chuyển hay không.
Thông thường, việc trung chuyển là nói về một sản phẩm chủ yếu được sản xuất tại Trung Quốc, vận chuyển đến Việt Nam rồi dán nhãn lại và xuất khẩu như hàng hóa sản xuất tại Việt Nam.
Hải quan Mỹ đã theo dõi hoạt động này, nhưng chính quyền Trump đã hành động cứng rắn hơn, với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết “một lượng lớn” hàng hóa thương mại từ Việt Nam là hàng trung chuyển từ Trung Quốc, trong một cuộc phỏng vấn với CNBC hôm thứ Năm.
Sheng Lu, giáo sư nghiên cứu thời trang và may mặc tại Đại học Delaware cho biết vẫn còn nhiều câu hỏi về thỏa thuận thương mại này.
“Nói một cách nghiêm túc, trung chuyển là bất hợp pháp, trong khi sử dụng các thành phần nước ngoài tuân thủ các yêu cầu về quy tắc xuất xứ là thông lệ phổ biến,” ông Lu cho biết: “Việc nhầm lẫn hai hoạt động riêng biệt này sẽ chỉ tạo ra sự không chắc chắn lớn hơn và có nguy cơ gây gián đoạn chuỗi cung ứng hơn nữa.”
Việt Nam là điểm đến hàng đầu cho các nhà bán lẻ và thương hiệu muốn giảm sự phụ thuộc vào các nhà máy ở Trung Quốc, nhưng cũng trở thành mục tiêu của chính sách thương mại hung hăng của Trump.
Việt Nam là nhà sản xuất giày thể thao chính cho Nike, chiếm 50% tổng số giày mang thương hiệu Nike trong năm tài chính 2024 của công ty và cũng là quốc gia cung cấp lớn nhất của Adidas, sản xuất 27% sản phẩm của thương hiệu Đức.
Người phát ngôn của Nike cho biết công ty vẫn đang xem xét chi tiết về thỏa thuận. Adidas từ chối bình luận.
“Với thay đổi mới này và với tiềm năng áp dụng mức thuế trung chuyển này, tôi nghĩ rằng nó sẽ khiến nhiều nhà nhập khẩu thực sự đặt câu hỏi, liệu Việt Nam có thực sự là một lựa chọn tốt khác không?,” Lila Landis, một cố vấn tuân thủ hải quan có trụ sở tại Fort Worth, Texas, cho biết.
Landis cho biết thêm rằng mặc dù các chi tiết vẫn chưa được xác nhận, mức thuế 40% có thể được áp dụng chồng lên mức thuế Trung Quốc chính xác đối với bất kỳ sản phẩm nào, khiến mức thuế này trở nên rất nghiêm trọng.
Nhìn chung, Mỹ đã nhập khẩu 274 triệu đôi giày từ Việt Nam vào năm ngoái, theo nhóm ngành Footwear Distributors and Retailers of America (FDRA), nhóm này đã gọi mức thuế này là không cần thiết và cho biết chúng sẽ ảnh hưởng đến người tiêu dùng Mỹ vào thứ Tư.
“Có sự thất vọng về mức thuế 20% đối với Việt Nam,” Joe Jurken, giám đốc điều hành tại công ty quản lý chuỗi cung ứng The ABC Group cho biết.
Mức thuế được công bố đối với Việt Nam thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc, nơi Mỹ đã áp mức thuế 55%, và thậm chí có thể khiến một số thương hiệu tiếp tục ở lại Trung Quốc, Jurken cho biết, thay vì chuyển đổi nhà cung cấp, một quá trình tốn kém và kéo dài.
“Việt Nam thiếu năng lực vì không có đủ nhà máy, trong khi Trung Quốc lại dư thừa năng lực… vì vậy, theo chúng tôi, các nhà máy Trung Quốc sẽ được hưởng lợi từ điều này trong ngắn hạn,” Jurken cho biết.
Tuy nhiên, theo các nhà phân tích tại Raymond James, mức thuế 20% vẫn tốt hơn mức thuế 25-30% mà thị trường lo ngại.
Và thông báo về thỏa thuận này phần nào giúp chấm dứt tình trạng bất ổn và có thể khuyến khích một số nhà bán lẻ đang cân nhắc đến Việt Nam tiếp tục đặt hàng, Jim Kennemer, giám đốc điều hành tại Cosmo Sourcing cho biết.
Ông cho biết: “Sẽ gần như không thể có được chuỗi cung ứng 100% không có nguồn gốc từ Trung Quốc.”
Helen Raid, Reuters
Nguồn bản dịch: FB Cù Tuấn
